null Beeld

Leven met littekens (2): 'Het enige voordeel aan mijn huidige situatie: ik heb altijd parkeerplaats!'

Een moordende inval van de Bende van Nijvel, een verraderlijk brokstuk in de sneeuw, een erfelijke kanker. In één seconde kan het gebeurd zijn, de gevolgen draag je een leven lang mee. Drie mensen met een zwaar fysiek litteken vertellen hoe ze omgaan met een lichaam dat nooit meer hetzelfde zal zijn. ‘Er gaat geen dag voorbij dat ik niet loop te vloeken op mijn lijf.’


Charlotte claes: ‘In de toekomst kijken schrikt me af’

Zes jaar geleden, op een skipiste in La Rosière, kwam Charlotte Claes (25) ongelukkig ten val en brak ze haar nek. Na haar revalidatie hervatte ze haar universitaire studies en stelde ze voor zichzelf een ambitieuze bucketlist op. Van skydiven tot festivalhoppen: Charlotte doet tegenwoordig de dingen die ze graag doet, rolstoel of niet.

null Beeld

HUMO Wat is er precies gebeurd op die skipiste?

Charlotte Claes «Het was de eerste dag van de skivakantie. De zon scheen en de sneeuw was vers, mijn familie was er, alles ging goed. Ik ging met mijn snowboard van de piste en zag plots een paar hopen sneeuw liggen. Ik dacht dat het zachte sneeuw zou zijn, maar het waren brokstukken. Ik verloor mijn evenwicht en ben met grote snelheid omgetuimeld. De klap brak mijn nek. Een helikopter heeft me naar het ziekenhuis gebracht. Het laatste wat ik me herinner, is dat ze mijn mooie ski-jas kapotknipten.»

HUMO Wanneer ben je opnieuw wakker geworden?

Claes «Twee dagen later. Ik lag in een ziekenhuis in Grenoble en voor mijn bed stond een dokter te brabbelen in het Frans. Hij legde uit dat ik een zwaar ongeval had meegemaakt. Het was allemaal heel vaag. Ik heb daar twee weken in een kamer zonder ramen gelegen, onder de morfine. Ik was me toen nog niet bewust van de ernst.»

HUMO Wanneer drong de ernst van de situatie wel tot je door?

Claes «Ik heb een hele tijd gedacht dat alles wel goed zou komen en dat ik in september opnieuw mijn zorgeloze studentenleven zou kunnen opnemen. Ik was ondertussen gerepatrieerd naar het universitair ziekenhuis van Antwerpen, waar ik twee maanden op intensieve zorgen heb gelegen. In het begin werd ik overdag en ’s nachts beademd. Pas na twee maanden therapie mocht ik van de beademingsmachine. Eindelijk kon ik met mijn vriendinnen praten als ze op bezoek kwamen. Mijn medicatie werd afgebouwd en met mijn rechterarm kon ik een stukje keukenpapier heen en weer bewegen. Blij dat ik daarmee was!

»Na een paar weken ben ik overgebracht naar het revalidatiecentrum van Pellenberg. Toen dacht ik nog altijd dat ik wel snel beter zou worden: ‘Vlug even revalideren en hop, mijn oude leven terug.’ Maar na weken revalideren was er bijna geen evolutie, mijn lichaam was gestagneerd. Almaar meer tijd ging voorbij. Ik kon enkel mijn rechterarm opheffen. De dokters hebben me toen verteld dat ik nooit meer zou lopen. Dat was slikken. Maar ik vond niet dat ik bij de pakken kon blijven zitten, ik heb altijd geprobeerd positief te blijven. Ik keek ernaar uit om die ontelbare ziekenhuiskamers eindelijk achter mij te laten en naar huis te gaan.»

HUMO Hoe was het om opnieuw in je vertrouwde omgeving te zijn?

