Leerkrachten over vrije meningsuitingBeeld Wouter Van Vaerenbergh

Leerkrachten en zelfcensuur

Leerkrachten na de moord op Samuel Paty: ‘We zijn niet bang geworden, we wáren al bang’

Vorige week werd in Parijs geschiedenisleraar Samuel Paty na het laatste belsignaal de keel overgesneden door een 18-jarige die dat een gepaste straf achtte voor het tonen van de gewraakte Mohammedcartoons in de klas. Staat de vrijheid van meningsuiting op school nu onder druk? Humo vroeg het vier leerkrachten. Praten ze over de evolutietheorie, homoseksualiteit en racisme in de klas? En kan zo'n gruwelijke executie ook bij ons plaatsvinden? 'De illusie dat de leerkracht veilig is op school, kunnen we wel opbergen.'

Ik was erg geschrokken van het nieuws over de moord op die Franse leraar,' zegt Evi Geysels. Zij geeft economie en organisatie in de eerste graad van het Sint-Norbertuscollege in Antwerpen.

EVI GEYSELS «Ik heb het er niet over gehad in de klas, omdat ik het een te gevoelig onderwerp vind. Ik weet niet welke richting de discussie zou uitgaan. Maar in de leraarskamer is er wel druk over gepraat.»

HUMO Zijn jullie bang geworden?

GEYSELS «Nee, om de eenvoudige reden dat we dat al waren. We moeten elke dag brandjes blussen, jongeren op het rechte pad houden en respect, normen en waarden bijbrengen. Veel jongeren lopen verloren omdat ze thuis niet de opvoeding krijgen die ze nodig hebben. Ik zou er niet van opkijken als hier ook zoiets zou gebeuren als in Frankrijk. Als een kind thuis een eng wereldbeeld ingelepeld krijgt en niet leert te relativeren, wordt het voor ons erg moeilijk.

»Vandaag hadden we het in de klas over DNA-onderzoek, en dat het in de toekomst misschien mogelijk wordt om te bepalen of je kind blauwe ogen krijgt. Opeens zei een meisje: 'Mijn ouders hebben mij niet gemaakt, God heeft mij gemaakt.' Andere leerlingen reageerden er meteen op: 'Maar nee! Jij komt net als iedereen uit het gaatje van je moeder.' Ze reageerde gechoqueerd. Dat zijn geen gemakkelijke discussies, maar ik zal ze nooit uit de weg gaan. Ik denk dan vooral: wat hoort dat meisje thuis allemaal?»

HUMO Hebt u leerlingen zien veranderen in de loop der jaren?

GEYSELS «Ik sta al achttien jaar voor de klas en wat me opvalt, is dat de standpunten enorm verharden. Het gaat er soms erg grof aan toe. We hadden het er net nog over in de leraarskamer: jongeren reageren erg explosief op álles. Ze voelen zich direct aangevallen en gaan al in het verweer nog vóór ze hebben gehoord wat de andere precies te zeggen heeft. Dan schelden ze elkaar uit voor Jood, homo of BO (afkorting voor Bijzonder Onderwijs, red.). Ook humor vinden ze soms moeilijk te begrijpen, omdat ze die thuis niet hebben leren appreciëren. Ik denk vaak: als ik nu jong was, zou ik het niet makkelijk hebben om overeind te blijven in die slangenkuil. Je moet al sterk in je schoenen staan om voor je mening op te komen.»

Ann Baptist geeft al bijna dertig jaar les in het Atlas College in Genk, waar 90 procent van de leerlingen tot de Turkse of Marokkaanse gemeenschap behoort. Zij zou de Mohammedcartoons niet tonen in de klas.

ANN BAPTIST «Ik ben niet bang voor een aanslag, maar ik kan me wel voorstellen dat ik bedreigingen zou ontvangen of dat mijn auto bekrast zou worden. Je zult mij niet zo snel iets gevoeligs horen zeggen in de klas. Een school moet een veilige haven zijn, niet alleen voor de leerlingen, maar óók voor de leerkrachten. Incidenten zoals de moord in Frankrijk tonen helaas dat we die illusie kunnen opbergen.»

HUMO Waar ligt dat aan?

