'Kinderen van het verzet': een ijzersterk en essentieel tijdsdocument

Eén van de eerste archiefbeelden in ‘Kinderen van het verzet’ toont een stoet Duitse soldaten die Antwerpen inmarcheert. De Boerentoren blaakt in de zon, langs de straatkant juichen Antwerpenaars de troepen toe. Kinderen heffen de rechterarm, vrouwenmonden kreten een onhoorbaar ‘Heil Hitler!’ ‘Kinderen van het verzet’ geeft een stem aan de Belgen die níét in het gelid gingen staan toen de Duitsers binnenwalsten.

‘Kinderen van het verzet’ is het tweede deel van de trilogie die historicus Koen Aerts in de steigers zette. Dat eerst de collaboratie aan de beurt kwam en nu pas het verzet, is logisch: van het eerste kamp kennen we de namen, links en rechts zijn zelfs nog straten naar die bedenkelijke lui vernoemd, maar decennialang had Vlaanderen geen oor naar de verhalen en de pijn van de 160.000 Belgische verzetsmensen en hun kinderen. Het publieke debat was allang gekaapt door de figuren die aan de verkeerde kant van de geschiedenis stonden. Deze reeks zet recht wat scheef was, en ze doet dat met internationale bravoure.

De eerste aflevering borstelt met fijne penseelstreken het bonte gezelschap dat de ondergrondse was, een allegaartje van rechtse koningsgezinden, extreemlinkse partizanen en avonturiers pur sang. Even divers waren hun kleine en grote verzetsdaden: van de vader van Yvette die op zijn advocatenkantoor pamfletten schreef; de twee joodse jongens die onderdak kregen bij de familie Van Damme; de vader van Laurent Marting, die toetrad tot het gewapend verzet en – althans volgens zijn zoon – menige collaborateur liquideerde: ‘Maar het was oorlog, dan is het geen moord.’

De eerste helft, over het hoe en waarom, heeft iets van een avonturenroman. Soms sluipt er zelfs enige luchthartigheid in, zoals de joodse jongen Salomon die ‘kust mijn kloten’ fezelt terwijl hij in de kerk, om de schijn hoog te houden, een kruisteken slaat. Maar gaandeweg wordt de sfeer omineuzer. Wanneer de Duitsers de jacht op de verzetslui opvoeren, en paranoia en angst zich meester maken. Zoals Yvette zegt: ‘Iedereen was zich dagelijks bewust van het gevaar, van het verraad.’ Dat verraad kon van alle kanten komen – een buur, een pastoor, een familielid – en leidde vaak tot de dood.

‘Courage’ had iemand gekrast op een muur in het Fort van Breendonk, waar de Duitsers talloze politieke gevangenen bijeenbrachten en fusilleerden. Onder hen: Mathieu Marting. Zoon Laurent, die zich slechts met veel moeite kranig houdt terwijl hij de afscheidsbrief van zijn vader voorleest: het emotionele orgelpunt van een ijzersterke eerste aflevering van een essentieel tijdsdocument.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234