Claes «Vóór het ongeval was ik een sociale spring-in-’t-veld die altijd met vriendinnen op pad was. Plots zat ik de hele tijd thuis. In het begin zorgde dat voor ruzies en frustraties. Ik wou dat iedereen alles voor mij deed. Pas later begreep ik dat ik mijn zussen en ouders daartoe niet kon verplichten, want zo konden ze niet verder met hun eigen leven.»

HUMO Heb je nog andere frustraties?

Claes «Ik heb vrienden en kennissen verloren. Die mensen meenden het allicht niet slecht, maar ze wisten niet goed wat te zeggen of hoe ze moesten omgaan met mijn situatie. In het begin had ik het daar lastig mee, maar mijn echte vrienden hebben me nooit laten vallen. Mijn vriendinnen van de Chiro hebben me altijd overal mee naartoe genomen. Ik ben er zelfs nog drie jaar leiding blijven geven, in een rolstoel.

»Maar ook alledaagse, praktische dingen worden een uitdaging. Shoppen heb ik altijd ongelooflijk graag gedaan, maar nu is het helemaal anders. Ik zie dingen die ik leuk vind maar die ik onmogelijk kan dragen. Een lange jurk, bijvoorbeeld. Wondermooi als je rechtop staat, maar in mijn rolstoel ligt ze gedrapeerd als een patattenzak. Dat is soms frustrerend.

»Het allermoeilijkste is afhankelijk zijn van andere mensen. Ik kan nooit last minute beslissen ergens naartoe te gaan. Is daar wel verpleging? Kan ik er met de rolstoel mijn plan trekken? Ik moet bij wijze van spreken eerst een halve dag research doen, een tienstappenplan opstellen en een handvol hulpvaardige mensen verzamelen. Daar heb ik het echt moeilijk mee. Mijn leven is veel minder avontuurlijk geworden. De spontaniteit van vroeger is weg.»

HUMO Met je bucketlist ga je daar toch stevig tegenin. Hoe ben je op dat idee gekomen?

Claes «Ik zat toen in een moeilijkere periode. Frustraties begonnen zich op te stapelen, ik wou iets dóén! Met een aantal vriendinnen heb ik dat plan opgesteld. Die bucketlist bestaat uit heel kleine dingetjes, een motivational speech geven bijvoorbeeld, maar ook grote doelen ga ik niet uit de weg.»

HUMO Zoals skydiven?

Claes «Een zalig moment. Ik was niet meer ‘Charlotte in de rolstoel’, maar gewoon Charlotte. Ik voelde me vrij en deed exact hetzelfde als al die andere mensen daar. Ik dacht dat het een hele onderneming zou zijn, maar het ging vrij eenvoudig. Ze hebben alleen mijn armen en benen vastgebonden zodat die niet zouden rondfladderen in de lucht. Ik voelde me toen weer even helemaal ‘normaal’.»

HUMO Je hebt ook eens een oproep geplaatst om je te vergezellen naar Pukkelpop, je favoriete festival.

Claes «Klopt. En tegen al mijn verwachtingen in hebben meer dan honderd mensen gereageerd. Het heeft een hele tijd geduurd om die groep door te lichten en er uiteindelijk Femke, het meisje dat me het meest lag, uit te kiezen.»

HUMO Je had toch ook met je vriendinnen naar Pukkelpop kunnen gaan?

Claes «Dat had gekund, maar ik wil niet dat mijn vriendinnen zich al te veel aan mij aanpassen. Ik probeer hen zo veel mogelijk te ontlasten.»

HUMO Hoe anders was het om een festival te beleven in een rolstoel?

Claes «Ik kon niet dansen zoals de vorige jaren. Ik kon alleen maar kijken naar andere mensen die aan het dansen waren. Ondertussen ben ik dat al gewoon, maar op zo’n momenten vraag ik me wel af: ‘Wat zou ik hier nu aan het doen zijn als ik niet in een rolstoel zat?’ Maar ik wil niet iemand zijn die constant zit te klagen. Ik probeer zo normaal mogelijk te leven. Iets té normaal, want soms bots ik op de grenzen die ik voor mezelf ontken.»

