Beeld © Syda Productions

Mondmaskers

Kunnen mondmaskers de gezondheid ook schaden?

Ja, mondmaskers helpen tegen de verspreiding van het coronavirus. Maar er resten, ook door alle tegenstrijdige informatie op sociale en andere media, nog altijd heel wat vragen. Bijvoorbeeld: kunnen mondmaskers ook schadelijk zijn voor de gezondheid?

Op sociale media worden berichten verspreid dat een mondmasker een tekort aan zuurstof zou kunnen veroorzaken omdat het de ademhaling belemmert. Mensen zouden zich licht in het hoofd of duizelig voelen, een gevoel van verstikking krijgen en zelfs flauwvallen. Volgens experts is de kans op een zuurstoftekort erg onwaarschijnlijk omdat de maskers van luchtdoorlatend materiaal gemaakt zijn, en er ook langs de zijkant lucht binnenkomt. Om te weinig of geen zuurstof binnen te krijgen, moet een mondmasker al héél strak zitten. Voor hardnekkige non-belevievers postte de Ierse arts Maitiu O Tuathail op Twitter een filmpje waarin hij een aantal chirurgische mondmaskers opzet naast een machine die het zuurstofniveau in het bloed meet. Zelfs met zes maskers voor zijn mond en neus bedroeg zijn zuurstofsaturatie 99 procent.

Op Facebook doet ook het verhaal de ronde dat een mondmasker tot te veel koolstofdioxide in het bloed kan leiden, omdat de lucht die we uitademen niet goed weg kan. Ook dat klopt niet. Om de eigen uitgeademde lucht weer te inhaleren, zou een mondmasker opnieuw zéér strak moeten zitten. CO2-moleculen zijn bovendien veel kleiner dan de druppels die mondmaskers geacht worden tegen te houden, en passeren er dus vlotjes door. De kans dat zich ongezond veel CO2 opstapelt, is nagenoeg onbestaande. Bij wie zeer lang aan een stuk een FFP-masker draagt, kunnen er mogelijk wel veranderingen in het bloed optreden die een invloed kunnen hebben op het bewustzijn, maar dat gevaar bestaat vooral bij mensen die al een groter risico lopen op ademhalingsproblemen, zoals rokers, mensen met obesitas of chronische longpatiënten.

En zijn ze niet juist slecht voor het immuunsysteem?

Volgens weer andere berichten op sociale media zouden mondmaskers ook het immuunsysteem onderdrukken. Ze zouden verhinderen dat virussen en andere pathogenen via je mond of neus je lichaam binnendringen, waardoor het immuunsysteem, dat we bij een besmetting nodig hebben om weerstand te bieden tegen het virus, niet meer naar behoren werkt. Ook voor die claim bestaat geen enkel wetenschappelijk bewijs.

Maar mondmaskers zijn toch een broeihaard voor bacteriën?

Dat kunnen maskers worden als je ze te lang ophoudt of niet regelmatig wast. De warme en vochtige lucht die we uitademen, is de ideale voedingsbodem voor bacteriën. Uit onderzoek aan de Universiteit Antwerpen blijkt dat vooral katoenen maskers een broeihaard van bacteriën kunnen zijn, en tot tien keer meer bacteriën kunnen bevatten dan chirurgische wegwerpmaskers. Wie lang een masker moet dragen, kiest dus best voor een chirurgisch exemplaar. De onderzoekers wijzen erop dat de meeste bacteriën en schimmels op de maskers onschuldig zijn, maar ze vonden op de geteste exemplaren ook stafylokokken, bacteriën die in grote hoeveelheden acute sinusitis of acne kunnen veroorzaken. Een bijkomend probleem is dat bacteriën zich op een mondmasker sneller vermenigvuldigen dan in het lichaam, waar ze door het immuunsysteem worden aangevallen.

Het UA-team bekeek ook welke methoden het efficiëntst zijn om mondmaskers van virusdeeltjes en bacteriën te ontdoen. Het masker drie dagen in de vriezer leggen is geen goed idee: in een koude omgeving blijven bacteriën geconserveerd. In laboratoria worden ze dan ook in vriezers bewaard. Wel efficiënt bleken wassen op 60 graden met zeep, koken op 100 graden, of het mondmasker strijken met een stoomstrijkijzer. Als u zeker wilt zijn dat zowel het virus als de bacteriën geëlimineerd zijn, wast u het op 60 graden met zeep en gaat u er daarna met een stoomstrijkijzer overheen.

Mocht u één van de weinigen zijn die het gratis masker van de overheid bij de apotheek hebben afgehaald: die mondmaskers mogen alleen op 30 graden gewassen worden, en enkel met de hand. Ze mogen ook niet gestreken worden of in de droogmachine of de stomerij worden gedroogd. Voor wie zich al die moeite wil getroosten, zouden ze ongeveer dertig wasbeurten moeten meegaan.

Onderzoekers van de City University in Hongkong hebben ondertussen mogelijk de oplossing: zij ontwikkelden een mondmasker dat zelf de bacteriën doodt dankzij een laagje bewerkt grafeen, een materiaal dat allerlei bijzondere eigenschappen heeft. Als grafeen aan zonlicht wordt blootgesteld, warmt het bovendien op, waardoor het ook virusdeeltjes op het masker onschadelijk zou maken. Uit de eerste tests zou blijken dat de maskers in vijf minuten 90 procent, en na tien minuten 100 procent van de viruspartikels onschadelijk kunnen maken. Het masker is ook herbruikbaar.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234