Leren deradicaliseren (1): Humo ging op bezoek in de Belgische gevangenissen

Minister van Justitie Koen Geens stelde in 2015 al een actieplan op om radicalisering aan te pakken, met isoleercellen, opleidingen en deradicaliseringstrajecten. De theorie klinkt mooi, de praktijk is minder fraai: ‘Veel Belgische gevangenissen zijn eigenlijk radicaliseringsfabrieken.’

'​Ooit komen ze weer vrij: we kunnen er maar beter voor zorgen dat ze dan geen tikkende tijdbommen zijn'

In de gevangenis van Hasselt opende twee jaar geleden een zogeheten De-Radexvleugel, een speciale afdeling voor zwaar geradicaliseerde gedetineerden: ronselaars van Syriëstrijders, leiders van jihadistische organisaties en de meest beruchte foreign fighters. Ze zijn met negen. Justitie wil geen namen noemen, maar het is een publiek geheim dat Fouad Belkacem één van hen is.

PAUL DAUWE (directeur van de Hasseltse gevangenis) «Toen we drie jaar geleden te horen kregen dat de De-Radexafdeling in onze gevangenis zou komen, hadden we geen idee hoe we eraan moesten beginnen. En toen ik zag welke profielen hier zouden terechtkomen, dacht ik: ‘Het is hopeloos.’ Een vergelijking die je hier in het begin vaak hoorde, was: ‘Je kunt de paus ook niet bekeren door hem te omringen met dertig protestantse theologen.’ Sommige mensen zijn nu eenmaal té sterk doordrongen van hun overtuiging.

»Ik ben beginnen te lezen, heb contact gezocht met onderzoekers en ging naar congressen. Nergens ter wereld hebben we een model gevonden dat 100 procent garantie bood. Niemand heeft een pasklare oplossing voor geradicaliseerde jongeren die geweld willen gebruiken in naam van hun overtuiging.

»Bij het personeel – en bij mezelf, ik geef dat toe – heerste enige onrust over de eigen veiligheid. Tijdens de opstartfase van de vleugel vonden de aanslagen in Zaventem en Maalbeek plaats. Ik begrijp heel goed dat het personeel daardoor nog meer aarzelde. Enkele van de namen kenden we uit de media: mensen met een extreem gewelddadig verleden. En in hun ideologie zijn wij ‘ongelovigen’, die de ware beleving van hun geloof in de weg staan, en dus een doelwit. Achteraf bekeken gingen we toen te veel uit van mythes over ‘dé terrorist’: we zagen hen niet als mensen.»

HUMO U bent ervan geschrokken hoe gewoon ze zijn?

DAUWE «Ja. We zijn nu twee jaar bezig. Het is een werk van lange adem geweest, maar ik kan zeggen dat er een vertrouwensband is ontstaan. Met sommigen, niet met allemaal.

»In het begin waren de veiligheidsnormen erg strikt. Ze leven geïsoleerd van de rest van de gevangenis, want ze mogen absoluut de andere gedetineerden niet kunnen beïnvloeden. Ze mogen nooit met meer dan drie mensen tegelijk op de gang. Als de deur van hun cel opengaat, moet er drie man personeel klaarstaan. Tegelijk proberen we alle rechten die een gevangene heeft ook voor hen te garanderen. Denk maar aan sport, bezoek, medische begeleiding en sociale ondersteuning. Omdat we dat moeten doen op een kleine oppervlakte, zijn er beperkingen. Andere gedetineerden kunnen bijvoorbeeld op vijf momenten in de dag bezoek ontvangen, zij maar op één moment. Ze mogen sporten, maar we hebben maar één sportzaal. Daarom fitnessen ze heel vroeg ’s ochtends, wanneer de anderen ontwaken.»

HUMO Mogen ze eender wie op bezoek krijgen?