'Ik wil per se mijn universiteitsdiploma halen. Om de buitenwereld te tonen:'Kijk, mijn brein is nog altijd meer dan in orde''

HUMO Wat is het eerstvolgende dat je wilt afvinken op je bucketlist?

Claes «Mijn diploma halen! Blijven studeren heb ik altijd belangrijk gevonden. Ik studeer Toegepaste Economische Wetenschappen aan de universiteit van Antwerpen en werk nu mijn thesis af. Ik heb er vaak over gedacht mijn studies overboord te gooien, want ik weet nog niet precies wat ik met dat diploma wil doen. Maar ik heb toch doorgezet. In mijn hoofd is dat diploma een soort legitimatie waarmee ik naar de buitenwereld kan zwaaien. ‘Kijk, mijn brein is nog altijd meer dan in orde, hoor!’»

HUMO Is je karakter veranderd na het ongeval?

Claes «Soms vind ik mezelf een saai persoon. Vroeger was ik extravert in grote groepen, nu veel minder. Mijn stem klinkt in groep ook niet meer zo luid. Plus, ik kan me niet meer zo goed uiten met mijn lichaamstaal. Dat is een deeltje van mezelf dat er niet meer is, een soort barrière in sociale interactie.»

HUMO Welk effect heeft dit gehad op je liefdesleven?

Claes «Ik kan me nu, op dit moment, niet voorstellen dat een jongen verliefd op mij zou worden en dat ik een relatie zou beginnen. Ik kan niet eens voor mezelf zorgen, laat staan voor iemand anders. Ik denk ook niet dat ík snel verliefd zou kunnen worden. Ik blok dat af. Als ik er op dit moment over nadenk, verschijnt er ‘error’ in mijn hoofd.»

HUMO Zijn er ook voordelen aan je situatie?

Claes «Altijd parkeerplaats! (lacht) De band met mijn ouders, zussen en grootouders is veel verbeterd. Oké, mijn papa is soms wat overbeschermend, maar hij bedoelt het goed. Mijn mama laat me al een beetje makkelijker los wanneer ik één of andere gekke bucketlist-activiteit ga doen.»

HUMO Hoe zie je je toekomst?

Claes «Ik woon nu nog thuis, maar over een paar jaar zou ik graag in een project voor zelfstandig wonen stappen. Ik wil zo onafhankelijk mogelijk leven. En nuttige dingen doen, dingen die ik graag doe. Ik wil halftijds gaan werken. Maar té ver in de toekomst kijken doe ik niet. Dat jaagt me schrik aan. Ik wil absoluut niet in een rusthuis belanden. En als ik denk aan hoe andere mensen hun leven opbouwen, met een partner en kinderen, dan denk ik: ‘Charlotte, hoe ga jij je later bezighouden?’ Maar al die nutteloze ‘wat als’-vragen zijn niet goed voor je mindset. Te veel achterom of vooruit kijken probeer ik te vermijden. Op dit moment voel ik me redelijk oké, en dat is al een hele stap.»


Linda Van Huffelen: ‘Mensen kunnen wreed zijn’

Linda Van Huffelen (60) was één van de eerste slachtoffers van de Bende van Nijvel. In de nacht van 9 op 10 september 1983 verraste de Bende haar in bed en werd ze met een jachtgeweer in het gezicht geschoten. Haar man, Jos Broeders, werd afgemaakt met een riotgun. Plots was Linda weduwe en moest ze leren leven met een handicap die haar zelfredzaamheid 35 jaar later nog altijd op de proef stelt.

null Beeld

Het toen jonge koppel was conciërge van textielbedrijf Wittock-Van Landeghem in Temse. In het laboratorium naast de conciërgewoning lagen gesofisticeerde kogelwerende vesten waarmee het bedrijf in het grootste geheim experimenteerde. Die vesten wou de Bende hebben.

HUMO Wat herinner je je nog van die nacht?

