Lior Refaelov: baltovenaar in Brugge'In China kon ik 2 miljoen euro per jaar verdienen'

Weinig voetballers bewegen zich met zoveel gratie over een voetbalveld als Lior Refaelov. Sinds het vertrek van Víctor Vázquez is de Israëlier meer dan ooit de schilder-dichter van het Jan Breydelstadion: technisch een kraan, nooit te beroerd om het truitje nat te maken, maar altijd met een air van melancholie.

'Toen mijn moeder hoorde dat de Parijse terroristen uit België kwamen, was ze helemaal in paniek: 'Blijf binnen als je niet moet trainen!''

De rust die boven het stadion hangt, doet aan onbevreesdheid denken. Zo ziet ook Lior Refaelov (29) het. ‘We zijn van niemand bang. Niet voor de bekerfinale tegen Standard, niet voor de play-offs.’ Zou het kunnen dat Club Brugge dit jaar eindelijk nog eens landskampioen wordt, elf jaar na de laatste keer? Als we voor een foto van de gewonnen bekerfinale tegen Anderlecht staan, in een vergaderzaaltje in het administratief gebouw van de club, komen de herinneringen aan zijn heldendaad zo terug.

Lior Refaelov «In die periode speelden we de ene wedstrijd na de andere. In de kleedkamer zag je iedereen sukkelen met kwaaltjes. We waren doodmoe, maar niemand klaagde. Altijd een goed teken. Tijdens de match ging alles zoals gepland. We kwamen snel op voorsprong en controleerden de wedstrijd. Tot Mitrovic net voor tijd de gelijkmaker binnenschoof. Niemand van ons had nog de kracht om verlengingen te spelen, we sleepten ons over het terrein. Tot die vrije trap van Timmy Simons bij mij belandde, net voor het strafschopgebied. Ik nam de bal in één tijd op mijn wreef en raakte hem perfect. Ik wist meteen dat hij mooi de goal in zou gaan: Silvio Proto was kansloos.

»De ontlading bij de spelers en de supporters was enorm: eindelijk nog eens een trofee voor Club Brugge. Onze voorzitter barstte in tranen uit. Daar droom je als kind al van: in de allerlaatste minuut het winnende doelpunt maken in een afgeladen vol stadion. Het was magisch.»

HUMO De euforie maakte in de play-offs plaats voor teleurstelling. Jullie moesten de titel aan AA Gent laten.

Refaelov «We waren zowel fysiek als mentaal op. Wist je dat Timmy vorig seizoen 63 wedstrijden heeft gespeeld, een record in Europa? Veel jongens vielen ook uit door blessures. Voor Michel Preud’homme was het nog pijnlijker. Hij voelde zich machteloos, kon zich niet voorbereiden op de tegenstander zoals hij wilde. Ik hou van het systeem van de play-offs, maar niet van de halvering van de punten. Anders waren we misschien wél kampioen geworden. Ik begrijp niet waarom het nodig is. Er is toch geen club die na de reguliere competitie een onoverbrugbare voorsprong heeft? Het draait om nog meer spanning en vooral: om geld.»

HUMO Welke lessen hebben jullie eruit getrokken?

Refaelov «Het bestuur en de technische staf hebben ingegrepen: we hebben nu voor elke positie twee evenwaardige spelers. Er zijn geen excuses meer (lacht). Maar we zijn er klaar voor. Jaar na jaar eindigen we in de reguliere competitie bovenaan, het moet er ooit eens van komen. Maar eerst moeten we de beker hier zien te houden. Tegen Standard zijn we favoriet. We onderschatten hen niet, maar op de Heizel missen ze het thuisvoordeel, hun sterkste wapen. Daarna hebben we nog enkele dagen rust om ons voor te bereiden op de play-offs. Daar zie ik twee tegenstanders: AA Gent is sterker als ploeg, bij Anderlecht hebben ze meer individuele kwaliteiten. Wij hebben zowel straffe spelers als een hecht team.»