BAPTIST «De invloed van de islam is duidelijk aanwezig op onze school: vroeger hadden we vooral Italiaanse en Poolse leerlingen, vandaag zijn het hoofdzakelijk Turkse en Marokkaanse jongeren. Ik vermoed dat ook de daling van het niveau tot een hardere teneur leidt. In het verleden waren leerlingen gemotiveerd om naar het beroeps- of technisch onderwijs te gaan: ze wilden een vak leren. De leerlingen die hier nu op de schoolbanken zitten, zijn er vaak beland door het watervaleffect (waarbij leerlingen eerst voor een moeilijker studierichting kiezen en na herhaald falen afdalen naar een gemakkelijker richting, red.). De instroom is zwakker, en sommige leerlingen zijn ook iets minder begaafd. Het zijn jonge, kwetsbare mensen die zich comfortabeler voelen bij eenvoudige antwoorden op moeilijke vragen.»

Sara Maissin: 'Als we onderwerpen als creationisme, abortus en homoseksualiteit uit de weg gaan in de klas, wat leren de leerlingen dan? Dat we die onderwerpen ook in de samenleving maar beter vermijden?'Beeld Wouter Van Vaerenbergh Humo 2020

UIT DE KAST

Sara Maissin geeft cultuurwetenschappen, humane wetenschappen en niet-confessionele zedenleer aan het Atheneum Brussel. Ze staat al bijna vijftien jaar voor de klas.

SARA MAISSIN «Ik heb de luxe dat ik mijn leerlingen negen uur per week zie: dat geeft me de tijd om thema's iets uitgebreider te behandelen.»

HUMO Hebt u de Mohammedcartoons al getoond in de klas?

MAISSIN «Dat niet, maar ik heb wel een keer een exemplaar van Charlie Hebdo meegebracht. Meteen na de aanslag op de redactie in januari 2015 ben ik dat gaan kopen in de krantenwinkel - het was niet het nummer met de gewraakte cartoons, voor alle duidelijkheid. De volgende dag heb ik het tijdschrift in de klas gelegd, met de woorden: 'Dit is waar het over gaat. Ik nodig jullie uit om niet alleen naar de afbeeldingen te kijken, maar het blad helemaal te doorbladeren.' Want ik wist: na die aanslag zou er nooit nog genuanceerd over Charlie Hebdo gesproken worden. Toen ik de leerlingen na een rondetafelgesprek uitnodigde om elk één woord op het bord te schrijven, was het eerste woord: fake. Nog geen twaalf uur na de aanslag waren ze er al van overtuigd dat die niet was gebeurd. Hoe kan zoiets? Uit welke bronnen halen ze dat? Ik heb geen idee. Maar ze hebben me nooit verweten dat ik dat nummer van Charlie Hebdo had meegebracht naar de klas. Ze hadden het over verdriet, woede en frustratie, maar niemand heeft toen gezegd: 'Ik raak dat niet aan.' Integendeel: sommige leerlingen waren verrast en blij te zien dat er ook antiracistische cartoons en teksten in stonden.»

HUMO U hebt zich nog nooit onveilig gevoeld in de klas?

MAISSIN «Nee, al is het ook niet zo simpel. Ik heb een relatie met een vrouw en we hebben samen een kindje. De leerlingen weten dat, ik ben al lang uit de kast op school. Maar ik heb al meegemaakt dat leerlingen weigerden mee te doen aan een actie van Amnesty International om Rwandese vrouwen te steunen die verkracht waren, omdat sommige van die vrouwen lesbisch waren. Hun weigering was niet rechtstreeks tegen mij gericht, maar het voelde wel als een slag in mijn gezicht.»

HUMO Gaat u die discussie dan aan?

MAISSIN «Ja, ik maak altijd duidelijk wat zo'n standpunt met me doet. Ik heb hen uitgelegd dat dat project ondersteunen niet hetzelfde is als zeggen dat je homoseksualiteit steunt of zelf homoseksueel bent. Het gaat over verkrachting en moord. Daar zijn we toch allemaal tegen?»

Ook Maarten Dejonckheere heeft zich nog nooit onveilig gevoeld op school. Hij staat als leraar aardrijkskunde voor klassen van het ASO, TSO en BSO.

MAARTEN DEJONCKHEERE «Er zijn nog nooit fysieke grenzen overschreden, maar het opbod aan straffe uitspraken verbaast me telkens weer. Toen ik een film van een islamitische regisseuse liet zien met een scène waarin twee vrouwen elkaar kussen, raakte ik de controle over de klas kwijt. Meisjes weigerden nog te kijken en jongens van amper 13 staken plots weerzinwekkende tirades af: 'Als mijn zoon zoiets zou doen, zou ik hem meenemen naar de hoeren en laten zien hoe echte mannen neuken!' De leerlingen die er anders over dachten, hielden zich koest. Op een bepaald moment was ik verwikkeld in een woordenstrijd met drie moslimjongens. Pas toen een andere moslimjongere erop wees dat 'alleen Allah onze rechter is', bedaarden de gemoederen.»

