null Beeld

Koppen XL: De toekomst van een pleegkind

Omdat zijn moeder niet voor hem kan zorgen, wordt baby Rainer ondergebracht bij een pleeggezin. Na zes maanden duikt zijn vader op, die bezoekrecht krijgt, hoewel hij tot op dat ogenblik niet eens wist dat hij een zoon had.

vvp

Als Rainer tweeënhalf is, wil de vader zijn kind volledig opeisen. Vraag is: wie krijgt uiteindelijk het hoederecht? De inhoud van de documentaire ‘A Boy’s Destiny’ – vanavond in ‘Koppen XL’ – zou een goeie plot kunnen leveren voor een weekendfilm. Helaas is het geen fictie.

'In Europa zijn we nogal gevoelig voor de rechten van biologische ouders'

Peter Adriaenssens (kinderpsychiater) «Nee, het is jammer genoeg een probleem dat váák voorkomt. Veel pleeggezinnen worden ermee geconfronteerd – zij hebben zelden iets te zeggen als een biologische ouder het hoederecht wil. Je kunt wel zeggen: die mensen weten toch waar ze aan beginnen? Maar je moet ook denken aan het kind: hoe meer wij weten over het belang van hechting voor de ontwikkeling van een kind, hoe bezorgder we worden over het plotse stopzetten van een langdurige opvoedingssituatie. Een kind heeft stabiel contact met volwassenen nódig.

»In Europa zijn we nogal gevoelig voor de rechten van biologische ouders, zij krijgen in onze wetgeving een grote plaats toebedeeld. Als iemand een baby afstaat voor adoptie, heeft die persoon bijvoorbeeld nog een jaar bedenktijd om het kind terug te vragen. Dat is niet overal zo: in de Verenigde Staten bijvoorbeeld vinden onze collega-kinderpsychologen dat we op dat vlak te emotioneel zijn. Zij redeneren: vaste opvoeders zijn belangrijk, dus als pleegouders een paar jaar voor een kind gezorgd hebben, krijgen ze het definitief toegewezen, en kan een biologische ouder hoogstens nog een bezoekouder zijn.»

HUMO Dat lijkt me zo gek nog niet van die Amerikanen.

Adriaenssens «Tja, het is natuurlijk complex, maar bij ons zijn er inderdaad wel meer verhalen zoals in de documentaire, waarin een pleeggezin een kind dat jarenlang werd opgevoed, zomaar ziet vertrekken.»

HUMO Toch vreemd dat de regels uitgaan van pleeg- of biologische ouders, terwijl je toch in de eerste plaats aan het kind moet denken?

Adriaenssens «Men ging er altijd van uit dat een kind zich makkelijk aanpast aan de situatie. En dat is ook zo – tot op zekere hoogte. Je kúnt een kind wegrukken van zijn ouders: het zal een tijdje treuren, en na verloop van tijd zal het zich schikken in zijn lot. Máár: later zal het er in z’n persoonlijke ontwikkeling wél nog de sporen van dragen. Dus ook al komt de rekening een hele poos later, dát ze komt staat vast.

»Zo’n kind kan gaan denken dat het geen goed idee is om mensen graag te zien. Het kan een soort instinctieve aversie jegens emotionele hechting ontwikkelen, omdat datgene waar je aan gehecht raakt, toch van je wordt afgepakt. Zo heb je zestienjarigen die het uitmaken met hun perfecte lief zonder dat ze zelf goed weten waarom: ze zijn achterdochtig als het goed gaat in hun leven en vermoeden dat het geluk hun om één of andere reden niet gegund is.

»Dat zijn natuurlijk geen 100%-regels: er zijn evengoed voorbeelden van kinderen die helemaal oké opgroeien. Maar dit alles toont wél aan dat we veel te weinig nadenken over de invloed van breuken in het gezinsleven op jonge kinderen. Niet alleen tussen kinderen en hun pleeggezinnen, maar ook bij pakweg een familiale ruzie: als ouders en grootouders niet meer met elkaar spreken, krijgen ook de kinderen één van beide partijen niet meer te zien.

»Ik moet er wel aan toevoegen: die betere kennis omtrent het belang van hechting en de ontwikkeling van heel jonge kinderen, dat is iets van de laatste tien jaar. Hopelijk wordt die kennis nu dus ingezet om één en ander beter aan te pakken.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234