null Beeld

Kunstenaar Rinus Van de Velde (29)

Op de wereldkaart in het hoofd van kunstenaar Rinus Van de Velde stonden bruisende metropolen als Gent, Antwerpen, Berlijn en Los Angeles al met helrode vlaggetjes aangeduid – zijn fabuleuze houtskooltekeningen sierden er de voorbije jaren diverse galerijmuren – en begin februari springt er nog eentje tevoorschijn ter hoogte van Málaga, geboortestad van Picasso.

In eigen land is Van de Velde (de gelijknamige art-nouveauschilder is géén voorvader) nog geen household name, al sierde een tekening van zijn hand wel de hoes van ‘De laatste rit’ van Raymond van het Groenewoud.

Als ik op een mistige dinsdag aanklop bij zijn atelier in Borgerhout, sta ik meteen oog in oog met drie imposante canvasdoeken van drie op vier meter, een trio uit een reeks die vanaf volgende week te zien is in het Centro de Arte Contemporáneo. ’t Zijn zelfportretten van de kunstenaar als kunstenaar: Van de Velde dagdroomt zich wel vaker een alter ego, dat hij vervolgens afbeeldt terwijl hij poseert met zijn collectie sneakers, of geconcentreerd zit te tekenen in zijn atelier, omringd door metershoge planten. Voor ik van hem wil weten hoe hij in de kunsten is gerold, complimenteer ik ’m met de orde en netheid van zijn atelier.

HUMO Ik dacht eerlijk gezegd dat alle ateliers eruitzagen zoals dat van Francis Bacon, dat ik ooit op foto zag.

Rinus Van de Velde «Alsof er zonet een bom in ontploft is, ja. Mij niet gelaten, maar ik zou daar niet in kunnen werken. Soms vraag ik me af of zo’n rommelhok mijn werk niet ten goede zou komen, en dan ensceneer ik er eentje. Maar na één dag ben ik dat alweer kotsbeu; ik neem er een foto van en ruim alles weer netjes op. Het is hier zo al vuil en stoffig genoeg, met die houtskool. En ik maak ook vaak ontzettend veel rommel, hoor: voor ik aan een tekening begin, zet ik het beeld eerst in scène en neem ik er foto’s van met de zelfontspanner. Maar aan het einde van de dag moet alles weer netjes op zijn plaats staan, anders heb ik niet genoeg ruimte in mijn hoofd voor de volgende stap: tekenen.»

HUMO Wel zo netjes dat je meteen naar de essentie van je kunstenaarschap boort: je tékent.

Van de Velde «Ik heb een opleiding als beeldhouwer genoten, maar toch heb ik mezelf altijd als een tekenaar gezien – ook al werk ik net als een schilder op doek. Een paar jaar geleden tekende ik op papier, want dat gaf me een gevoel van vrijheid: een vel papier rol je op en neem je makkelijk overal mee naartoe. Met een canvasdoek van vier op drie is dat wat lastiger. »

Hedendaagse schilders torsen de hele geschiedenis van het medium op hun schouders; al die meesterwerken van Van Eyck over Manet tot Gerhard Richter, je zou van minder ontmoedigd raken. Tekenaars hebben dat probleem veel minder: binnen de kunsten is tekenen altijd een marginale bezigheid geweest. Alle grote schilders maakten voorstudies op papier, maar dat was alleen bij wijze van voorbereiding op het échte werk. »

Maar kom: ik voel me niet bezwaard door de geschiedenis als ik in mijn atelier sta, en daardoor kan ik me als het ware vrijer bewegen.»

HUMO Heb je die geschiedenis – ik ga er maar even van uit dat ze tot je parate kennis behoort – van thuis meegekregen?

Van de Velde «Op onze salontafel lagen geen kunstcatalogi en we gingen ook al niet op daguitstap naar de grote Belgische musea, als je dat bedoelt; op vakantie in het buitenland bezochten we hooguit eens een kerk die kunstschatten in huis had. Zelf tekende ik wel een beetje, maar niet meer dan andere kinderen. Ik had totaal geen idéé wat het betekende om kunstenaar te zijn, en rolmodellen had ik ook niet. Mijn leerkracht plastische opvoeding was bij wijze van spreken het dichtst dat ik ooit bij een echte kunstenaar was gekomen. »

Het keerpunt kwam er tijdens een reis naar Parijs met een vriend die wél uit een artistiek milieu kwam. Hij wilde koste wat kost naar een grote overzichtstentoonstelling over het fauvisme in het Musée d’Art Moderne, maar er stond een superlange rij wachtenden. Ik wilde liever wat rondhangen, maar hij wist me toch te overtuigen, en toen…»

HUMO Kreeg je een epifanie?

Van de Velde «Als je ’t zo wil noemen (lacht). »Ik weet nog hoe ik door die zalen slenterde en dacht: ‘Als er zo veel volk eerst uren in de rij wil gaan staan en vervolgens gefascineerd naar die schilderijen tuurt, dan moeten ze wel héél bijzonder zijn.’ En terwijl ik naar die geweldige werken van Maurice de Vlaminck, Emile Nolde en André Derain staarde, vroeg ik me af of mensen die hun hele leven aan iets wijdden dat zo onzinnig is als kunst, soms achterlijk waren. Of zou er dan toch iets inzitten? En die gedachte heeft me sindsdien niet meer losgelaten.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234