HUMO Lukt het dan ook om hun mening bij te sturen?

DEJONCKHEERE «Soms blijven ze rigoureus vasthouden aan hun eigen gelijk, maar ze kunnen ook getriggerd raken. Toen ik in een zesde jaar over de kosmos sprak, kwam een getuige van Jehova na de les aan mijn bureau staan. Hij voelde zich verward: 'Ik begrijp de dingen die u uitlegt en ze houden steek, maar ze staan lijnrecht tegenover het wereldbeeld dat we thuis hebben.'

»Vaak hoor je in klasdiscussies dat leerlingen hun argumentatie niet zelf bedacht hebben. Dan ben je getuige van een voorgekauwd toneeltje dat ze allicht al verscheidene keren hebben opgevoerd. Die leerlingen staan meestal in een spreidstand tussen de school, hun ouders en figuren met autoritair gezag.»

HUMO Gaat u sommige onderwerpen uit de weg om explosieve discussies te vermijden?

DEJONCKHEERE «Nooit. Elke mening of theorie kan wel iemand schofferen. Als leerkracht móét je soms choqueren. Niet om kwaad bloed te zetten, maar als wake-upcall. Als ik lesgeef over migratie, geef ik heel bewust een reeks droge grafieken om dan zwijgend de foto van Aylan te tonen, het Syrische jongetje dat op zee is verdronken. Dat beeld is uiteraard van een andere categorie dan een Mohammedcartoon, maar ik vind dat ik beide beelden moet kunnen tonen.»

BAPTIST «Ik heb het gevoel dat de vorige generatie leerlingen veel gematigder was. Als we twintig jaar geleden een barbecue organiseerden op school, was er geen vraag naar een halalmenu. Nu zie ik dat leerlingen elkaar onder druk zetten om halal te eten. En jongeren die niet meedoen aan de ramadan, krijgen de hele groep over zich. Maar als je doorvraagt, hebben ze vaak geen idee van wat volgens hun geloof is toegestaan en wat niet. Ze zijn overtuigd van hun eigen gelijk, maar tegelijk verward. Hun standpunten, altijd ultrakritisch, hangen sterk af van de moskee waar ze naartoe gaan, de websites die ze bezoeken of wat hun vrienden vertellen.»

HUMO Hebben die extremere standpunten ook invloed op, bijvoorbeeld, de lessen lichamelijke opvoeding?

BAPTIST «Ik heb alleen maar jongens in mijn klassen, maar een andere Genkse school heeft hoofddoeken in de turnles verboden. Jongens zetten meisjes onder druk om hun hoofd te bedekken, en door de hoofddoek te verbieden heeft die school dat ontmijnd. Maar die druk is er zeker niet overal.»

Ann Baptist: 'Je zult mij niet zo snel iets gevoeligs horen zeggen in de klas. Een school moet een veilige haven zijn, niet alleen voor de leerlingen, maar óók voor de leerkrachten.'Beeld Wouter Van Vaerenbergh Humo 2020

AAP BAART BABY

MAISSIN «In mijn introductie over kunst toon ik mijn klas elk jaar onder meer het schilderij 'L'origine du monde' van Gustave Courbet - je weet wel: die vagina vanuit kikvorsperspectief. Sommige leerlingen zeggen vooraf: 'Ik wil geen naakt zien.' Ik leg ze dan uit wat het belang van dat schilderij is. Het heeft nog nooit tot een opstand geleid en het eindigt er altijd mee dat we het vrolijk zitten te bespreken met de hele klas. De leerlingen die eerst tegensputterden, hebben hun statement gemaakt, en dat volstaat. De afkeer van naakt wordt telkens opnieuw in verband gebracht met de toenemende diversiteit op school, maar ik moet daar altijd om glimlachen. Als ik met collega's naar een stuk van Jan Fabre ga kijken, krijg je achteraf dezelfde discussies: 'Is al dat bloot nu wel nodig?' Wat is het verschil? Preutsheid en extremisme gaan niet per se samen.

»Wat mij zorgen baart, is niet of de vrijheid van meningsuiting in de klas in gevaar is. Ik lig wel wakker van de leerlingen die dichtklappen. Als ik iets wil, dan wel dat er nog méér wordt gediscussieerd in de klas.»