'De bal die tegen de netten gaat en de adrenaline die je dan voelt: daar gaat niets boven'

HUMO Nochtans lijkt Club Brugge tegen topploegen soms zijn eigen grootste vijand, met een gebrek aan zelfvertrouwen.

Refaelov «Dat was in het begin zo. Vorige maand hebben we twee keer gewonnen tegen Gent, én op het veld van Oostende. Een keerpunt: we hebben weer het gevoel dat we elke wedstrijd aankunnen. We hadden er voor de wedstrijden tegen Gent uitgebreid met Michel over gepraat. Hij wilde weten hoe wij ons voelden bij zijn manier van werken, de tactiek, en we hebben heel open over alles gediscussieerd. Het werkte bevrijdend, en je zag meteen dat het zijn vruchten afwierp op het veld. Omdat we het gevoel hadden dat we samen de beslissingen hadden genomen.»

HUMO Gaan alle trainers zo uitgebreid in dialoog met hun spelers?

Refaelov «Nee, je hebt er die zich arrogant en autoritair gedragen. Als hun manier van werken je niet zint, mag je vertrekken. Michel werkt anders: hij wil in de eerste plaats feedback van de groep. Ondanks zijn status als speler en trainer, wil hij altijd naar je luisteren. Hij houdt ook van een persoonlijke aanpak, iets dat je wel meer ziet bij moderne coaches. Voor de match bespreekt hij sowieso alles met de belangrijkste vijf spelers, onder wie ikzelf. Achteraf is niemand te beroerd om zijn fouten toe te geven, en samen veranderen we de belangrijkste dingen. Elke speler houdt van zo’n open cultuur. En Michel bulkt van het charisma, maar hij kan ook heel crazy zijn (lacht).»

HUMO Hoe bedoel je?

Refaelov «Als het op details aankomt, is hij een freak. Je moet alles tot in de puntjes uitvoeren. Onlangs had hij het over hoe we ons moeten draaien tijdens een wedstrijd. Ik zat eerst te fronsen, maar het bleek wel nuttig.»


Niet alles voor de poen

HUMO Sinds je terug bent uit blessure, speelt Brugge weer wervelend voetbal. Dat is geen toeval.

Refaelov «Zoiets kan ik moeilijk van mezelf zeggen, hè. Ik was vijf maanden buiten strijd na een botbreukje. Voor mijn vrouw leek het alsof ze een kind méér in huis had (lacht). Maar het draait goed op het veld, ook omdat het klikt met Hans Vanaken. Vanaf de eerste minuut al.»

'Als je een ruwe diamant koopt, ziet die eruit als afval, en je moet puur op het zicht inschatten wat erin zit'

HUMO Mis je je vriend Víctor Vázquez?

Refaelov «Ja. We zijn in 2011 samen in Brugge aangekomen, en de eerste maanden zaten we op hotel. Terwijl wij op de club waren, zochten onze vrouwen naar een geschikte woonst. Ook zij raakten bevriend. Je mag niet onderschatten wat het betekent om je familie en vrienden achter te laten en in een onbekende omgeving terecht te komen. Het verplicht je wel je open te stellen voor nieuwe mensen.»

HUMO Hoe stelt hij het in Mexico?

Refaelov «Uitstekend. Hij is razend enthousiast over het leven daar.»

HUMO De hele dag tequila en nacho’s?

Refaelov (lacht) «Zoiets stel ik me erbij voor. Het is er altijd zomer, je voelt je daar sowieso al beter door, en hij kan er overal Spaans spreken. Alles blijft er ook de hele avond open, liet hij me weten. Víctor en ik waren hier altijd aan het klagen: de restaurants sluiten zo vroeg (lacht). Als we om halftien belden om te reserveren, zeiden ze dat de keuken over een kwartier sloot. Na een tijdje hebben we ons maar aangepast.»

HUMO Je hebt de afgelopen jaren veel aanbiedingen gekregen. Vorige zomer kon je naar China, voor héél veel geld.