DAUWE «Nee. Daar zijn we ook strenger dan voor de andere gedetineerden. Familieleden tot de tweede graad hebben automatisch bezoekrecht – tenzij er goede argumenten zijn om ze niet toe te laten, omdat ze bijvoorbeeld een rol hebben gespeeld in hun radicalisering. We stimuleren familiaal contact wel heel sterk, want hoe meer je mensen isoleert van hun familie, hoe groter de kans op herval.

»Als gedetineerden uit de De-Radexvleugel bezoek willen van iemand die géén familie is, moeten ze bewijzen dat ze belang hebben bij dat bezoek. Die bezoekers worden ook gescreend door de Staatsveiligheid en de federale politie. We kunnen ons niet veroorloven dat ze contact leggen met extremistische elementen buiten de gevangenis. Voor bellen gelden dezelfde regels. Het mag, maar de toegelaten contacten zijn beperkt en worden heel sterk gescreend.»

HUMO Worden de gesprekken afgeluisterd?

DAUWE «In alle eerlijkheid: dat weet ik niet. Telefoontaps zijn de bevoegdheid van de onderzoeksrechter en zeer strikt geregeld. Maar het kán, in functie van een gerechtelijk onderzoek of de veiligheid van de staat.»

HUMO Werken de gedetineerden van de De-Radexvleugel?

DAUWE «We zijn erin geslaagd om hen drie uur per dag – in groepjes van drie tot vier – klein montagewerk te laten doen. Ook dat is niet evident, omdat ze niet in aanraking mogen komen met andere gedetineerden. Ze zetten metalen onderdelen ineen met schroefjes.»

HUMO Doen ze dat van harte?

DAUWE «Die indruk heb ik wel: ze vinden er een zekere rust in en kunnen wat geld verdienen, waarmee ze sigaretten of een blikje cola kunnen kopen. Dat is niet veel, maar sommigen krijgen geen geld van familie of vrienden, en dan is elke cent welkom.»

HUMO Ik neem aan dat hun dieet voldoet aan de religieuze voorwaarden.

DAUWE «Ja, maar dat is in alle gevangenissen zo. Mensen met een joodse achtergrond komen we ook tegemoet. Moslims krijgen maaltijden die 100 procent halal zijn. Toch vertrouwen sommige gedetineerden bepaalde leveranciers niet, dus eten ze vegetarisch, om zeker te zijn.»

HUMO Hebben ze een aparte gebedsruimte?

DAUWE «Alle aalmoezeniers van de verschillende geloofsovertuigingen gebruiken dezelfde lokalen, samen met de vrijzinnige ondersteuning. De mensen van De-Radex mogen daar niet naartoe. We hebben een imam aangeworven. Hij gaat nu nog bij iedere gedetineerde apart langs, maar we overwegen om een dienst in groep aan te bieden. Al is ook dat weer niet evident: niet alle mensen op de afdeling zitten op dezelfde lijn. Sommige neigen stilaan naar een meer aanvaardbare interpretatie van de islam, anderen houden vast aan hun erg radicale opvattingen.»

'Of de radicale moslim­gevangenen werden toegejuicht? In het begin genoten ze een zekere status, ja' Gevangenisdirecteur Paul Dauwe


Spelen met vuur

Toen minister van Justitie Koen Geens in 2015 zijn actieplan voorstelde, koos hij voor drie sporen. De gedetineerden met het laagste risicoprofiel kunnen in gewone gevangenissen terecht, tussen gewone gedetineerden. Voor de goeroes en de gevaarlijkste buitenlandstrijders zijn er hypergespecialiseerde vleugels in de gevangenissen van Hasselt en Ittre. Daarnaast werden een vijftal satellietafdelingen opgericht, waar potentieel gevaarlijke extremisten geobserveerd kunnen worden, met een specifieke omkadering.

Abderrahim Lahlali (advocaat) «Dat is de theorie. De praktijk in die satellietafdelingen is veel minder fraai. Dat zie ik bij mijn eigen cliënten.»

HUMO U verdedigt geregeld verdachten in terreurdossiers.

