null Beeld

'Koning zonder land': Bart De Wever over zijn ontmoetingen in het paleis

Hoeveel kan koning Albert nog hebben voor hij het begeeft? Die vraag stellen zich
politiek journalisten Steven Samyn
en Martin Buxant in hun
spraakmakende boek 'Een koning zonder land' (De Bezige Bij).

jl/ja

De bijna 77-jarige Albert II houdt zich met de
grootste moeite staande, blijkt uit de gretigheid waarmee politici elkaar
daarin verdringen om uit de biecht te klappen over hun geheime gesprekken met
hem. De tijden veranderen.

undefined

Enkele quotes

Het begin van het einde was de monsterscore van Yves Leterme bij de federale
verkiezingen van 2007. Leterme en Albert waren geen vrienden. Albert had de
kopman van de CD&V al publiekelijk gekapitteld als aanhanger van 'een
omfloerst separatisme', en Leterme had hard teruggeslagen. Dat kwam niet meer
goed tussen die twee, voorspelden politieke waarnemers.

undefined

Achter de brede rug van Leterme ging zijn
kartelpartner schuil, de unverfroren
separatist Bart De Wever (N-VA). De
Wever ontdeed zich van Leterme, domineerde de federale verkiezingen van 2010,
en sindsdien lijkt het land volkomen stuurloos. De steun en toeverlaat van
Albert II in deze barre tijden is nu de premier van lopende zaken, Yves
Leterme.

undefined

Drie jaar lang blijven Bart De Wever en koning
Albert uit elkaars buurt. Tot De Wever de federale verkiezingen van 2010 met
achthonderdduizend voorkeurstemmen wint. En incontournable
is.

undefined

HUMO Waarop u informateur werd benoemd.
De Wever «Ik heb de opdracht aanvaard omdat ik met Elio Di Rupo, de andere winnaar van de
verkiezingen, al afspraken had gemaakt. Want zo werkt het natuurlijk: de
winnaars maken eerst afspraken onder elkaar, die het paleis daarna bevestigt.
Problemen ontstaan pas als de grote jongens het niet meer eens zijn met elkaar,
en het paleis moet kiezen. Dan moet
de koning zijn rol te buiten gaan, en gaat hij politiek bedrijven. De gevolgen
daarvan hebben we na de zomer van 2010 gezien: we zijn in de zandbak beland.

HUMO Heeft het paleis een uitgesproken politieke
voorkeur?

De Wever «Je hoeft geen Pulitzer te hebben gewonnen om
in te zien dat het paleis een coalitie verkiest die de stabiliteit van het land
ten goede komt: de monarchie is de hoeder van het status-quo - dingen
veranderen pas als het echt niet meer anders kan. Daarmee is het paleis een
natuurlijke bondgenoot van de Franstalige partijen. Niet van de Vlaamse
partijen die een grote staatshervorming willen, dat is zonneklaar.»

undefined

Donderdag 7 oktober 2010 is een dieptepunt. De N-VA wil de liberalen bij de onderhandelingen betrekken, de PS wil niet van de liberalen weten. De verhouding tussen beide partijen bereikt een dieptepunt. Vier maanden na de verkiezingen zingt in de Wetstraat het gerucht rond van nieuwe verkiezingen. De peilingen wijzen op nog hogere scores voor de N-VA, de koning gaat in overdrive.
'De koning is in alle staten, gealarmeerd, woedend. (...) 'Ze moeten maar hun plan trekken,' klinkt het als waarschuwing aan de PS en de N-VA, die er niet in slagen een akkoord te sluiten. Ze kunnen voor mijn part nog vijf maanden onderhandelen, als ze dat willen, maar ik teken nooit een besluit om naar nieuwe verkiezingen te gaan.'

undefined

HUMO Met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid
komt dit lek van CDH-voorzitter Joëlle Milquet.