HUMO Is dat wel een goed idee? Je trapt vandaag snel op zere tenen.

MAISSIN «Daar ben ik het niet mee eens. Op een school moet polarisering tot boeiende gesprekken kunnen leiden. Nu onttrekken sommige leerlingen zich volledig aan het debat: dit ligt te moeilijk, dat ligt te ver af van mijn ideologie, dus hou ik me afzijdig. Op het eerste gezicht lijkt dat misschien comfortabeler voor de leerkracht, maar voor de leerling is het een groot probleem: zo mist hij de kans om iets te leren. Ik merk bijvoorbeeld dat er vroeger meer discussie was over de evolutietheorie. Nu nemen sommige leerlingen bij voorbaat al een houding aan van: 'Jij denkt er het jouwe over, ik het mijne, en we laten elkaar met rust.' Dat vind ik veel gevaarlijker dan af en toe een verhitte discussie. Wat we vooral moeten vermijden, is dat leerlingen het gevoel krijgen dat de school het liefst heeft dat ze zwijgen.»

BAPTIST «Discussies over de islam blokken sommige leerlingen simpelweg af: 'Hier geeft u geen kritiek op, punt.' Ze lijken rotsvast overtuigd van hun eigen gelijk. Soms komen ze zelfs niet met een tegenargument aanzetten. Veel meer dan de discussie openlaten, kun je dan niet doen.»

HUMO Een paar jaar geleden was er een steekpartij op een Genkse school tussen Turkse en Koerdische leerlingen. De directie van uw school besloot dat het beter was die situatie niet te bespreken in de klas. Terecht?

BAPTIST «Sommige discussies ga je beter uit de weg. Koerden werden op school al verguisd, en sinds dat incident nog meer. Uiteraard wil je als leerkracht een debat op gang brengen en meningen nuanceren, maar als je achteraan in de klas een eenzame Koerd ziet zitten, is die kwetsbare leerling beschermen belangrijker dan een klasdiscussie.»

MAISSIN «Een tijd geleden groeide in Vlaanderen de bezorgdheid over de verrechtsing bij de jeugd. Sommigen deden straffe uitspraken over Schild & Vrienden. In onze school hebben die weinig aanhang - veel van onze leerlingen komen uit Molenbeek - maar ik heb de discussie in de media met interesse gevolgd. Collega's op andere scholen waren bezorgd - 'Oei, een moeilijke mening!' - maar ik dacht: net goed, ga die discussie aan! Dan weet je tenminste wie je in je klas hebt zitten. Het is veel gevaarlijker als leerlingen stil in een hoekje blijven zitten. Hoe kun je nu lesgeven over wereldbeelden aan iemand die je niet echt kent?

»Sinds de aanslagen is er van alles aan het verschuiven. Het gaat volgens mij te veel over hoe wij, de leerkrachten, ons moeten beschermen tegen sommige leerlingen. En niet over hoe we leerlingen kunnen beschermen tegen radicale standpunten. Het gaat te veel over de potentieel gevaarlijke leerlingen, met als hoogtepunt de 'geradicaliseerde jongeren' van een paar jaar geleden. Ik herinner me nog goed een klassenraad van bijna vijftien jaar geleden. Twee leerlingen van wie de ouders getuigen van Jehova waren, ventileerden hun vreemde wereldbeeld in de klas, maar anders dan nu spraken leerkrachten oprecht bezorgd over die leerlingen. Ik vrees dat we onvoldoende op dezelfde manier naar de jonge moslims kijken die opgroeien in een fundamentalistische omgeving. In de polarisering worden islam en extremisme op één hoop gegooid. Dat baart mij zorgen.»

Evi Geysels: 'Ik had ooit een jongen in de klas die mijn lessen boycotte: 'Ik hoef niet naar jou te luisteren, want jij bent een lesbo. Uiteindelijk is hem gevraagd een andere school te zoeken.'Beeld Wouter Van Vaerenbergh Humo 2020

HUMO Heeft de aanslag op die Franse leraar niet aangetoond dat leerkrachten wel degelijk gevaar kunnen lopen?

