'Julieta': het vrouwelijke universum van Pedro Almodóvar

Op 6 april stopte Pedro Almodóvar plots met de promotie voor zijn nieuwste film ‘Julieta’. De reden: de Panama Papers. Productiehuis El Deseo, eigendom van Pedro en zijn jongere broer en producer Augustín, zou van 1991 tot 1994 een offshorebedrijf op de Britse Maagdeneilanden gehad hebben. Jammer, jammer, want ‘Julieta’ is een puike prent.

'Vrouwen zijn niet zo moeilijk te begrijpen als iedereen denkt'

De broers haastten zich om elkaar uit de wind te zetten. Pedro houdt zich enkel bezig met het artistieke, zei Augustín. Augustín was onervaren, en dat bedrijf is nooit actief geweest, verklaarde Pedro. En hij voegde eraan toe dat hij het vréselijk vindt om op die lijst te staan, en dat hij nog nooit een peseta of een euro te weinig heeft betaald aan de Spaanse fiscus. Iets zegt ons dat we Pedro mogen geloven, en niemand zal ons beletten reikhalzend uit te kijken naar ‘Julieta’, die in Cannes meedingt naar de Gouden Palm. Maar de Spaanse release was een flop door alle heisa – het was twintig jaar geleden dat een Almodóvar-film het zó slecht deed aan de Spaanse box office.



Dit interview werd afgenomen net vóór de communicatiestop, en gaat dus uitsluitend over Almodóvars twintigste werkstuk. Dat is gebaseerd op drie verhalen van de Canadese Nobelprijswinnares Alice Munro, waarin een moeder een brief naar haar vermiste dochter schrijft. Een openhartige en directe brief, een stroom van herinneringen en gevoelens van schuld en mislukking, en misschien ook leugens uit mededogen. Het hele drama draait om de hoop dat die wanhopige brief zijn bestemming zal vinden. De cast van ‘Julieta’ bestaat grotendeels uit acteurs met wie de regisseur nog niet eerder heeft gewerkt. De moeder wordt gespeeld door twee actrices: Adriana Ugarte voor de scènes in het verleden, Emma Suárez voor die in het heden.

'Ik ben dol op melodrama, maar hier wou ik niets episch. Het moest een droge, traanloze film worden.'

Pedro Almodóvar «Dit is een film over onvolmaakte, maar te koesteren vrouwen, zoals ze allemaal zijn. Zoals wij allemaal zijn. Ik heb geprobeerd zo weinig mogelijk retorisch te zijn. Terughoudendheid was het sleutelwoord, omdat ik ervan uitging dat het de beste manier was om dit verhaal te vertellen. Het is geen melodrama, maar een gebald drama. Ik heb vaak moeten vechten tegen de tranen van de actrices omdat ik geen tranen wou, maar iets tussen droefenis en melancholie, iets wat achterblijft na jaren van pijn. Ik ben dol op melodrama, maar hier wou ik niets episch. Het moest een droge, traanloze film worden.»

De 66-jarige regisseur zit in een lederen fauteuil in zijn kantoor in de Madrileense wijk Las Ventas, geflankeerd door een poster van zijn film ‘La ley del deseo’ (1987) en foto’s van de mensen van wie hij houdt of die hij bewondert: Penélope Cruz, Billy Wilder, John Waters, Quentin Tarantino, Spike Lee, Wes Anderson, Pina Bausch, Lauren Bacall, Michelangelo Antonioni, Francis Ford Coppola, Jeanne Moreau… Voorts prijken hier de ontelbare prijzen die hij in zijn lange carrière heeft ontvangen. De enige die ontbreken, zijn de Oscars die hij in 1999 won voor ‘Todo sobre mi madre’ en in 2002 voor ‘Hable con ella’, die bij hem thuis staan.

Almodóvar kocht de rechten voor Munro’s verhalen ‘Chance’, ‘Soon’ en ‘Silence’ meteen nadat hij ze in 2009 had gelezen.

