null Beeld RV
Beeld RV

mobilisatie Rusland

Lange rijen op luchthaven en ‘hoe breek ik mijn arm’ trending op Google: mobilisatie leidt tot paniek onder Russen

Vliegtickets naar het buitenland zijn nauwelijks verkrijgbaar en op Google wordt volop gezocht naar manieren om de dienstplicht te ontlopen. Russen proberen massaal aan de gedeeltelijke mobilisatie te ontkomen.

Jarron Kamphorst

Chaos en paniek, zo laat de sfeer in Rusland zich het best omschrijven nadat president Poetin woensdagochtend een gedeeltelijke mobilisatie afkondigde. De presidentiële oekaze heeft met name betrekking op reservisten met gevechtservaring en roept volgens minister van defensie Sergej Sjojgoe rond de 300.000 personen tussen de 18 en 60 jaar onder de wapenen, al laat de vage formulering van het decreet de optie open om nog meer Russen te mobiliseren.

Het nieuws leidde vrijwel direct tot een run op vliegtickets naar het buitenland. Kort na de speech waren er online nauwelijks tickets meer te krijgen voor vluchten die woensdag of donderdag vertrokken naar steden in onder meer Turkije, Armenië, Azerbeidzjan en de Centraal-Aziatische republieken.

Op de site van de Russische luchtvaartmaatschappij Aeroflot waren wel nog tickets te krijgen voor vluchten later deze week, maar wie daar op mee wil moet diep in de buidel tasten. Enkeltjes naar bijvoorbeeld de Armeense hoofdstad Jerevan gingen voor 850 euro per stuk, terwijl een enkele reis naar Istanbul al snel 1250 euro kost. Onbevestigde berichten over Russische mannen die bij de grens met onder andere Georgië werden tegengehouden, deden woensdag online ook de ronde. Daarnaast circuleerden er op Twitter videobeelden van kilometerslange files aan de Russisch-Finse grens.

Lees ook

Wat gebeurt er als Poetin écht kernwapens inzet? De drie mogelijke scenario’s: ‘In een kilometer omtrek verdampt álles direct’

Harvardprofessor Serhii Plokhy huivert bij hoe het Westen de oorlogszucht van Rusland aanpakt: ‘We hebben de waanzin van Poetin onderschat, net zoals we in de jaren 30 wegkeken van Hitler’

Op Google zoeken naar een uitweg

Een andere graadmeter van de collectieve paniek die de gedeeltelijke mobilisatie veroorzaakt, is het zoekgedrag van Russen op Google. Dinsdagavond, toen de geruchtenmachine al volop draaide, en direct na de televisietoespraken van Poetin en Sjojgoe woensdagochtend, schoten de zoekopdrachten naar zinnen zoals ‘hoe Rusland te verlaten’ en ‘hoe de mobilisatie te ontlopen’ door het dak, zo tonen de gegevens van Google Trends.

Online gingen er tegen die tijd al talloze verhalen rond over de mogelijkheden om de dienstplicht te omzeilen. Want hoewel het presidentiële decreet alleen gezondheidsproblemen, leeftijd en het uitzitten van een gevangenisstraf als mogelijke uitzonderingen op de mobilisatieplicht formuleert, weerhield dat veel Russen er niet van naar even creatieve als lugubere oplossingen te zoeken. Zo was bijvoorbeeld de zoekopdracht ‘hoe breek je thuis je arm’ woensdag eveneens trending op Google.

‘Vijf miljoen dienstweigeraars’

Het is veelzeggend voor het algehele gebrek aan bereidwilligheid onder gewone Russen om hun leven te wagen voor Poetins oorlog. Het ontlokte aan de gevangen Russische oppositieleider Aleksej Navalny, die woensdag in een rechtbank commentaar leverde op het nieuws, de opmerking dat “er nu vijf miljoen dienstweigeraars heen en weer gaan rennen door het land en een miljoen agenten hun zullen volgen om ze ergens te mobiliseren”.

Want vluchten en de dienstplicht ontlopen lijken vooralsnog de voornaamste reacties op het nieuws. Al riep de Vesna Beweging, een liberale jeugdbeweging uit Sint-Petersburg, wel op tot grootschalige demonstraties. ‘Duizenden Russische mannen – onze vaders, broers en echtgenoten – worden in de gehaktmolen van de oorlog gegooid. Waar zullen zij voor sterven? Waarom zullen moeders en kinderen huilen?’, schreef de beweging in een verklaring op haar website. Daarin riep ze alle Russen op om zich woensdag om zeven uur lokale tijd in de centra van Russische steden te verzamelen voor een nationaal protest onder het motto ‘je hoeft niet te sterven voor Poetin’.

Tot massaprotesten kwam het woensdagavond hoe dan ook niet. Wel ontstonden er op verschillende plekken in het land kleinschalige demonstraties en in Moskou en Sint-Petersburg trokken iets grotere groepen demonstranten de straat op. Die relatief kleine protestacties leidden wel direct tot hard optreden van de autoriteiten. Door het hele land sloeg de politie volgens mensenrechtenorganisatie OVD-Info een kleine 1200 demonstranten in de boeien.

Dat het tot werkelijk grootschalige acties komt lijkt vooralsnog echter uitgesloten. Deelname aan anti-oorlogsprotesten leidt sinds het nationale parlement in maart een reeks repressieve wetten aannam vrijwel gegarandeerd tot arrestatie en een mogelijke veroordeling. En dus zoeken de meeste Russen liever een vliegticket of een hiaat in de afgekondigde oekaze dan dat ze met een spandoek op een plein gaan staan.

(Trouw)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234