MAISSIN «Het is verschrikkelijk wat daar is gebeurd. Ik begrijp dat fanatisme niet, ik vind het doodeng. Maar ik geloof ook dat het niet helpt om in de klas te zwijgen over creationisme, abortus, homoseksualiteit, stamcelonderzoek of homeopathie. Als we die onderwerpen uit de weg gaan in de klas, wat leren we de leerlingen dan? Dat we die onderwerpen ook in de samenleving maar beter vermijden? Néé, laten we er iets mee doen. Dan komen we er samen misschien uit.»

HUMO Kan dat lukken? Als iemand niet in de evolutietheorie gelooft, dan gelooft hij er niet in.

MAISSIN «Dan kaats ik de vraag terug: 'Hoe denk jij dat ík de evolutietheorie zie?' Dan komen ze altijd met één scène: het is begonnen met een aap die uit een boom kruipt en vervolgens een mensenbaby baart. Natuurlijk geloof ik dat niet! Dat zou belachelijk zijn, daar hebben ze volkomen gelijk in. Ik leg dan uit dat het veel complexer is dan dat.»

DEJONCKHEERE «Als ik zeg dat we afstammen van aapachtigen, gaat er een schokgolf door het klaslokaal. Sommigen beginnen onbedaarlijk te lachen, anderen roepen: 'Ja, meneer, jij mag geloven dat je een aap bent, maar ik heb daar geen boodschap aan.' Als ik vraag waarom ze wetenschappelijke feiten ontkennen, verwijzen ze naar de Koran of de Bijbel: 'Ik heb dat zo geleerd.' De kritiek dat je uit die boeken geen wetenschappelijke argumenten kunt puren, leggen ze naast zich neer. Ik heb moslims, christenen en getuigen van Jehova in mijn klas. Ze komen bijlange niet altijd overeen, maar als het over zulke onderwerpen gaat, vinden ze elkaar wel.

»Het heeft geen zin te zeggen dat je die extremistische standpunten niet wilt horen. Je moet die jongeren proberen te ontdooien, dat werkt beter dan een harde confrontatie of hen monddood maken. Als je advocaat van de duivel speelt in plaats van rechter, krijg je veel meer respect. Zeker bij jongens: zij worden vaak gedreven door een profileringsdrang die losstaat van religie. Ze willen een statement maken en cool gevonden worden. Als je hen onder vier ogen spreekt, merk je dat hun denkpatronen genuanceerder zijn dan ze in klasdiscussies laten horen.»

HUMO In die aanpak geloofde de vermoorde leraar Samuel Paty wellicht ook: hij wilde de discussie over de vrijheid van meningsuiting op gang trekken door de Mohammedcartoons te tonen, maar liet leerlingen de keuze om niet te kijken.

DEJONCKHEERE «Meer dan dat kon hij niet doen: hij trok de dialoog open, maar toonde ook respect en empathie voor zijn leerlingen.»

MAISSIN «Het verhaal van Samuel Paty is géén verhaal van een conflict in een klassituatie. Het speelde zich op een ander niveau af. Die man gaf les aan heel jonge tieners, één van die meisjes heeft aan haar vader over de cartoons verteld en die heeft het drama in gang gezet. Dat is een reden te meer om als leerkracht een bondgenoot van de leerlingen te zijn tégen de gepolariseerde wereld waarin ze opgroeien. Zijn wij bereid om rustig en met open blik de discussie te blijven aangaan? Om vragen te stellen in plaats van alleen maar te oordelen? Natuurlijk is dat een ongelofelijke uitdaging, maar leerlingen demoniseren is wel het laatste wat we nu moeten doen.»

Maarten Dejonckheere: 'Als leerkracht móét je soms choqueren. Niet om kwaad bloed te zetten, maar als wake-upcall.'Beeld Wouter Van Vaerenbergh Humo 2020

LESBOSCHOOL

Op de maandag na de moord op Samuel Paty ontspint zich in een Antwerpse klas in het kunstonderwijs een discussie tussen 14-jarigen en de lerares. Ze probeert wat onhandig één en ander in perspectief te plaatsen door erop te wijzen dat vorige generaties het n-woord niet altijd als racistisch hebben ervaren. Het onrechtvaardigheidsgevoel is groot: hoe durft de lerares dat woord zelfs maar in de mond te nemen? Eén van de leerlingen neemt de heisa op en plaatst de geluidsopname op sociale media, zonder medeweten van de lerares en tot leedvermaak van de hele klas.

HUMO Hebben jullie al meegemaakt dat leerlingen een les opnamen en op sociale media plaatsten?