LAHLALI «Klopt. Enkele van hen zijn veroordeeld, één van hen zit nu in de speciale afdeling in Hasselt. Andere cliënten zijn verdacht in terreurdossiers, van wie er enkelen in voorhechtenis in de satellietafdelingen zaten. Begrijp me niet verkeerd: ik vind radicalisering een reëel probleem en het besmettingsgevaar is groot, maar ik heb ernstige bezwaren tegen hoe het er nu aan toe gaat. Van deradicaliseren komt weinig in huis, er wordt alleen aan de veiligheid gedacht – gedicteerd door angst en een fors discours. Met alle risico’s vandien.

»Twee van mijn cliënten zaten in voorhechtenis in de gevangenis van Brugge, intussen zijn ze veroordeeld. Ze zijn er onder een individueel bijzonder veiligheidsregime geplaatst. Dat betekent dat ze 23 uur op 24 in afzondering zitten in hun cel.»

HUMO Dat is niet de regel voor de satellietafdelingen.

LAHLALI «Nee, maar elke gevangenisdirectie mag die beslissing nemen – voor alle gedetineerden trouwens – als ze daarvoor goede redenen ziet. Het probleem is dat Brugge automatisch zo’n uitzonderingsregime toepast als je verdacht wordt in een terreurdossier, hoe klein je rol ook is. Mensen die zelf geen jihadisten zijn, maar die geld of kledij naar Syrië verstuurd hebben – wat ook strafbaar is – vliegen evengoed in afzondering. Ze eten in hun cel en mogen één uur per dag naar buiten, in hun eentje. Bezoek en telefoon zijn veel strenger geregeld dan bij andere gedetineerden. Eén van mijn cliënten ziet alleen nog zijn vrouw, zijn kindje en mij. Van begeleiding of deradicalisering is geen sprake.»

HUMO Is het niet begrijpelijk dat de gevangenisdirectie het zekere voor het onzekere wil nemen?

LAHLALI «Mijn cliënten zijn absoluut niet allemaal de grootste terroristen van het land, en ze worden aan hun lot overgelaten. Men speelt met vuur, want hen isoleren heeft een tegengesteld effect. Dat heeft het Franse systeem bewezen. In Frankrijk zijn na de aanslagen van 2015 gespecialiseerde units opgericht, waar 500 gedetineerden werden opgesloten voor terreur. Die afdelingen zijn in 2016 terug opgedoekt, omdat men zag dat afzondering níét of zelfs averechts werkt. Zeker als ook preventie en begeleiding ontbreken, zoals bij mijn cliënten het geval is. Eigenlijk zijn onze gevangenissen radicaliseringsfabrieken. Het risico bestaat dat zo’n overdreven streng regime sommige mensen net dat laatste duwtje geeft. Als je dag in, dag uit in zulke omstandigheden leeft, worden wrok en haat constant opgepookt. Veroordeelden voor terreur krijgen ook nauwelijks penitentiair verlof toegekend. Maar ooit loopt hun straf ten einde en komen ze hoe dan ook weer vrij: we kunnen er maar beter voor zorgen dat ze dan geen tikkende tijdbommen zijn.»

HUMO De Vlaamse overheid heeft intussen twee deradicaliseringsconsulenten aangeworven.

LAHLALI «U zegt het: twee. In het Verenigd Koninkrijk hebben ze er 350, voor 700 geradicaliseerden. Die twee mensen worden hoofdzakelijk ingezet in Hasselt, waar de zwaarst geradicaliseerden zitten. Dat vind ik een verkeerde keuze, of gelooft u dat die mensen in hun hoofd laten kijken? We moeten ons focussen op de meest kwetsbare individuen van de 450 geradicaliseerde gedetineerden. De zwaarste gevallen moet je apart begeleiden. Die mensen geweld laten afzweren is wellicht het hoogst haalbare.»