Linda Van Huffelen «Heel weinig. Af en toe flitst er nog een beeld door mijn hoofd. Dan zie ik Jos die met een bebloed hoofd voor de koelkast ligt. Meer herinner ik me niet, gelukkig maar.

»Volgens de politie moet mijn man rond halfdrie ’s nachts glasgerinkel vanuit het lab hebben gehoord. Toen hij de inbrekers zag, gooide hij de deur weer dicht, maar ze schoten door het hout en doorboorden zijn maag. Op handen en voeten is hij nog naar de slaapkamer gekropen, vermoedelijk om mij te waarschuwen. Ze hebben hem met een schot in zijn hoofd afgemaakt. Door het lawaai ben ik wakker geworden. Ik zat rechtop in bed en zag die mannen de slaapkamer binnenstormen. Ze schoten mijn gezicht vol hagel. In een reflex heb ik met mijn handen mijn oren bedekt. Zo heb ik mijn leven gered.»

'Zes weken lang hebben de grafdelvers een put gelaten naast het graf van mijn man. Maar ik ontwaakte toch uit mijn coma'

HUMO Meteen daarna viel je voor twee maanden in coma. De dokters hadden er geen goed oog in.

Van Huffelen «Ze hadden me al opgegeven. Zes weken lang hebben de grafdelvers een put gelaten naast het graf van Jos. Twee maanden later werd ik dan toch wakker, in een surreële wereld. Ik keek naar mijn hand, nog altijd vol hagel, en zag er een grote naald uitsteken. Eerst dacht ik dat ik opnieuw in het moederhuis lag, waar ik een paar maanden eerder van onze jongste dochter was bevallen. Ik bleef maar vragen naar Jos. Mijn familie verzon de gekste smoesjes. Uiteindelijk hebben ze me de waarheid verteld. Mijn wereld stortte in. Het idee dat ik vanaf dat moment alles zonder Jos moest doen, leek me onwerkelijk.»

HUMO En dan moest je beginnen aan een zwaar revalidatiejaar.

Van Huffelen «Ik kwam dat revalidatiecentrum binnen in een rolstoel, met lood in de schoenen. Maar op dat bed blijven liggen was geen optie. Ik moest en zou opnieuw leren lopen, praten, mezelf aankleden. Ik wou niet hulpeloos blijven.

»De hagelbolletjes hadden enorme schade aangericht in mijn rechterhersenhelft, waardoor mijn hele linkerkant permanent verlamd is geraakt. Het moeilijkste was opnieuw mijn rechterhand leren gebruiken. Die hand zit trouwens nog altijd vol hagel. De stukjes zijn te klein en te talrijk om eruit te halen. In mijn duim heb ik geen kracht meer. Alles moet ik met twee vingers doen. Een aardappel schillen is een huzarenwerk.»

HUMO Hoe zijn je littekens in die 35 jaar geëvolueerd?

Van Huffelen «Ik ben nog altijd voor 80 procent invalide. De pijn en het ongemak zijn er zeker niet minder op geworden. Ik word nog elke dag geconfronteerd met mijn beperkingen, hoe goed ik er ook mee probeer om te gaan. Ik heb mijn toestand aanvaard en probeer er het beste van te maken. Maar er gaat geen dag voorbij dat ik niet loop te vloeken op mijn lijf.

»Die constante focus zorgt er wel voor dat ik mijn lichaam door en door ken. Zo voel ik wanneer er warm weer aankomt, dan komen de stukjes hagel die nog in mijn hals zitten meer naar de oppervlakte.»

HUMO Wat doe je om je zinnen te verzetten?

Van Huffelen «Ik zit zowat vast in mijn appartement. Ik ga naar de winkel om eten, maar dat is het dan ook. Bij momenten word ik daar hoorndol van en verlies ik bijna de moed. Bijna, want opgeven zit niet in me. Om me bezig te houden, speel ik spelletjes op mijn laptop, eenvoudige, die ik met één hand kan doen. Ik zou zo graag eens op vakantie gaan. Vliegen is misschien wat riskant, met al dat lood in mijn lijf. Maar een weekje Blankenberge zou me ongelooflijk deugd doen. Tot aan de zee raken zal niet lukken met mijn rolstoel. Maar wat op de dijk zitten, dat is mijn droom.»