MAISSIN «Nee, maar ik leg expliciet uit dat zoiets niet oké is. Als leerlingen met een leerstoornis lessen willen opnemen, moeten ze dat altijd eerst vragen. Uitspraken worden snel uit de context gerukt.»

HUMO Bemoeien ouders zich vandaag meer met wat er in de klas wordt gezegd?

GEYSELS «Absoluut. Ik had ooit een jongen in de klas die mijn lessen boycotte: 'Ik hoef niet naar jou te luisteren, want jij bent een lesbo.' En: 'Wat denk je dat het hier is, een lesboschool?' Hij trok andere leerlingen mee in die negativiteit. Zijn ouders kwamen me op school zeggen dat ik me moest laten reinigen: dat voelde als een persoonlijke aanval . Ik ben naar de directie gestapt en het onderwerp is op de klassenraad ter sprake gekomen: ik vond niet dat ik nog les kon geven aan die leerling. Uiteindelijk is hem gevraagd een andere school te zoeken. Ik begrijp dat homoseksualiteit gevoelig ligt bij sommigen, maar er zijn grenzen. Ik ben blij dat mijn school daar een duidelijk standpunt over inneemt.

»Later hebben we er een gesprek over gehad in de klas. Ik heb toen duidelijk gezegd hoe ik me erbij voelde. De laatste jaren merk ik dat je meer bereikt door als leerkracht ook je emoties te tonen. Niet dat je moet staan huilen voor de klas, maar als je zegt dat hun uitspraken je kwetsen, haalt dat wel degelijk iets uit. Achteraf gaven ze toe: 'Wat die jongen zei, was schandalig.' Dat was fijn om te horen. Door een juf met een andere geaardheid te hebben merken ze zelf ook hoe gewoon homoseksualiteit is.»

MAISSIN «Voorlopig heb ik nog geen kwade ouders over de vloer gehad. Maar toen ik nog geschiedenis gaf, ben ik eens naar een avond over racisme in de lessen geschiedenis geweest, die werd georganiseerd door het Franstalige onderwijs. Sommige moeders reageerden heel emotioneel op wat in sommige geschiedenisboeken te lezen is. Achteraf hoorde ik een paar moeders tegen elkaar praten: 'Ik zeg het al jaren aan mijn zoon: als er in de klas iets gezegd wordt wat je boos of verdrietig maakt, of je frustreert, dan zwijg je en zeg je het 's avonds tegen mij.' Ik ben naar hen toegestapt: 'Alsjeblieft, doe dat niet.' Zo leer je hem niet omgaan met frustraties. Het is aan ons, de leerkrachten, om ervoor te zorgen dat de klas een veilige omgeving is voor alle leerlingen.»

HUMO Leren jullie in de opleiding hoe je gevoelige onderwerpen het best aanbrengt?

GEYSELS «Nee. De focus ligt op wat ze moeten kennen, maar over sociale omgang en respect, de dingen die ertoe doen in het leven, hoor je niets. Dat moet je dan maar zelf leren door ervaring. Deze week ben ik wel uitgenodigd op een hogeschool om er over respectvol onderwijs te spreken. Het is een begin.»

MAISSIN «De GO! Scholengroep Brussel (het Brusselse gemeenschapsonderwijs, red.) zet al jaren in op dat thema, wellicht omdat het zo dichtbij komt. Na de aanslagen zijn er op veel scholen gesprekken met de leerlingen opgestart. Het bekendste initiatief is de samenwerking met radicaliseringsexpert Montasser AlDe'emeh, die op scholen met leerlingen ging praten over hun vragen en frustraties. Daarover heeft hij samen met Werner de Saeger het boek 'In dialoog' geschreven, dat als handboek voor leerkrachten kan dienen. Ook de komende jaren zullen we aan de dialoog in de klas moeten blijven sleutelen.

»Ik zal de vrijheid van meningsuiting altijd verdedigen, daar valt niet over te onderhandelen. Maar ze geldt voor leerkrachten én voor leerlingen. Zelfcensuur is geen optie. We zijn toch ook niet gestopt met de metro te nemen na de aanslag in Maalbeek?»

GEYSELS «Het is onze taak om alle leerlingen vertrouwd te maken met onze samenleving. Wij moeten ze leren dat homoseksualiteit oké is, dat vrouwen zich moeten kunnen emanciperen en dat er zoiets als fake nieuws bestaat. Daarom geef ik zo graag les op mijn school: hier kan ik een groter verschil maken dan op een school met alleen maar Annen en Jannen. Voor de klas staan is hier een missie.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234