Almodóvar «Ik wilde de film eerst in het Engels draaien, met Engelssprekende actrices. En in Canada, op de plaatsen waar Munro het over heeft. Ik zag het helemaal zitten, maar tijdens de promotie van ‘La piel que habito’ gingen we in Vancouver locaties bekijken, en daar kreeg ik een koude douche. Allemaal desolate, trieste landschappen: ik ben niet in staat daar een film te draaien, zelfs niet voor een paar maanden. Het is er té deprimerend. We trokken vervolgens naar New York voor een alternatief, terwijl ik de laatste hand aan het script legde. Ik liet het in het Engels vertalen, maar dat kon me evenmin overtuigen. Dus stopte ik het weg in mijn ideeënschuif. Twee jaar geleden vroegen mijn assistente Lola García en Bárbara Peiró, hoofd van de internationale afdeling van El Deseo, of ik het project niet opnieuw wilde oppikken. Ze suggereerden ook om het in Spanje te draaien. Toen heb ik besloten Alice Munro te vergeten. Er blijft haast niets over van de oorspronkelijke verhalen, behalve de treinscène, die essentieel was voor mij. Er is altijd iets dat je ertoe aanzet een film te maken, en hier waren het de scènes die in een trein plaatsvinden. Alle filmmakers zijn dol op treinen, hè (lacht). Maar werken in een echte trein, met zetels vol mijten, was een echte nachtmerrie. We konden amper bewegen, stonden voortdurend te hoesten... Leuk is anders.»

Reizen maken een wezenlijk deel uit van de film, die heen en weer springt in de tijd. Er is op tal van locaties opgenomen, en de verplaatsingen vergden veel van de regisseur, die er net een zware rugoperatie op had zitten.

'Films maken is mijn leven, en ik ga niet kiezen tussen leven of niet leven'

Almodóvar «In een studio draaien was logischer geweest, maar als ik aan het schrijven ben, weet ik nooit waar het naartoe gaat. We zijn in Galicië, in de Pyreneeën en in Andalusië aan de slag geweest. Ik ben zelfs aan de opnames van ‘Julieta’ begonnen zonder te weten of ik in staat zou zijn de film af te werken. Het was lang geleden dat ik nog tien uur aan een stuk had rechtgestaan. Maar films maken is mijn leven, en als ik moet kiezen tussen leven of niet leven... (lacht) Als ik niet met een film bezig ben, beland ik in een staat van angst. Het maakt me hyperaandachtig bij alles wat ik lees, zie en hoor omdat daaruit de eerste regel van mijn volgende verhaal kan ontstaan. Misschien klinkt het fout, maar ik ben een solitair iemand met heel beperkte ambities, wensen en verlangens. Voor mij wordt alles in het leven vervuld door cinema.»


Een luisterend oor

In Almodóvars handen verandert de cinema de regels van het leven. Hij dwingt de kijkers hun band met de werkelijkheid los te laten en zich te laten onderdompelen in een diepere waarheid. Misschien het pakkendste aan ‘Julieta’ is hoe de film in een paar beelden de moeder-dochterrelatie beschrijft op het moment dat het ergste, of het nu ziekte of waanzin is, al heeft toegeslagen. Almodóvars inzicht in vrouwelijke personages lijkt dieper dan ooit.

Almodóvar «Vrouwen zijn niet zo moeilijk te begrijpen als iedereen denkt, hoewel ze voldoende mysterieus zijn om zich te ontpoppen tot een uitstekend dramatisch onderwerp. Alle mannen worden omringd door vrouwen – moeders, zussen en echtgenotes. Gewoon door te proberen luisteren naar wat er rond je gebeurt, kun je een vrouwelijk universum als het mijne hebben. Ik ben niet zo speciaal. Het probleem is, en dan heb ik het vooral over Hollywood, dat de filmindustrie je niet toelaat films over vrouwen te maken. Ik heb de controle over mijn eigen films, en daarom kan ik zonder meer bepalen dat mijn hoofdpersonage een vrouw van boven de 50 zal zijn. Het vreselijke is dat de meeste scenaristen niet beseffen dat veel vrouwen tussen de 50 en de 60 de prachtigste verhalen te vertellen hebben.»

© El Pais/IFA

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234