HUMO Voel je je soms eenzaam?

Van Huffelen «Ja. Vroeger woonde mijn zus boven mij en kwam er elke dag een sociaal helpster over de vloer. Nu zit ik elke dag alleen in dit appartement. Op zondag komt mijn schoonbroer me halen om te gaan kaarten en dat is altijd een moment waar ik naar uitkijk. Mijn dochters bezoeken me vaak, maar hebben het uiteraard ook druk met hun eigen leven.

»Een paar jaar geleden heb ik een toffe oudere man leren kennen in de frituur om de hoek. Een zuiver platonische relatie, hoor. Maar die man heeft veel betekend voor mij. Hij nam me mee naar het shoppingcentrum en de zoo. Als ik ergens iets moois zag, kocht hij het voor mij. Ik mocht nooit iets betalen. Hij was veel te braaf. Twee jaar geleden is hij overleden en zijn dood voelt nog steeds als een gapende leegte.»

HUMO Je kleinzoon is een lichtpunt?

Van Huffelen «Een speciale pagadder (lacht). 8 jaar is hij ondertussen. Hij is heel beschermend voor mij. Dan opent hij de deur, geeft me een hand en zegt: ‘Kom oma, we gaan samen naar buiten.’ Dat warmt mijn hart.»

HUMO Lukt het om financieel het hoofd boven water te houden?

Van Huffelen «Ik overleef nog altijd op een weduwepensioen en moet de eindjes aan elkaar knopen. Meer dan 25 jaar geleden heb ik een schadevergoeding gekregen, maar dat was peanuts. Ik zou graag een schadevergoeding krijgen voor de dood van mijn man, en zo’n elektrisch wagentje kopen om mee rond te rijden. Dan kan ik naar buiten zonder bang te zijn dat ik val op straat. Ik herinner me nog die keer dat ik daar lag, op de stoep, en iedereen me voorbijliep. Uiteindelijk heb ik mezelf met één hand rechtop kunnen helpen. Mensen kunnen wreed zijn.»

HUMO Denk je nog vaak aan Jos?

Van Huffelen «Elke dag. Hem vergeten kan ik niet. Hij was mijn allereerste liefde. Ik kende hem al sinds mijn 12de. We woonden in dezelfde straat en speelden vaak samen. Nu het zomer is, moet ik vaak terugdenken aan onze vakanties. Ik hoogzwanger, met een volgepakt geitje, naar het zuiden van Spanje. Na al die jaren kan ik hier nog altijd geen foto van hem ophangen. Die aanblik zou te pijnlijk zijn.»

HUMO Hoop je dat de waarheid over de Bende ooit bovenkomt?

Van Huffelen «Ergens wel. Dan denk ik er misschien minder aan. In periodes dat de Bende opnieuw wordt opgerakeld in het nieuws, staan mijn gedachten nooit stil en kan ik moeilijk slapen. ‘Waarom?’ vraag ik me dan zo vaak af. Maar dat verhaal gaat nooit echt uitgeklaard geraken. Dat is één politieke pot nat.»


Kris: ‘Ik word een gelukkige grijsaard’

Elk jaar krijgen zo’n honderd mannen te horen dat ze borstkanker hebben. In 2010 was Kris (59) één van hen. Toen bleek dat hij erfelijk belast was, werd zowel zijn aangetaste als zijn gezonde borst geamputeerd.

null Beeld

HUMO Het BRCA2-gen zorgt voor het herstel van beschadigd DNA. Wanneer wist je dat jij door een erfelijk defect in dat gen een hogere kans hebt om borstkanker te krijgen?

Kris «Mijn broer is in 1997 overleden aan borstkanker. In 2008 kreeg één van mijn zussen dezelfde diagnose en twee jaar later werd de ziekte bij mij vastgesteld. Op dat moment wisten de dokters dat erfelijke belasting een doorslaggevende rol speelde.»

