Koppensneller Herman Brusselmans: 'Verdeelde reacties op verfilming schandaalroman 'Wij''

'Wij' werd meteen gecatalogiseerd als een schandaalroman, en vooral vanuit de rechtse hoek kwam er veel kritiek

Eén van de beste Vlaamse romans van de 21ste eeuw is ‘Wij’ van Elvis Peeters. Onder die naam gaat een schrijverscollectief van drie auteurs schuil, te weten Firmin Peeters, z’n vrouw Liliane Baels en hun buurman Tuur De Cabooter. Als elk van hen alleen een boek schrijft, trekt dat op geen kloten. Zo is de novelle ‘Jongens toch, wat is het warm vandaag’ van Tuur De Cabooter een complete ramp, zeker als aan het eind de hoofdfiguur, Ciska De Poeter, al haar kleren uittrekt, in een boom klimt en daar naar een passerende agent roept: ‘Kom hier, dat ik uw pisseloe in mijn oor steek!’ De agent doet het nog ook, wat ik zeer ongeloofwaardig vind.

Maar goed, je moet het collectief Elvis Peeters beoordelen op de merites die ontstaan uit de synergie van de drie respectieve elementen, en dat zorgt telkens voor koekenbak. Zo was er in 2003 hun roman ‘Tsjoek tsjoek zei de autobus’, een schitterende evocatie van de vluchtelingenstroom vanuit de Bahama’s naar de Seychellen, en in 2007 ‘De geïmporteerde broodrooster’, waarin het trio Elvis Peeters de wantoestanden in de katholieke kerk aanklaagde en de nadruk legde op de pedofiele neigingen van vele koorknapen, waar pastoors en bisschoppen achter de rug van de paus op een malafide manier gebruik van maken.

Maar het meesterwerk kwam in 2009 met ‘Wij’, een op waarheid berustende roman over een aantal losgeslagen jongeren die Sus, Klomp, Ragoût, Dikke Sophie, Mirabella en Sletty heten. Samen beleven ze vele avonturen, en die zijn niet van de poes. Ik bedoel, een kaartje leggen, monopoly spelen en een partijtje volleybal zijn er niet bij. Wel gaan ze op strooptocht, trekken ze aan het pietje van Marokkanen die ze eerst bewusteloos hebben gemept, verkrachten ze toevallig langslopende meisjes en lachen ze kinderen met het syndroom van Down uit, hoewel Mirabella zelf het syndroom van Down heeft.

Ze folteren huisdieren en joyriden met de gestolen auto van de burgemeester van Sint-Job-in-’t-Goor, een Mitsubishi Colt met slechts 28.000 kilometer op de teller, omdat de burgemeester meer met de fiets rijdt dan met de auto, daar hij, ofschoon aangesloten bij CD&V, in z’n diepste wezen heel groen is, en ook z’n fruitafval in de juiste vuilnisbak sorteert, de onnozelaar. En ze gaan in kerken de portretten van de Heer, z’n moeder Maria en de heilige Petrus en dat soort gozers bekladden met hun sperma, het bloed van hun maandstonden en groene arduinsaus.

‘Wij’ werd dan ook meteen gecatalogiseerd als een schandaalroman, en vooral vanuit de rechtse hoek kwam er veel kritiek. Filip Dewinter verklaarde: ‘‘Wij’ is een smet op onze cultuur, en als m’n dochter dat rotboek durft te lezen, geef ik haar een schop tegen haar flamoes tot ze bleitend onder haar bed kruipt, het stuk ongeluk.’ Doordat er zoveel negatiefs over de roman de ronde deed, werd het helaas geen bestseller. Er werden slechts 2.376 exemplaren van verkocht, en vooral Liliane Baels was daar zeer ongelukkig om. Ze had gehoopt dat ze dankzij de roman veel geld zou verdienen, want ze was dringend toe aan een nieuwe salontafel, een deux-pièces van Chanel en voor haar echtgenoot Firmin een abonnement op het weekblad Knack.

Tuur De Cabooter, op zijn beurt, was witheet door de slechte recensies, en dan vooral die van Dirk Leyman in De Morgen, waarin die schreef: ‘‘Wij’ is de roman van een drietal debielen die beter zouden worden opgesloten in een gekkenhuis naar keuze.’ De Cabooter reed midden in de nacht naar het huis van Leyman en in de moestuin van de recensent scheet hij de prei, de sla en de rabarber vol diarree, en bovendien piste hij in de brievenbus van Leyman, wat niet uitzonderlijk was, want eerder hadden ook al schrijvers als Dimitri Verhulst, Chris De Stoop en Monika van Paemel in de brievenbus van de altijd zeer streng recenserende Leyman gezeikt.

Hoe dan ook, de roman ‘Wij’ stierf een stille dood, en hopelijk komt de herrijzenis nu dankzij de op het boek gebaseerde film in een regie van de Nederlander René Eller, een albino met een klompvoet. De film wordt zeer verdeeld onthaald: de ene vindt het een miskleun, en de andere een meesterwerk. Ik behoor tot het kamp van de andere, ik heb de film ondertussen vier keer gezien en het is aartsmoeilijk om te zeggen of hij beter is dan het boek of omgekeerd. Ik wens Liliane Baels alleszins, dankzij de ticketverkoop, een nieuwe salontafel toe.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234