'Er zitten redelijk wat beruchte mensen op de afdeling. Mensen die in Guantanamo hebben gezeten, maar ook iemand die 15 jaar op het terrein gevochten heeft'


Onderbemand

Enige cijfers. Volgens Lahlali zijn vierduizend van de tienduizend gedetineerden in België moslim. Volgens sommige bronnen zijn 237 van hen geradicaliseerd, andere bronnen spreken over 400 à 450. Een kwart van die mensen is veroordeeld voor terreur, de rest staat geseind bij het OCAD of de Staatsveiligheid. En dan zijn er figuren zoals Benjamin Herman, die ontsnappen aan het wakende oog van de diensten.

LAHLALI «Daarom pleit ik ervoor om zo vroeg mogelijk actief te werken met die mensen. Niet onder dwang, want dan radicaliseren ze net verder, of ze gaan veinzen. Radicalisering is als kanker: je moet er zo vroeg mogelijk bij zijn. Als je de tumor laat woekeren, wordt het veel moeilijker om de patiënt te genezen. Men zou veel actiever met die mensen moeten werken, en hun familie erbij betrekken: gebruik de vertrouwensband die al bestaat.»

HUMO Er is nog een probleem: deradicalisering schiet tekort omdat de bevoegdheden nodeloos versnipperd zijn.

LAHLALI «Vlaanderen is verantwoordelijk voor preventie, het federale niveau voor de veiligheid en bijvoorbeeld ook voor de islamconsulenten. Ik zeg al jaren dat die bevoegdheden beter op één plek zouden zitten.»

HUMO Koen Geens verwacht veel heil van de islamconsulenten.

LAHLALI «Ik ken schitterende islamconsulenten die prachtig werk leveren, maar het blijven vooral aalmoezeniers die religieuze ondersteuning bieden. En ze zijn met 27, voor vierduizend moslims. Van hen wordt verwacht dat ze terloops even het ongelofelijk complexe probleem van de geradicaliseerden gaan oplossen. Niet iedereen is daarvoor opgeleid. Sommigen kunnen wel theologisch onderbouwd weerwerk bieden tegen een radicaal jihadistisch discours, maar we weten intussen dat je radicalisme enkel kan bestrijden met de juiste mix van pedagogie – dat veranderingsprocessen bestudeert – sociologie – dat groepsdynamieken bestudeert – en psychologie.

»Laat de islamconsulenten die wél opgeleid zijn voor deradicalisering samenwerken met gedragswetenschappers en theologen, en laat die mensen als een team radicalisme aanpakken. De overige islamconsulenten kunnen dan aalmoezenier zijn voor de 3.500 moslimgedetineerden die niet geradicaliseerd zijn. De regering is het aan de samenleving verplicht om meer middelen te investeren.»

HUMO De psychosociale diensten worden ook ingeschakeld: bieden die geen soelaas?

LAHLALI «Die zijn ook onderbemand, minister Geens heeft dat toegegeven.»

HUMO Dat personeelstekort heeft gevolgen: uit een parlementaire vraag van Yasmine Kherbache bleek dat in 2017 maar 11 geradicaliseerde moslims een deradicaliseringstraject volgden.

LAHLALI «Gert Vanherk, die de twee deradicaliseringsambtenaren vanuit Vlaanderen coördineert, heeft zelf in ‘De zevende dag’ toegegeven dat ze eigenlijk geen deradicaliseringstrajecten opzetten. Ze organiseren hulp- en dienstverlening in de gevangenis, net zoals bijvoorbeeld de VDAB dat doet. De deradicaliseringsambtenaren starten een begeleidingstraject op. Dat is nuttig, maar je deradicaliseert er niemand mee. Ik ben voor een individuele aanpak, maar nu werkt men veel te veel ad hoc, niet gestructureerd.»


Heldenstatus

HUMO Vindt u het een goed idee dat de negen zwaarst geradicaliseerde moslims bij elkaar zitten? Ook daar is discussie over.

