Kurt Cobain is 25 jaar dood: 'Nirvana zal relevant blijven: mensen zullen zich altijd in Kurt Cobain herkennen'

Op 5 april is het 25 jaar geleden dat Kurt Cobain een einde maakte aan zijn leven en een hele generatie afscheid moest nemen van haar held en spreekbuis. Maar wat betekent Cobain voor mensen die de op- en neergang van Nirvana níét bewust hebben meegemaakt? Humo sprak met vijf muzikanten die niet of maar net waren geboren toen Cobain het voor bekeken hield. ‘Zijn dood heeft ook nu nog impact.’

'Kurt Cobain was één van de weinige beroemdheden naar wie je kon opkijken en in wie je je tegelijk kon herkennen'

I don’t have the passion anymore, and so remember, it’s better to burn out than to fade away,’ schreef Kurt Cobain in zijn afscheidsbrief, voordat hij zich in zijn huis in Seattle met een shotgun van het leven beroofde. Een elektricien vond het lichaam op 8 april 1994, volgens de lijkschouwer drie dagen na de zelfdoding. Een onuitwisbaar moment voor iedereen die opgroeide in de jaren 80 en 90, en voor wie ‘Smells Like Teen Spirit’ en andere Nirvana-songs lijfliederen waren. Maar veel Nirvana-fans waren nog niet geboren toen de hele muziekwereld aan het rouwen was, of waren te jong om het bewust mee te maken, zoals Justin Hayward-Young (31 en frontman van de Britse indierockband The Vaccines), zanger en acteur Mathias Vergels (26, Lowie uit ‘Thuis’), Thibault Christiaensen (23, Equal Idiots-frontman en StuBru-presentator), Brent Vanneste (26, zanger van Stake en wijlen Steak Number Eight) en Aurélie Poppins (34, zangeres van de Luikse punkband Cocaine Piss).

HUMO Hoe en wanneer hebben jullie Nirvana ontdekt?

Justin Hayward-Young «Ik kreeg de plaat ‘Nevermind’ van mijn leerkracht Engels toen ik 11 was. Ik was een lastig kind, teruggetrokken en vaak moeilijk bij de les te houden. De andere leerkrachten wisten niet wat ze met mij moesten aanvangen, maar zij zag iets in mij. Ze dacht dat ik me in Cobain en ‘Nevermind’ zou herkennen. En dat was ook zo: die plaat veranderde mijn leven. Ik stopte met voetbal, kocht dezelfde gitaar als Kurt Cobain en begon een band.»

Mathias Vergels «Een schoolvriend raadde me aan om naar ‘Rape Me’ te luisteren. Ik was 10 en begreep niet wat die titel betekende, maar ik heb een jaar lang naar weinig anders geluisterd. Nirvana klonk zo anders dan alles wat ik kende van op de radio. En mijn vader haatte de band, wat het natuurlijk nog interessanter maakte (lacht).»

ThibaultChristiaensen «Ik botste via YouTube op de liveversie van ‘Aneurysm’ op Reading 1992 en was weggeblazen. Ik begreep meteen waarom Nirvana zo’n status had.»

Foto: © Gie Knaeps

Brent Vanneste «‘Nevermind’ heeft mijn ogen geopend toen ik 11 was. Ik haal daar 15 jaar later nog steeds inspiratie uit.»

Aurélie Poppins «Ik was fan van de Spice Girls tot ik Nirvana leerde kennen. Een nieuwe wereld ging voor me open: via Nirvana belandde ik in de punk. Ik was 13.»

HUMO Is het toeval dat jullie Nirvana allemaal hebben ontdekt bij het begin van jullie puberteit?

Poppins «Dat denk ik niet. Hij verwoordt als geen ander de negatieve gedachten en angsten die je als tiener voelt. Ik voelde me dankzij Cobain iets minder eenzaam – blijkbaar liep er nog iemand anders met mijn zorgen rond.»

Hayward-Young «Cobain was knap en cool, en ik wenste dat ik hem was. Maar hij was ook introvert, kwetsbaar en gekweld. Hij was één van de weinige beroemdheden naar wie je kon opkijken en in wie je je tegelijk kon herkennen. Mijn kamer hing vol met posters van hem. Ik heb mijn haar laten groeien zoals hem. En ik kocht alles wat ik over de band kon vinden: elk boek, elke plaat. Ik mocht van mijn vader elke dag 10 minuten op het internet: dan zat ik de hele tijd foto’s af te printen van Kurt Cobain. Ik was een beetje geobsedeerd (lacht).»

