'Les champions d'Hitler': 'Atleten moesten de superioriteit van het Duitse volk in de verf zetten'

Mocht u bij het lezen van bovenstaande programmatitel anderhalve seconde in de waan geweest zijn dat de plat préferé van Adolf Hitler toast champignon was, eerder dan de door Jeroen Meus geprepareerde forel met botersaus: u bent in uitstekend gezelschap; op de Humo-site kunt u overigens intekenen op onze jaarlijkse groepsvisite aan de oogarts. Ter zake dan maar: ‘Les champions d’Hitler’ is een tweedelige documentaire gebaseerd op het gelijknamige boek van de Franse grand reporter Benoît Heimermann, en gaat over... Hey, waarom de gevierde documaker Jean-Christophe Rosé niet gewoon zélf aan het woord laten?

'Atleten moesten de superioriteit van het Duitse volk in de verf zetten.'

Jean-Christophe Rosé «Met plezier: ‘Les champions’ gaat over Duitse sportkampioenen die tijdens de nazi-jaren hardnekkig hun ding probeerden te doen, maar door de autoriteiten voortdurend tot het uiterste werden gedreven. Lees: ze wilden zoals elke topsporter de allerbeste in hun respectievelijke discipline worden, maar voor de nazileiding was het van het allergrootste belang dat ze de superioriteit van het Duitse volk in de verf konden zetten. Dat laatste was het stokpaardje van Hans von Tschammer und Osten, Reichssportführer van 1933 tot zijn dood in 1943. Eén van de bekendste citaten uit zijn mond is deze: ‘Wat is de sport anders dan een krachtmeting ten dienste van het vaderland?’ Veel atleten konden niet anders dan meegaan in die filosofie, soms met noodlottige gevolgen.

»Zo was er de autopiloot Bernd Rosemeyer, die werkelijk nul komma nul interesse had voor de nazipartij – in 1933, voor zijn carrière van de grond kwam, werd hij zelfs aangehouden omdat hij tijdens een optocht Hitler geparodieerd zou hebben. Toch werd hij ingelijfd bij de SS, en de partij probeerde hem uit te spelen als de ideale nazi-schoonzoon, tot hij in 1938 met 400 kilometer per uur crashte in een poging het snelheidsrecord op de baan te verbeteren.

»Of neem tennisser Gottfried von Cramm, die zich heftig verzette toen de partij hem wilde neerzetten als een toonbeeld van arische superioriteit. Waarna de nazi’s hem vervolgden om zijn homoseksualiteit. Ze probeerden ook de in Amerika wonende bokser Max Schmeling voor hun kar te spannen: hij werd helaas knock-out geslagen door het zwarte zwaargewicht Joe Louis

HUMO Dat roept onvermijdelijk herinneringen op aan de strijd tussen de zwarte atleet Jesse Owens en zijn Duitse evenknie Luz Long op de Olympische Spelen in Berlijn in 1936, in augustus exact tachtig jaar geleden.

Rosé «Precies. De Spelen van ’36 waren in wezen één grote propagandamachine: de sportkampen moesten de grootsheid van het naziregime onderstrepen en de boodschap naar alle uithoeken van de wereld doen uitwaaien. Hitler en zijn ministers hadden kosten noch moeite gespaard, en veel buitenlandse journalisten waren zwaar onder de indruk. Maar op sportief vlak liep niet alles van een leien dakje: zo bleek Jesse Owens een maatje te groot voor hun topper Long, die bij het verspringen genoegen moest nemen met een zilveren medaille. Wat het grote publiek niet weet, is dat Luz bij het hink-stap-springen slechts als tiende eindigde en ook twee Duitse concurrenten moest laten voorgaan – er bestaan veel legendes over de Spelen van ’36.»

HUMO Op uw cv staan documentaires over Mussolini en Hitler, alsook over Pelé, Garrincha en Maradona: mogen we daaruit besluiten dat voetbal en de Tweede Wereldoorlog uw favoriete hobby’s zijn?

Rosé «’t Zijn gewoon twee onderwerpen die me uitermate interesseren. Als kind zette de sport – en dan vooral het voetbal – me aan het dromen, en als volwassene wilde ik sommige van die grote verhalen eens in detail navertellen. En ook in de periode van de Tweede Wereldoorlog liggen massa’s goeie verhalen voor het oprapen.»

HUMO Blijven rapen!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234