LAHLALI «Je moet de charismatische leidersfiguren weghouden van de kwetsbare gevallen, maar nu zitten ze daar samen in dezelfde vleugel. Ze weten van elkaar dat ze daar zitten, ze kunnen met elkaar communiceren via de ramen en het luikje in hun deur. Ik hoor dat ze nu zelfs een gemeenschappelijke leefruimte hebben: daardoor krijgt de groepsdruk weer vrij spel.

»Die mannen beschouwen zichzelf als een eliteclubje en genieten grote faam bij de andere gedetineerden. Men onderschat het groepsdenken in de islamitische cultuur: de groep is belangrijker dan het individu. Als je bepaalde mensen samenbrengt, kan je niet op hen inwerken. Je moet net vermijden dat ze in een groep terechtkomen waarin ze elkaar versterken.

»En als die mensen voor het bezoekuur van de ene vleugel van de gevangenis naar de andere moeten, komt het leven in de gevangenis tot stilstand. De andere gedetineerden moeten in hun cel blijven. Dat is niet houdbaar.»

HUMO Het gerucht gaat dat ze tijdens die wandeling door de gevangenis worden toegejuicht. Klopt dat, meneer Dauwe?

DAUWE «In het begin genoten ze een zekere status, maar daar merk ik niets meer van. Ik sluit niet uit dat sommige gedetineerden stiekem nog supporteren, maar voor de grote meerderheid zijn ze quantité négligeable geworden.

»Ik denk dat de minister de goede keuze heeft gemaakt. De gevangenissen hébben een probleem van radicalisering, veel terroristen van de aanslagen in Parijs en Brussel hebben in onze gevangenissen gezeten. Om het effect te verminderen, móét je de profeten apart zetten. De term ‘De-Radex’ is wel ongelukkig gekozen, omdat die zo hard de nadruk legt op radicale ideeën. Extreme overtuigingen hebben altijd bestaan, alleen gaan die nu vaak gepaard met aanslagen waarbij veel doden vallen. Daarom mikken wij op disengagement, het afzweren van geweld. Mensen mogen nog altijd radicale ideeën hebben, maar ze mogen geen geweld gebruiken om ze op te leggen. Die mensen zien de samenleving als hun vijand. Maar ooit zit hun straf erop en moeten ze terug naar die samenleving. We moeten hen duidelijk maken dat ze een nieuwe kans krijgen als ze onze waarden aanvaarden en geweld afzweren. Over die werkwijze bestaat intussen internationale consensus.»

HUMO Het lijkt me heel erg moeilijk om hen geweld te laten afzweren.

DAUWE «Natuurlijk. Want ze zien dat de VS en het westen overal in de wereld geweld gebruiken en dat gerechtvaardigd vinden. In het begin geloofde ik ook dat onze opdracht hopeloos was, maar gaandeweg zijn de gesprekken op gang gekomen en is er vertrouwen ontstaan. Dat is de basis om hen te laten afzien van geweld.

»In de vleugel werken alleen mensen die zich vrijwillig hebben gemeld. Ze zijn gescreend, en hebben een degelijke opleiding gekregen, zowel over de islam als over radicalisering.»

HUMO Die ene opleiding duurt vijf dagen, de andere negen: dat kan toch nooit voldoende zijn?

DAUWE «Klopt, maar alle betrokkenen wisselen voortdurend ervaringen en ideeën uit, en er zijn regelmatig opfrismomenten. Het is een logistieke krachttoer, want de gevangenissen kampen sowieso met een personeelstekort: we kunnen moeilijk de gevangenis sluiten om iedereen een intensieve cursus te geven.»

HUMO Waar ging die opleiding verder nog over?

DAUWE «Veiligheid was een belangrijk onderdeel. Ik noem geen namen, maar er zitten redelijk wat beruchte gedetineerden op de afdeling. Mensen die in Guantanamo hebben gezeten, maar ook iemand die 15 jaar op het terrein gevochten heeft, van Somalië tot Azië. In het begin was er wat verbaal verzet, maar dat is snel gaan liggen omdat ze voelen dat ze met respect benaderd worden. Die man die 15 jaar heeft gevochten, heeft me nog niet zo lang geleden in een gesprek onder vier ogen gezworen dat hij mijn mensen nooit iets zal aandoen.»

