null Beeld

Leven zonder internet: offliners in Vlaanderen

Je vindt ze niet op Facebook of Twitter en zelfs via e-mail zijn ze niet te bereiken. Iets opzoeken doen ze in een boek en niet op Google, en van de gedachte aan pc-banking alleen al worden ze niet goed. Mensen die anno 2013 bewust van het internet wegblijven: ze bestaan wel degelijk.

Geen tijd voor, niet nodig, te onbetrouwbaar. De redenen die hardnekkige offliners voor hun internetloze bestaan geven, klinken misschien banaal, ze ménen het wel.

Het was slechts een klein bericht, eind juni in de krant. Verstopt bovendien in een artikel waarin de federale overheidsdienst Economie mocht jubelen dat België voldoet aan de digitale doelstellingen van Europa voor 2013. Volgens de publicatie ‘Barometer van de informatiemaatschappij’ hebben vier op de vijf Belgische huishoudens tegenwoordig een pc en beschikt 78 procent van de huishoudens ook over een internetaansluiting. Toch heeft 15 procent van de Belgen tussen 16 en 74 jaar heeft nog nóóit van het internet gebruikgemaakt. Dat zijn vooral medeburgers die te arm of te oud zijn om de digitale snelweg op te gaan. Een deel van de internetlozen blijft echter bewúst van het internet weg: mensen die zich heus wel een internetabonnement kunnen veroorloven – en die jong en slim genoeg zijn om zich de computervaardigheden die daarbij horen eigen te maken – maar die ervoor kiezen zónder internet door het leven te gaan. Hardnekkige offliners, zonder daarom per se zielig, apart of tegen de vooruitgang te zijn.

Hoeveel bewuste offliners er precies zijn, is een goed bewaard geheim. De FOD Economie spreekt wel over ‘huishoudens zonder internet’, maar eigenlijk is dat nietszeggend, vindt Ilse Mariën, die aan de VUB bij het onderzoekscentrum SMIT (Studies on Media, Information and Telecommunication) het gebruik van media en ICT bestudeert: ‘Wie thuis geen internet heeft, kan meestal wel op het werk of op school online gaan.’

Mariën «Toch zie je dat de cijfers voor ons land lager liggen dan in pakweg Nederland. Dat heeft vooral te maken met de prijs van internet in België. Goed, er zijn basispakketten van twintig euro per maand, maar mobiel internetten is in ons land verschrikkelijk duur. Ik ken Belgen die hun smartphone alleen gebruiken om te bellen en te sms'en. Ook de onduidelijkheid omtrent de prijzen zet niet aan tot internetgebruik. Wie raakt nog wijs uit de voorwaarden en formules van alle aanbieders? Het prijsbeleid is totaal niet transparant.»

Surveys leveren voorts een vertekend beeld op van het internetgebruik in ons land, stelt Mariën. ‘Armen en lager opgeleiden vind je niet snel terug in enquêtes daarover. De lengte en de formulering van de vragen zorgen ervoor dat zij als eersten afhaken. Daardoor krijg je een verkeerd beeld van de werkelijkheid.’

Mariën «Alle inspanningen ten spijt bestaat de digitale kloof tussen de haves en de havenots nog altijd – al spreek ik liever over digitale uitsluiting. Los daarvan komen wij in onderzoeken inderdaad profielen tegen van mensen die vrijwillig het internet verwerpen. Meestal zijn dat hoger opgeleiden die bewust afstand nemen van het medium. Anderen blijven weg ‘omdat het vroeger beter was’. Ze zien de meerwaarde wel, maar ze willen er niet aan omdat ze bijvoorbeeld vinden dat contact via Facebook ‘niet echt’ is.

In de Verenigde Staten is trouwens al een tegenbeweging op gang gekomen, nota

bene van internetgebruikers die normaliter continu online zijn. Ze spreken avonden af waarop ze hun computer afzetten om iets te gaan doen ‘in de echte wereld’.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234