Refaelov «Ik kon er ongeveer 2 miljoen euro per jaar verdienen, een pak meer dan hier. Mijn vrienden zeiden dat ik fucking crazy was. Ook mijn manager: hij zag een vette bonus in rook opgaan (lacht).»

HUMO Je was anders voor de rest van je leven verlost van geldzorgen.

Refaelov «Ik heb er lang met mijn vrouw Gal en mijn familie over gesproken, en ik had niet het gevoel dat het de juiste keuze was. Niet voor mijn voetbalcarrière, niet voor mijn gezin. Was ik drie jaar ouder geweest, dan had ik het wel aangedurfd. Het waren ook niet de bedragen die spelers als Jackson Martínez krijgen (die in China naar verluidt 12 miljoen euro per jaar zal verdienen, red.), en Brugge betaalt ook goed. De club voelt als mijn tweede thuis, en soms is geld niet het belangrijkste in het leven.»

HUMO Vorig seizoen kon je ook naar Maccabi Tel Aviv.

Refaelov «Die aanbieding was nog véél moeilijker: mijn vrouw wilde terug naar Israël (lacht).»

HUMO Heeft ze last van heimwee?

Refaelov «Nee. Ze heeft het best druk hier in België, met de kinderen en de winkel. Maar het leven gaat met ups en downs. Vorig jaar heeft ze het moeilijk gehad, omdat het een lang seizoen was. En wij gingen vaak met de club op afzondering of op Europese verplaatsing: dan zat ze alleen thuis, zonder vrienden en familie. Ze moest voor onze zoon zorgen én was zwanger van ons tweede kind. Ze was erg eenzaam.»

HUMO Hebben jullie daarom de juwelenwinkel geopend: zodat zij haar eigen carrière kon uitbouwen, naast die van jou?

Refaelov «Dat was één van de redenen. Zij heeft heel veel moeten opgeven in Israël. Vlak voor we naar hier vertrokken, had ze haar legerdienst net achter de rug – in Israël moeten vrouwen twee jaar kloppen. Ze had een hoge functie in een speciale secret unit – heel geheimzinnig.»

HUMO De Mossad?

Refaelov (grijnst) «Nee, niet de Mossad. Na haar legerdienst is ze benaderd door een veiligheidsbedrijf. Die job heeft ze jammer genoeg moeten opgeven – ze had veel geld kunnen verdienen en een mooie loopbaan kunnen uitbouwen. En ze deed modellenwerk: ook opgegeven. Allemaal omdat we beslist hadden om een gezinnetje te stichten als we naar hier kwamen.

»Toen ik dat aanbod van Maccabi Tel Aviv kreeg, hebben we getwijfeld, want het is een topteam en ik kon er goed geld verdienen. En geen slecht woord over Brugge, maar het is toch Tel Aviv niet. Mijn vrouw heeft toen aangedrongen: ‘Keren we niet terug?’»

HUMO En toen heb jij een juwelenwinkel in de weegschaal geworpen?

Refaelov (lacht) «Zoiets, ja.»

HUMO Je springt zelf geregeld bij.

Refaelov «Ik vind het belangrijk om met iets anders dan voetbal bezig te kunnen zijn. Onze winkel in Brugge helpt me om mijn zinnen te verzetten. Ik heb een opleiding gevolgd bij de Hoge Raad van de Diamant in Antwerpen, dat certificaten toekent aan diamanten. Drie keer per week kreeg ik er les over de hele keten, van de ruwe steen tot de geslepen diamant. Ik vind het heel interessant, ik leer er elke dag bij over de verschillende vormen en kleuren.»

HUMO Wat vind je zo fascinerend aan die steentjes? De blingbling? Of de techniek die aan het eindproduct voorafgaat?

Refaelov «Als je een ruwe steen koopt, is dat ofwel de slechtste investering ooit, ofwel de beste. Je koopt iets wat eruitziet als afval, en je probeert puur op het zicht in te schatten wat erin zit: welke kleur, welke vorm – een ronde diamant is altijd duurder. Het is een beetje gokken, en dat is spannend. Maar tegelijk is het vakmanschap. Ik laat me adviseren door kenners, die behoeden me voor de grootste stommiteiten.»