HUMO Hebben jullie ook songs van Kurt Cobain uitgeprobeerd?

Vanneste «Mijn broer gaf mij mijn eerste gitaarles in de zetel, door me te tonen hoe ik ‘Come As You Are’ moest spelen.»

Hayward-Young «De allereerste song die we met The Vaccines hebben gespeeld was ‘Smells Like Teen Spirit’. Al hield ik me toen eigenlijk minder bezig met het oefenen van de gitaarpartijen en meer met het nadoen van Kurt Cobain, vaak voor de spiegel (lacht).»

Vergels «Geïnspireerd door Kurt Cobain heb ik samen met een paar schoolvrienden een punkbandje opgericht. Ik had een boek gekocht met de partituren van alle Nirvana-songs. We konden die perfect naspelen, maar toch klonken we helemaal niet als Nirvana. Dan besef je dat er toch meer achter zit dan enkel techniek.»

Christiaensen «Met Equal Idiots overwegen we zelfs niet om Nirvana te coveren, omdat Cobain niet te evenaren valt. Neem nu ‘Nirvana Unplugged’: zelfs zonder te schreeuwen hield hij daar ieders aandacht. Die oerkreet tijdens ‘Where Did You Sleep Last Night’: gegarandeerd kippenvel. Wie doet hem dat na?»

HUMO Gaf het feit dat Kurt Cobain zelfmoord heeft gepleegd een extra dimensie aan zijn muziek?

Poppins «Het is voor mij altijd een deel van Nirvana geweest. Iedereen verwees ook naar Cobain als ‘de frontman van Nirvana die uit het leven is gestapt.’ Ik heb hem nooit anders gekend.»

Vergels «Ik hield als tiener alles over Cobains privéleven bij. Dat ging ver. Ik had zelfs het dossier afgeprint van de privédetective Tom Grant, die niet geloofde dat Cobain zelfmoord had gepleegd. Hij gaf Courtney Love de schuld. Ik weet nog steeds niet hoe de vork in de steel zit.»

Poppins «Oh my god, als er nog één iemand met de vinger wijst naar Courtney Love, ga ik ontploffen. Telkens als een rockband uit elkaar valt wordt de enige vrouw in de buurt beschuldigd. Kurt Cobain was een depressieve drugsverslaafde. Stop blaming the bitch.»

HUMO Nirvana’s tweede plaat ‘Nevermind’ uit 1991 werd een wereldwijde bestseller en ‘Smells Like Teen Spirit’ een monsterhit. Kurt Cobain was de laatste die dat had zien aankomen. Verdient ‘Nevermind’ de status van klassieker?

Vanneste «Zonder twijfel. Ook de andere platen zijn geweldig, maar ‘Nevermind’ is geniaal. Er staan in essentie twaalf popsongs op, maar dan gebracht met een gigantisch je m’en fous-gehalte.»

Hayward-Young «De plaat klinkt vandaag nog even opwindend als in 1991. Het is nog steeds de maatstaf voor alle muzikanten die alternatieve popmuziek willen maken.»

Poppins «‘Smells Like Teen Spirit’ ben ik wel beu, maar dat neemt niet weg dat het één van de belangrijkste nummers van de vorige eeuw was. Een anthem dat het leven van Nirvana en van miljoenen anderen heeft veranderd.»

Vergels «Maar eigenlijk vind ik ‘In Utero’ uit 1993 een nog betere plaat dan ‘Nevermind’. Omdat Cobain zich ongemakkelijk voelde bij het succes van ‘Nevermind’, keerde hij terug naar zijn punkroots. ‘In Utero’ is agressiever en volwassener. Die openingszin ook: ‘Teenage angst has paid off well / Now I am bored and old.’»

HUMO Na het succes van ‘Nevermind’ liet Kurt Cobain zich ontvallen: ‘Ik wilde de adoratie van John Lennon, maar de anonimiteit van Ringo Starr.’ Is dat überhaupt mogelijk?

Vergels «Ik denk het niet en het is er dankzij sociale media alleen maar slechter op geworden. Het is praktisch onmogelijk om vandaag nog een gerespecteerde muzikant te zijn en anoniem te blijven. Kurt Cobain zou in 2019 nóg minder hebben kunnen aarden.»