HUMO Gelooft u hem?

DAUWE «Dat is nog iets anders, maar dát hij dat zegt, is al een stap vooruit. Die man kan mij met één hand doden: als ze een statement willen maken, zou dat niet moeilijk zijn. Maar ze doen het níét, omdat ze voelen dat we hen met respect behandelen. Het zal ook wel met angst te maken hebben: voor de ene dreigt een uitwijzing, voor de andere dat zijn nationaliteit wordt afgenomen. Sommigen koesteren de hoop om vervroegd vrij te komen.»

'Eén van mijn cliënten ziet alleen nog zijn vrouw, zijn kindje en mij. Van begeleiding of deradicalisering is geen sprake' Advocaat Lahlali


Ongelijk toegeven

HUMO In de cursussen actieve deradicalisering en disengagement is het de bedoeling mensen op betere gedachten te brengen. Wat houdt dat in?

DAUWE «Hoe verander je iemands overtuiging? (Denkt na) Ik komt uit de tijd dat er nog veel missionarissen waren. Die trokken ook niet door het land met een bijbel: ‘Hier is het woord van God! Lees het!’ Ze keken naar wat de mensen nodig hadden: onderwijs, gezondheidszorg zodat de kindersterfte daalde. Zo wonnen ze gaandeweg het vertrouwen. Pas daarna haalden ze er hun geloof bij. Wij doen ongeveer hetzelfde. Onze psychosociale dienst en onze imam zoeken naar aanknopingspunten met zoveel mogelijk domeinen van het dagelijkse leven, om zo vertrouwen te kweken. We krijgen ook veel hulp van de twee deradicaliseringsambtenaren.»

HUMO Hoe vaak zijn die mensen in de gevangenis?

DAUWE «Ze zijn hier een paar keer per week. Maar ze bezoeken ook andere gevangenissen en onderhouden contact met de families van de gedetineerden. Elke week praten ze een paar uur met onze mensen. De eerste contacten verlopen altijd via hen en de imam.

»Ze doen veel meer dan theologische argumenten aandragen tegen extremistische geloofsopvattingen. Ze proberen door te dringen in de leefwereld van de gedetineerden. Ze helpen hen om trauma’s te verwerken. Eén gedetineerde studeert om zijn diploma middelbaar onderwijs te halen, we hebben hem overtuigd om lessen te volgen. Nog een andere had al heel lang zijn kinderen niet gezien. Het Rode Kruis contacteerde ons: zijn vrouw en kinderen hadden hulp gevraagd via hun programma dat familieleden samenbrengt die elkaar uit het oog verloren zijn door oorlog. Dan gaan onze mensen aan de slag: ‘Je kinderen vragen naar je. Ze willen weten waarom je het gedaan hebt.’ Het water is nog te diep, maar hoogstwaarschijnlijk komt het tot een bezoek.»

HUMO Uw aanpak is hyperindividueel. Bestaat dé toverformule voor deradicalisering dan niet?

DAUWE «Sommige organisaties beweren dat ze die hebben, maar uiteindelijk moeten ze allemaal hun ongelijk toegeven. Een aanpak op maat werkt wel. Niet voor iedereen, er zijn er die nog altijd evenveel afstand houden als in het begin, maar over veel mensen ben ik hoopvol.»

HUMO Is er dan geen groepsdruk?

DAUWE «Zeker. Je ziet bijvoorbeeld dat bepaalde familieleden zich tijdens het bezoekuur heel traditioneel kleden omdat ze weten dat er ook andere families zijn. Maar we zien die groepsdruk afnemen.»

HUMO Is dat geen schone schijn?