'Met zoontje Adrian. 'Ik had naar China kunnen gaan voor het geld, maar het zou niet de juiste keuze geweest zijn voor mijn carrière en mijn gezin'

HUMO Waar koop je je stenen? In Zuid-Afrika? Hier in Antwerpen?

Refaelov «Mijn zakenpartner David Koren – hij was vroeger de manager van Elyaniv Barda (ex-speler van Racing Genk, red.) – heeft een stuk grond in Guinee, met een mijn. Hij produceert de stenen zelf. Ik ken hem al heel lang, we waren vrienden voor we samen in zaken gingen. Normaal koop je de stenen bij de diamantbeurs, maar dan zijn ze al drie stations gepasseerd en is er al veel geld naar tussenpersonen gegaan. Wij halen ze bij de bron, voor een betere prijs: daarom blijven veel van onze klanten terugkomen.»

HUMO Wat is de duurste steen die je ooit hebt verkocht?

Refaelov «Dat gaat van 3.000 euro tot 300.000 euro. Per steen.»

HUMO Dan is de ring toch inbegrepen in de prijs? Of het halskettinkje?

Refaelov «Nee, dat is de prijs voor de losse diamant.»

HUMO Lijkt me wel een lucratieve handel.

Refaelov «We hebben ook kosten, hè: een pand huren, veiligheidsmaatregelen nemen. Die dure stenen liggen veilig opgeborgen in Antwerpen. De klanten in onze winkel zijn meestal toeristen, die zijn op zoek naar stenen van 1.000 tot 6.000 euro. Van de duurdere diamanten verkopen we er maar één keer per week.»

HUMO De diamanthandel staat in een slecht daglicht.

Refaelov «Wie ons wil controleren is welkom: wij kunnen alle documenten voorleggen. Omdat ik een bekende voetballer ben, weet ik dat we extra in het oog worden gehouden.»


Raketten uit Gaza

HUMO Je praat met veel passie over jouw thuisland Israël. Wat mis je het meest?

Refaelov (brede glimlach) «Mijn vrienden, mijn familie, de zon en het eten. Als ik terugreis, ga ik altijd zo snel mogelijk naar mijn favoriete restaurant, bij de haven in Tel Aviv, en dan bestel ik een schotel met hummus, salades en gegrild vlees. Hier vind je ook fantastische restaurants, maar zonder die specerijen en kruiden is het toch niet hetzelfde.»

HUMO Tel Aviv schijnt een zeer levendige stad te zijn.

Refaelov «Het is een heel drukke stad. Iedereen is altijd gehaast en onderweg. Als je niet snel genoeg vertrekt wanneer het licht op groen springt, toeteren tien auto’s achter je. Je kunt het niet met Brugge vergelijken, maar Antwerpen of Brussel komen al meer in de buurt. Tel Aviv stopt nóóit: je hebt er files om twee uur ’s ochtends. Het nachtleven is amazing. Het probleem is dat alles er altijd voorhanden is. Maat houden is de boodschap, maar het is niet simpel (lacht).»

HUMO Heeft dat te maken met de instabiliteit in de regio? Dat mensen snel en intens leven omdat het elk moment voorbij kan zijn?

Refaelov «Zelfs ik word soms ongerust als ik naar het Belgische journaal kijk, maar als je er zelf naartoe gaat, zul je zien dat het leven er normaal is.»

HUMO Mensen hebben schuilkelders onder hun huizen, en gasmaskers bij de hand.

Refaelov «Ik ga niet ontkennen dat er gevaar is, maar ik hoop dat we ooit eindelijk de bullshit achter ons kunnen laten en in vrede kunnen samenleven. Ik vind het moeilijk te begrijpen dat mensen elkaar ombrengen voor een religie. Ik heb veel moslimvrienden, op de voetbalpleintjes speelden we samen. Mijn aannemer is een moslim én een goede vriend. Het zijn de radicalen aan weerszijden die voor problemen zorgen. Als we die kunnen aanpakken, zal het vanzelf opgelost raken.

