Anne-Marie David won in 1973 namens Frankrijk het Eurovisiesongfestival.Beeld ANP Kippa

analyseEurovisie Songfestival

Kijken naar het songfestival, dat doe je thuis

Misschien is het thema ‘Open up’  van het Eurovisiesongfestival nog een jaar te prolongeren. Nu als motto voor een kleinschaliger songfestival, oppert Tom Mikkers, auteur van ‘Hallelujah Eurovision, de magie van het songfestival’.

‘Open up’ zou deze week het thema zijn geweest van het Eurovisiesongfestival in Rotterdam. Het werd ‘lockdown’, en deze Eurovisie-lockdown kan nog even duren. Grootschalige evenementen zijn pas weer mogelijk als er een vaccin is tegen corona.

Het virus roept ook de organisatie van het Eurovisie Songfestival tot de orde. Tijd voor reformatie, denk ik dan als protestant. Is het wel nodig om zo vast te blijven houden aan het songfestival als massa-evenement? Het evenementenkarakter ervan is niet eens zo oud. Pas in 2001 gaf Denemarken het festival als groots spektakel een extra boost door te kiezen voor een voetbalstadion als locatie. Het was een breuk met het verleden.

De eerste decennia van het songfestival werd het festival alleen bijgewoond door dames en heren van de omroep. Het volk keek thuis. Geen hectiek bij de kaartverkoop, geen Eurovision Village, geen feesten van delegaties, uitgedoste fans of songfestivaljournaille. Wie de allereerste festivals terugkijkt, moet zelfs zijn best doen om publiek te ontwaren.

Eerste broekpak

Ook act en outfit waren ondergeschikt. Wie denkt dat de allereerste songfestivalzangeres in broekpak dezelfde aandacht kreeg als de jurk van Trijntje Oosterhuis in 2015, zit ernaast. Het broekpak van de Noorse deelneemster Åse Kleveland – die later minister van cultuur zou worden in Noorwegen en het songfestival in 1986 presenteerde – werd in 1966 alleen aan het begin en einde van haar liedje even in beeld gebracht.

Trijntje Oosterhuis op het Eurovisiesongfestival in 2015Beeld eurovise

Nu is dit helemaal anders. Een vernieuwende outfit die de kijker nauwelijks te zien krijgt, is ondenkbaar. De Eurovisie-arena is een bedevaartsplaats waar zelfs Lourdes het bij aflegt. Gelovigen zijn in extase en verzamelen zich rond de heilige artiesten die hogere waarden van vrijheid, vrede en diversiteit uitdragen. Het publiek is zowel deel van de show als zendgemachtigde. Met hun telefoon doen zij verslag vanuit de Eurovisiebubbel. Moet dat zo blijven?

De geschiedenis van het songfestival kent vele hervormingen en aanpassingen. Die werden ingegeven door de tijdgeest en ontwikkelingen waar niet aan te ontkomen viel. Zo danken we de winst van Abba, maar ook de Nederlandse winst van Teach-In, aan het besluit begin jaren zeventig om groepen te laten deelnemen. De afschaffing van het live-orkest eind jaren negentig – hoezeer ook betreurd door vele fans – zorgde ervoor dat het songfestival een jongere generatie bereikte. Om nog maar te zwijgen van de impact van de deelname van voormalige Oostbloklanden of de winst van transgender Dana International. De laatste zorgde ervoor dat het songfestival een feestje werd met een hoog alle-kleuren-van-de-regenbooggehalte. Het zijn allemaal wissels in de geschiedenis van het Eurovisiesongfestival.

Geen invasie

Hoe verder? In 1951 introduceerde de Britse journalist Georg Campey het woord Eurovisie in de krant Evening Standard. Hij noemde een uitzending van een BBC-programma voor de Nederlandse Televisie Stichting ‘Eurovision’. Eurovisie betekent dus dat heel Europa thuisblijft en geniet van hetzelfde programma. Eurovisie betekent niet een invasie van duizenden fans uit alle windrichtingen die met z’n allen dicht op elkaar in een stadion uit hun dak gaan.

Misschien is het thema ‘Open Up’ nog een jaar te prolongeren. Dit keer niet als NPO-mantra dat we gaan verbinden en bruggen bouwen. Wel als motto voor een kleinschaliger songfestival, met minder publiek, en trouw aan de oorspronkelijke betekenis van het woordje Eurovisie: kijken doe je thuis. Laat ‘Open up’ weer de opdracht voor Rotterdam 2021 worden, maar dit keer coronaproof. Of zoals Conchita Wurst zong, de vrouw met baard die niemand ontging: ‘Rise like a Phoenix’.

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234