Poppins «‘Nevermind’ was nooit bedoeld om een hit te worden. Door dat succes had Kurt het gevoel dat hij compromissen had gesloten om een breder publiek te pleasen, terwijl hij dat volgens mij niet gedaan heeft. Ik zou zelf niet weten hoe ik ermee om zou moeten gaan als de volgende plaat van Cocaine Piss plots door de hele wereld beluisterd wordt. Ik weet niet of ik gelukkig zou zijn.»

Christiaensen «Ik ben voor ‘Rock ’n’ Roll High School’ (een driedelige reeks die nu te bekijken valt op VRT NU, red.) samen met Stijn Van de Voorde naar Washington getrokken op zoek naar de roots van Kurt Cobain. We hebben zijn geboortestad Aberdeen bezocht: een armzalige plaats vol boerenpummels. Cobain verveelde zich er dood. Zijn ouders gingen uit elkaar toen hij 9 was, waarna hij zich helemaal ontredderd voelde. Muziek bood een uitweg. Hij was een verveelde puber, niet in de wieg gelegd om een wereldster te worden. Ironisch genoeg maakte net die nuchterheid hem zo populair.»

HUMO Cobain had ook een uitgesproken mening over homofobie, racisme en seksisme. Zo kon hij Axl Rose van Guns N’ Roses niet luchten vanwege zijn respectloze teksten. Op de MTV Video Music Awards 1992 spuwde hij op de piano waar Rose die avond op zou spelen. Alleen bleek dat achteraf de piano van Elton John te zijn.

Christiaensen (lacht) «Een typische Cobain-anekdote. De tolerante blik van Kurt Cobain zou zeer welkom zijn in het hedendaagse debat.»

Hayward-Young «Een muzikant is niet verplicht om zich over politieke en sociale kwesties uit te spreken, maar Cobain kreeg die kans en greep ze. Zijn muziek en woorden boden een toevluchtsoord voor iedereen die zich anders voelde. Daarom zal Nirvana ook altijd relevant blijven: er zullen altijd geeks en freaks rondlopen die zich in weinig andere wereldsterren dan Kurt Cobain kunnen herkennen.»

HUMO Ex-Nirvana-drummer Dave Grohl vergeleek onlangs de opkomende, 17-jarige popster Billie Eilish met Kurt Cobain: ‘Zij heeft dezelfde connectie met haar publiek als Nirvana in 1991.’ Loopt er in 2019 een figuur als Kurt Cobain rond?

Vanneste «Ik vind Eilish alleszins cool: zij doet helemaal haar eigen ding, wat haar tegelijk een popster en een punker maakt, zoals Cobain.»

Christiaensen «Ik denk dat je de iconen van de huidige generatie alleszins niet in de gitaarmuziek zult vinden. Hiphop is het nieuwe punk.»

Vergels «Ik vind dat de jeugd muzikaal minder revolteert dan vroeger. Zet de radio aan en je hoort steeds dezelfde deuntjes en platte beats. Muziek was vroeger veel meer een pure kunstvorm. Dus nee, ik heb de laatste jaren niemand meer gehoord die met Kurt Cobain te vergelijken valt.»

HUMO Was Cobain zo’n icoon geweest als hij geen zelfmoord had gepleegd?

Hayward-Young «Hij was toen hij nog leefde al een wereldster, bekender dan iemand als Eddie Vedder of Billy Corgan. ‘Nevermind’ was ook een instant classic. Maar zijn dood bewees wel voor eens en altijd dat hij oprecht was, dat zijn verdriet en kwellingen niet gespeeld waren.»

Christiaensen «Ik heb met Stijn ook de gigantische villa van Kurt Cobain in Seattle bezocht, waar hij uit het leven is gestapt. Dat is een bedevaartsoord geworden. De impact van zijn dood is nog steeds voelbaar.»

Vanneste «Cobains levensverhaal doen de songs van Nirvana nóg harder binnenkomen. Maar ook zonder context zijn z’n songs zo episch dat ze nu nog steeds overeind blijven.»

Vergels «Het maakt mij niet uit of Cobain als een icoon wordt gezien of niet. Zijn muziek houdt stand. Neem nu ‘Something In The Way’, de afsluiter van ‘Nevermind’. Kurt, enkel met zijn gitaar, opgenomen in de zetel. Zoiets puurs zal nooit vergaan.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234