null Beeld

Karen Armstrong - De kwestie God

Mocht er een Nobelprijs voor Monumentale Vergissingen bestaan, dan was de Amerikaanse godsdienstsocioloog Peter Berger
daar vast mee bekroond.

Hij voorspelde in de jaren zestig dat religie in de eenentwintigste eeuw alleen nog te vinden zou zijn binnen kleine gemeenschappen, eilandjes in een oceaan van ongelovigheid. Wie uit zijn raam kijkt ziet het tegenovergestelde: Europa wordt een seculier eiland op een planeet van gelovigen.

God is terug, en zelfs in Europa zal niemand nog de vergissing maken om godsdienstwetenschap en theologie weg te zetten in het hoekje van de academische folkore. Ook wij hebben mensen nodig die iets van heilige boeken kennen, al was het maar omdat zoveel gelovigen voor de deur staan te drummen.

De Britse Karen Armstrong
weet er verbluffend veel van. Met 'De kwestie God' (De Bezige Bij) bezorgt ze een encyclopedisch overzicht van de vele manieren waarop beschavingen en individuen religie beleefd hebben, van de oude Indische godsdiensten over de Grieken tot de postmoderne christelijke theologie.

Tot aan de reformatie blijkt christelijk geloven meestal een totaal andere betekenis gehad te hebben dan het aanvaarden van een aantal leerstellingen. God was dus lange tijd helemaal geen kwestie; geloven was een mystieke praktijk die meer met niet-weten te maken had dan met het accepteren van dogma's.

Niemand haalde het in zijn hoofd om de heilige teksten als letterlijke waarheid te beschouwen. Fundamentalisten, die dat wel doen, zijn een recent verschijnsel - hedendaagse militante atheïsten als Richard Dawkins
enChristopher Hitchens
schijnen dat niet te weten.

Armstrong schat de woordenloze, premoderne religie duidelijk veel hoger in dan het 'catechismusgeloof' dat daarna zijn weg gebaand heeft. Het moderne geloof, met zijn leerstelsels en zijn persoonlijke god, is volgens haar een krampachtige reactie op de vooruitgang van de wetenschap.

Naarmate de structuren van zijn schepping werden blootgelegd, moest God volgen: ook hij moest een welomschreven, welbegrepen plaats krijgen in het geheel. Hij paste perfect in het universum van Newton
. Maar als God al 'iets' is, moet het 'iets' zijn dat noch omschreven noch begrepen kan worden.

Misschien is het dan wel Niets.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234