null Beeld

'Keizer van Oostende': het machtsmisbruik van Johan Vande Lanotte

Het is niet dat we u willen aanmoedigen om een abonnement te nemen, maar al sinds het eind van de vorige eeuw - jaja, daar kennen wij werkelijk álles van - maakt in het weekblad K. ene Koen M. zich zo goed als elke week vrolijk over ‘den Baard’, alias Johan Vande Lanotte.

Eric Goens

‘Den Baard’ is voor Koen M. het prototype van de machtswellusteling: hij heerst over hoofd- en badstad en voert al wie hem voor de voeten loopt genadeloos aan de vissen.

Per deze week gaat den Baard wellicht voorgoed door het leven als Keizer van Oostende, naar het gelijknamige boek van Wim Van den Eynde en Luc Pauwels. De twee VRT-journalisten maken de satire van Koen M. schrikbarend tastbaar, en ontwarren het spinrag aan intriges en kuiperijen rond Johan Vande Lanotte. Belangenvermenging bij de uitbouw van windmolenparken in de Noordzee, financiële kraters in de boekhouding van de stad Oostende, de processie aan bouwpromotoren die de Oostendse basketbalclub sponsoren in ruil voor politieke goodwill: het passeert allemaal met naam en toenaam de revue. Ja, het zou kunnen ruiken naar een goedkope afrekening in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen, straks in het najaar, maar het boek is meticuleus gedocumenteerd. Af en toe iets té 'openbare omroep' wel, de kerk eeuwig in het midden, waardoor het merendeel van de striemende aanklachten veiligheidshalve in vraagvorm wordt geformuleerd. ‘Misschien zijn het retorische vragen,’ grijnst Wim Van den Eynde. Hoog tijd voor de antwoorden.

HUMO Al in het eerste hoofdstuk vragen jullie je af of de dadendrang van Johan Vande Lanotte de morele en deontologische grenzen overschrijdt. Wat is jouw persoonlijke antwoord op die vraag?

Wim Van den Eynde «Dat antwoord mag elke lezer voor zich formuleren, zodra hij het boek heeft gelezen (lacht).

»Het parcours dat Johan Vande Lanotte de voorbije jaren heeft gereden, is zeker niet onberispelijk, dat is het minste wat je kan zeggen. Maar we gaan niet zó ver dat we zelf in de rol van rechter of politicus kruipen: we lijsten een aantal zaken op, en daar stopt onze taak als journalist.»

HUMO Het belet jullie niet om Vande Lanotte zonder enige schroom als een oligarch te bestempelen.

Vanden Eynde «Absoluut. Dat ís hij ook.»

HUMO De term ‘oligarch’ doet mij spontaan aan een gewetenloze Russische miljardair denken. Veel van die oligarchen belanden op termijn achter de tralies.

Vanden Eynde «Ik definieer de term ‘oligarch’ enigszins anders: voor mij betekent het vooral dat er héél veel macht in de handen van een héél kleine groep mensen komt. Zo wordt de normale democratische besluitvorming compleet uitgehold.»

HUMO Ook dat is niet meteen een omschrijving die je verwacht als het over een vicepremier in functie gaat.

Vanden Eynde «Nee... Dat is ook de reden waarom wij dit boek hebben geschreven. Ik word als journalist niet echt geprikkeld om de handel en wandel van pakweg Annemie Turtelboom te gaan uitvlooien, maar in het geval van Johan Vande Lanotte waren er zo veel signalen dat we ons in het dossier hebben vastgebeten.»

HUMO Het beeld dat jullie van hem ophangen lijkt bijzonder goed op een nieuwe en Oostendse versie van Paul Vanden Boeynants: voortdurend omringd door affairisme, balancerend op een slap koord.

Vanden Eynde «Dat is ook het beeld dat wij voor ogen hadden.

»Ik zal een typerend voorbeeld geven: Johan Vande Lanotte werd in 2001 de sterke man bij de basketbalclub van Oostende en schreef een aantal bedrijven aan, met de vraag om zijn club te sponsoren. Hij stelde die vraag niet zomaar, hij deed dat op papier van zijn kabinet, met als hoofding ‘Vice-eerste minister en minister van Begroting’. Als je mensen op die manier om geld vraagt, overschrijd je een grens. Dat is een vorm van normvervaging, eigenlijk zelfs van machtsmisbruik.

»Wat Vande Lanotte nog meer typeert is dat hij, als je hem dat verhaal over die brief voorlegt, het probleem niet ziet. ‘Op welk papier zou ik anders moeten schrijven?’ zei hij tegen ons. Volgens hem ís er geen probleem.»

Eigenaardige wending in het verhaal over het boek 'De Keizer van Oostende'

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234