De Wever «Ik vermoedde al meteen dat Milquet had gelekt. En ik was zeker
toen ik hoorde hoe ze achteraf, na de publicatie van het boek, er schande van
sprak dat het colloque singulier was geschonden.

Eén dag later, vrijdag 8 oktober, geeft de koning
Bart De Wever zijn tweede opdracht: hij moet de standpunten van de
verschillende partijen uitklaren. Verduidelijken.
'De koning
geeft de N-VA-voorzitter de titel van koninklijk opdrachthouder. Net iets
minder prestigieus dan alle bemiddelaars, verkenners, informateurs en
formateurs die de voorbije jaren zijn aangesteld. Het is Jacques van Ypersele
die zich die vrijdag verzet om De Wever de titel 'verkenner' toe te kennen,
zoals de N-VA-voorzitter eigenlijk wilde. Hij krijgt te horen dat die titel
voorbehouden is 'voor serieuze mensen'.'

»Bon, hoe is het gegaan? Aan het eind van het gesprek met de koning liet hij
me het communiqué lezen dat het paleis wilde versturen. Het viel me op dat ik
daarin geen titel kreeg. Nu kunnen titels me niet schelen - desnoods ben ik de
koninklijke emmerdeur. Maar ik wilde
wel weten wat mijn rol precies zou zijn. Ik moest de dingen verduidelijken,
kreeg ik te horen. Waarop ik bij mezelf dacht: 'Straks word ik nog een
verduidelijker.' Ik ben zonder titel vertrokken, en effectief, één uur later
stond in het communiqué van het paleis: 'Bart De Wever krijgt een
verduidelijkingsopdracht' - de pers heeft er 'clarificateur' of 'verduidelijker' van gemaakt.
»Ik
heb mezelf acht dagen lang consequent 'de koninklijke eclair' genoemd. Dat was
toen ook mijn roepnaam in de partij.»

'Minister
van staat Philippe Moureaux benadrukt dat er een 'praktisch probleem' is met de
kroonprins.
Philippe Moureaux «Ik ken Filip al langer dan vandaag - uit de
tijd dat ik nog een belangrijk politicus was. Ik zou véél verhalen kunnen
vertellen, die telkens op hetzelfde neerkomen: hij heeft geen voeling met het
echte leven. Hij is opgesloten in de wereld van des gens biens, in tegenstelling met zijn broer Laurent, maar dat
is weer een ander verhaal (lacht).»

HUMO Ook tussen Filip en Albert botert het kennelijk
niet.

Senelle «De koning
vindt dat Filip het niet goed doet. Qua populariteit komt hij helemaal
achteraan de koninklijke familie. Hij is timide en geremd, gevormd door zijn
oom: Filip draagt het stempel van Boudewijn. Hij is ook héél katholiek. Albert
is dat veel minder.»
De Wever «Ik heb Filip nooit ontmoet: ik vel geen
oordeel over hem. Maar ik ben in de Wetstraat nooit iemand tegengekomen, van
welke kleur of obediëntie ook, die vertrouwen had in hem als troonopvolger.»

HUMO Door de fratsen
van Laurent staan de dotaties weer ter discussie - ook voor Astrid?

Senelle «Ik weet dat
de voorzitters van Kamer en Senaat over enkele weken met een verklaring komen:
de overeenkomst heeft het fiat van Laken. Het zal erop neerkomen dat in de
toekomst alleen de koning en de troonopvolger nog een dotatie zullen krijgen,
net als de partner van een overleden staatshoofd, of de vorst die is afgetreden
- om gezondheidsredenen, bijvoorbeeld. Andere prinsen en prinsessen zullen zelf
voor hun inkomen instaan. Voor Laurent en Astrid is er een uitdoofscenario: ze
houden hun dotatie zolang ze leven, maar na hen is het afgelopen.»

undefined

Het volledige interview leest u op dinsdag 17 mei in Humo 3689/20.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234