DAUWE «Deels wel, allicht, maar ik ben ervan overtuigd dat het ook deels oprecht is.»

HUMO Advocaat Lahlali vindt het fout om te focussen op de zwaarste gevallen, omdat zij toch niet in hun hoofd laten kijken. Concentreer je op de kwetsbare gevallen, zegt hij.

DAUWE «Onze aanpak is niet fout, maar hij zou ook toegepast moeten worden op de minder zware gevallen. En zelfs op álle gedetineerden, om te voorkomen dat ze radicaliseren. In de gevangenis radicaliseren mensen erg snel, omdat ze een gedachtegoed aangereikt krijgen op een moment dat ze daar heel vatbaar voor zijn, na een hele reeks mislukkingen. Als je je mislukt voelt, kan het heel aanlokkelijk zijn om in naam van een overtuiging zogezegd belangrijke dingen te doen: dan lonkt het heldendom. Ik denk dat we die mensen wel weer op het juiste pad kunnen brengen, al wordt er wel te snel naar de gevangenis gewezen: ‘Los het op.’

»Ik wil niemand iets verwijten, maar ouders, de buurt, de scholen en de maatschappij als geheel dragen ook een verantwoordelijkheid. Dat ontslaat mensen natuurlijk niet van de eigen verantwoordelijkheid: het is niet omdat je minder kansen hebt gekregen, dat je mensen de kop mag inslaan.»

HUMO Om alle gevangenen te begeleiden zijn mensen en middelen nodig.

DAUWE «Off the record zeggen politici dat ik gelijk heb, maar weinigen durven dat hardop te zeggen. Je wint er niet één stem mee. Maar het is hun plicht om de kiezer ervan te overtuigen dat we er met stokslagen alleen niet geraken. We zouden minder mensen in de gevangenis moeten stoppen, en als het echt niet anders kan, moeten de straffen korter. En als ze er terechtkomen, moeten we investeren in die mensen. Want nu komen ze vaak nóg meer verbitterd buiten, met nóg minder mogelijkheden.»

HUMO Bent u ondanks alles wel hoopvol?

DAUWE «Hoopvol, maar waakzaam. Ik mag er niet aan denken dat wij ons vergissen. Men verwacht van ons advies als mensen een vervroegde invrijheidsstelling vragen. Dat zijn sowieso heel moeilijke beslissingen, want wij kunnen niet in de hoofden van mensen kijken. Ik heb er al van wakker gelegen. Zoiets als Luik... Ik mag er niet aan denken dat wij iemand laten gaan en dat die vervolgens een aanslag pleegt. Vergissen is geen optie in deze dossiers.»

LAHLALI «Bijkomend probleem is dat de magistraten van de strafuitvoeringsrechtbanken, die moeten beslissen over vervroegde vrijlating of elektronisch toezicht met een enkelband, weinig weten over extremisme of radicalisering. Ik zie en hoor soms mensen spreken van wie ik me afvraag: ‘Wat is nu eigenlijk hun expertise?’ Ik lees parlementaire vragen waarvan ik achterover val, en zelfs aan de universiteiten wordt geen degelijk wetenschappelijk onderzoek naar het fenomeen gedaan. We luisteren niet naar de juiste mensen, en dat moet anders. Jo Vandeurzen heeft nu eindelijk Khalid Benhaddou, de imam van de Grote Moskee van Gent, gevraagd om gedetineerden te begeleiden wanneer ze voorwaardelijk vrij komen. De aanhouding van Fouad B., de vermoedelijke ronselaar van Benjamin Herman, bewijst het totale gebrek aan visie. Hij zat vast voor feiten die geen verband hielden met terrorisme, maar hij was wel gekend voor zijn jihadistische gedachtegoed. Hij werd vrijgelaten onder voorwaarden. Eén ervan was een deradicaliseringstraject volgen, maar dat heeft hij nooit gedaan. Niet binnen de gevangenis, en niet erbuiten. De gevolgen zijn bekend.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234