HUMO Twee mannen uit dezelfde familie die borstkanker krijgen, hoe uitzonderlijk is dat?

Kris «Redelijk uitzonderlijk. Bij mannen ontwikkelt die genetische modificatie zich heel zelden tot borstkanker, terwijl vrouwen vanaf hun 50ste 80 procent kans hebben om borst- of eierstokkanker te krijgen.

»Toen mijn broer de diagnose kreeg, was borstkanker bij mannen nog vrijwel onbekend. Zowel bij het grote publiek als in de medische wereld. Ook in 2010, toen ik die erfelijke mokerslag kreeg, keken de dokters raar op. Ze vertelden me dat ze nooit eerder een familie met twee mannelijke borstkankerpatiënten hadden behandeld. Toen ik na het weghalen van mijn aangetaste borst vroeg wat we nu moesten doen met mijn gezonde borst, opperden de dokters de mogelijkheid van een amputatie, maar zeiden ze in één adem dat ze me daar eigenlijk weinig advies over konden geven: ‘We hebben hier geen statistieken over.’ Hopelijk zijn ze sindsdien beginnen te tellen!»

HUMO Heb je getwijfeld over die preventieve amputatie?

Kris «Bij een vrouw is een borstamputatie veel ingrijpender, maar als man sta je er óók niet om te springen. Feit is dat ze bij een man veel minder weefsel moeten wegnemen en de fysieke impact veel minder groot is. Maar het blijft wel een verminking. Je maakt het liever niet mee.

»Lang heb ik er niet over moeten nadenken. Als je moet kiezen tussen je borsten en je leven, zie ik niet in waarom je veel zou twijfelen. Maar niets in dit alles is evident.»

HUMO Zo’n amputatie heeft allicht toch een mentale weerslag?

Kris «In het begin vond ik het raar, hoor. Ik heb nog een jaar met die gezonde borst rondgelopen en als ik in T-shirt op straat liep, vroeg ik me soms af of de mensen het zouden opmerken. Maar ik heb er nooit echt wakker van gelegen.»

HUMO Is het een taboe om als man borstkanker te hebben?

Kris «Zelf heb ik het nooit zo ervaren, maar ik kan me voorstellen dat veel mannen daar liever niet mee naar buiten komen. Borstkanker zien we nu eenmaal eerder als een ‘vrouwelijke’ ziekte. Net daarom ben ik onlangs in een lotgenotengroep gestapt. BorstkankerMan heet die. We zijn met een man of vijf, de oudste is in de tachtig. Onze bedoeling is borstkanker bij mannen meer bespreekbaar te maken, er wat rumoer rond te maken.»

HUMO Heeft kanker je je grenzen doen verleggen?

Kris «Zonder twijfel. Ik herinner me nog goed de dag dat mijn broer zijn diagnose kreeg. Ik dacht toen: ‘Ik zou het niet aankunnen, proberen te overleven met iets wat in mijn eigen lijf zit en mij dood wil.’ De dag dat ik mijn diagnose kreeg, moest ik daaraan terugdenken. Het is gek hoe snel een mens zijn grenzen verlegt en de situatie aanvaardt zoals ze is. ‘Het zijn maar 8 chemo’s en 24 bestralingen, geen 33. Oef.’»

HUMO Hoe ging je familie om met dat etiket ‘erfelijk belast’?

Kris «Zij zijn willens nillens in die medische wereld beland. De meesten hebben bloedtesten laten doen, en ja, bij sommigen was het raak. Dat waren de meest zenuwslopende momenten uit mijn leven. Ik zat nog in mijn eigen strijd verwikkeld toen ik te horen kreeg dat ook mijn familie risico liep.

