null Beeld PRESSE SPORTS
Beeld PRESSE SPORTS

BOEK★★★★☆

Le Tellier speelt in ‘Anomalie’ een verrassend en virtuoos spel met tijd en literaire genres

De Prix Goncourt, de belangrijkste literaire prijs van Frankrijk, ging in 2020 naar ‘Anomalie’ van Hervé Le Tellier. De bijzondere, speelse en meeslepende toekomstroman waar het schrijfplezier van afdruipt is in Frankrijk naar verluidt goed voor zo’n miljoen verkochte exemplaren. De plot is ingenieus: hetzelfde toestel van Air France landt twee keer in Amerika, met aan boord precies dezelfde passagiers en bemanning, maar met honderd dagen tussentijd. Tijdens de enorme storm waarin het toestel boven de Atlantische Oceaan is terechtgekomen, moet er dus iets heel ongewoons gebeurd zijn, want vliegtuig en inzittenden zijn kennelijk verdubbeld.

Het tweede toestel krijgt opdracht om de burgerluchthaven van New York links te laten liggen en te landen op de militaire basis Edwards. Alle inzittenden gaan er op hoog bevel meteen in quarantaine. Een team van natuurkundigen, medici en psychologen probeert klaarheid te brengen. Ze bereiden de betrokkenen voor op de confrontatie met hun dubbelgangers, die aan boord van de oorspronkelijke vlucht zaten en door de geheime dienst worden opgespoord. Maar misschien, preciseert Le Tellier, is ‘dubbelganger’ hier niet het juiste woord: de betrokkenen worden geconfronteerd met zichzelf, maar dan met een versie die honderd dagen langer geleefd heeft in plaats van zoek te zijn geraakt in de tijd. De schrijver maakt met aanstekelijk plezier gebruik van alle mogelijkheden die die onwaarschijnlijke situatie biedt. Virtuoos schildert hij de diversiteit aan personages aan boord van het vliegtuig, de verrassingen waarvoor sommigen komen te staan wanneer zij zien wat de tijd in de zoekgeraakte honderd dagen met hen heeft gedaan, en de reactie van de overrompelde autoriteiten. Al even briljant leidt hij zijn personages naar een onverwachte ontknoping, waarop je je onmiddellijk realiseert dat die al die tijd voor de hand lag. Aan zoiets herkent men de hand van de ware meester.

Hervé Le Tellier: Anomalie Beeld rv
Hervé Le Tellier: AnomalieBeeld rv

Maar Le Tellier is veel meer dan een voortreffelijk plotsmeder. Al vele jaren heeft hij een prominente plaats in Oulipo, een groep voornamelijk Franse schrijvers die zich toeleggen op teksten waarin ze een beperking of regel respecteren die ze zichzelf hebben opgelegd. Het bekendste voorbeeld is ‘’t Manco’, de roman van Georges Perec waarin de letter ‘e’ niet voorkomt. In ‘Anomalie’ heeft Le Tellier elk personage een eigen literaire stijl toebedacht. Zo is het hoofdstuk over een huurmoordenaar waarmee het boek opent, geschreven in de droge stijl van de gewelddadige boeken van Mickey Spillane, een meester van de hard-boiled thriller halverwege de vorige eeuw. Een ander hoofdstuk heeft de vorm van een filmdialoog, een derde de stijl van een psychologische roman. Die wisselingen van stijl en toon maken het boek erg levendig.

Alsof dat nog niet genoeg is, zit de roman vol verwijzingen naar en citaten uit de wereldliteratuur. Aan de lezer om ze thuis te brengen, maar lukt dat niet, dan is er geen man overboord. Het verhaal is sterk genoeg om overeind te blijven en zelfs om ook lezers die doorgaans niet veel ophebben met verhalen over tijdreizen en parallelle universums moeiteloos mee te slepen.

Een geestig extraatje dat Le Telliers literaire huzarenstuk alleen maar charmanter maakt, is ten slotte dat hij zijn toekomstroman voor de lezers controleerbaar heeft gemaakt. Het boek, dat in de zomer van 2020 verscheen, speelt zich af in het voorjaar van 2021, voor ons alweer in het verleden. Anders dan de schrijver voorzag, is de in een paar trekjes dodelijk geportretteerde Amerikaanse president Donald Trump niet herverkozen. Alexandre Dumas zei het al: een schrijver mag de geschiedenis best verkrachten, als er maar mooie kinderen van komen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234