»Erg veel praten we er niet over. Het is geen vast gespreksthema tijdens het jaarlijks kerstdiner. Het is ook gewoon geen makkelijk onderwerp, want het jaagt schrik aan. Voor de jongeren in de familie is dat genetische risico nog een ver-van-mijn-bedshow. Zij staan volop in het leven. Het mag geen zwaard van Damocles zijn.»

HUMO Ben je ondertussen, na acht jaar, volledig genezen verklaard?

Kris «Een dokter vertelde me onlangs, voorzichtig grappend, dat je pas genezen bent verklaard wanneer je sterft aan iets anders (lacht). Toen ik na mijn operatie mijn eerste chemo kreeg, dacht ik: ‘Dit is gewoon voor de zekerheid. Alles is toch al weg.’ Maar dat was eigenlijk te optimistisch. Niets is zeker als het op ziektes aankomt.

»Ik neem trouwens nog altijd medicatie. Dat is één van de redenen waarom ik me heb aangesloten bij BorstkankerMan. Het Riziv betaalt sommige medicijnen terug aan vrouwen, maar niet aan mannen. We willen druk uitoefenen om die situatie te egaliseren.»

HUMO Je gaat jaarlijks op medische controle. Zijn dat stressmomenten?

Kris «Toch wel. Een paar jaar geleden heeft de realiteit mijn aangeboren optimisme danig overtroffen. Ik dacht dat ik sterker uit die operaties was gekomen, dat ik nu alles wel zou aankunnen. Tot de oncoloog belde na zo’n controle. Uit de testen bleek dat er iets gaande was met mijn prostaat. Hij vertelde me dat ik significant – dat woord ga ik nooit vergeten – verhoogde PSA-waarden had (een indicatie voor de hoeveelheid prostaatspecifiek antigen in het bloed, red.). Na puncties bleek het vals alarm te zijn, maar die blinde paniek van toen katapulteerde me meteen terug naar het begin van mijn kankerverhaal.»

'Mijn broer was 41 toen hij stierf aan borstkanker. Ik ben er bijna 60. Klagen doe ik niet'

HUMO Wat als de kanker terugkomt? Hoe denk je dat je daarop zou reageren?

Kris «Zweeft er nog een overschotje van dat schadelijk weefsel rond in mijn ene borst? Gaat dat gen me een secundaire kanker opleveren? Het zijn vragen die af en toe door mijn hoofd schieten. Ik ga ervan uit dat ik nog getrakteerd ga worden op één of andere vorm van kanker. Maar ik ben me ook bewust van het privilege van mijn medische opvolging. Die komt mijn kansen zeker ten goede. En wanneer de kanker opnieuw toeslaat, hoop ik dat ik al een oud ventje ben. Want hoe ouder je bent, hoe trager kanker zich ontwikkelt. Mijn broer was 41 toen hij stierf, ik ben er bijna 60. Klagen doe ik niet.»

HUMO Heeft die positieve houding je er sneller doorgehaald, denk je?

Kris «De medische wereld zit er natuurlijk ook voor iets tussen (lacht). Maar hoe je zelf aan je gevecht begint, doet ook veel. Daar ben ik van overtuigd. Het is een verplichte rollercoaster waar je instapt. Plots word je overspoeld door doktersafspraken en chemo’s, en je móét meedoen. Je hebt geen keuze. Je moet gewoon gaan en je best doen. En de dag waarop je denkt dat je alles achter je hebt gelaten, is de spiegel daar om je te confronteren met je verleden en met wat je lichaam heeft meegemaakt. Zo’n gevecht blijft voor altijd een deel van wie je bent.

»Onlangs las ik een verslag van een onderzoek naar de manier waarop mensen ouder worden. Bleek dat verbitterde, oude mensen – het soort dat met hun winkelkar ongedurig tegen je benen stoot – vaak degenen zijn die hun problemen altijd hebben proberen te omzeilen, nooit recht in de ogen hebben gekeken. Ik plan een gelukkige grijsaard te worden. Van de rustig winkelende soort.»

Informatie over de lotgenotengroep voor mannen met borstkanker vindt u op borstkankerman.be.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234