»Soms heb ik zin om op het vliegtuig te stappen en mijn familie te gaan helpen, ook al wonen ze in Haifa – verder van het gevaar. Mijn schoonfamilie woont wel in Tel Aviv, maar zelfs die stad ligt buiten het bereik van de raketten die vanuit Gaza worden afgeschoten.»

HUMO Ironisch genoeg waren het je ouders die ongerust waren over jou, na de aanslagen in Parijs.

Refaelov «Ik heb na 13 november meer ongeruste telefoons gekregen dan ik ooit in Israël heb gekregen. Van tijd tot tijd gaan we weleens naar Parijs, we houden van die stad. Mijn moeder wist dat. En toen ze hoorde dat de terroristen uit België kwamen, was ze helemaal in paniek: ‘Blijf binnen als je niet moet trainen!’ (lacht) Ik heb haar moeten geruststellen. Ik moet wel zeggen: onze zaak lijdt onder de terreurdreiging. Er komen minder toeristen. En ik hoor van vrienden dat hotelkamers leegstaan.»

HUMO Er lopen hier nu soldaten over straat. Jij bent dat beeld wellicht gewoon?

Refaelov «Nee. In Tel Aviv zie je géén militairen op straat. In shoppingcentra lopen wel veiligheidsagenten rond en worden je tassen gecontroleerd, maar meer niet. Ik ging kort na de aanslagen naar Antwerpen: het was crazy om al die militairen en hun voertuigen op straat te zien. In Brussel: van hetzelfde.»

HUMO Jouw ouders waren migranten, ze zijn allebei geboren in Azerbeidzjan.

Refaelov (knikt) «In Bakoe. Maar ze hebben elkaar pas in Israël leren kennen. Ze zijn er in 1975 of 1976 gearriveerd. Veel Joden uit de Kaukasus zijn toen naar Israël verhuisd.»

HUMO Moesten ze vertrekken omwille van hun geloof?

Refaelov «Nee. Mijn vader vertelt dat vaak: was het in Israël maar als in Azerbeidzjan. Zijn beste vriend in Bakoe was een moslim. Iedereen leefde er naast elkaar in vrede. Maar ze zijn toch naar Israël vertrokken, met de ouders, grootouders, ooms en tantes. Mijn vader was toen 15, mijn moeder 11. Ze hebben eerst de taal moeten leren. Later is mijn vader samen met zijn broer voor zijn vader gaan werken, een aannemer. Mijn moeder is verpleegster geworden.»

HUMO Je bent opgegroeid in Or Akiva, een stadje tussen Haifa en Tel Aviv. Wat voor een plek is dat?

Refaelov «Zo’n stadje waar iedereen iedereen kent. Ik heb er graag gewoond: in dertig minuten was ik in Tel Aviv of Haifa. Haifa is ook geweldig, trouwens. Ik had een prachtig appartement op de Karmelberg, met een geweldig uitzicht op de stad. Ik heb mijn vrouw pas leren kennen toen ik al bij Haifa speelde, maar voordien was ik vrijgezel: de vrouwen in Haifa zijn... (fluit)»

HUMO Hoe was je jeugd?

Refaelov «Voetbal, voetbal, voetbal. Als ik van school kwam, gooide ik mijn boekentas in een hoek en trok ik naar de pleintjes – daar word je technisch een kraan. Ik was altijd het jongetje naar wie iedereen wees tijdens de match. Toen ik 8 was, speelde ik al bij de 10-jarigen omdat ik zo goed was. Maar ik was een mager jongetje, waardoor ik nog jonger leek. Ik heb toen flink wat schoppen gekregen, maar dat heeft me wel sterker gemaakt.

»Toen ik 14 was, ben ik met Or Akiva Israëlisch kampioen minivoetbal geworden. De trainer van Maccabi heeft me toen aan het werk gezien en me naar de jeugdacademie in Haifa gehaald. Drie jaar later speelde ik al bij het eerste elftal. Maar een jaar later, toen ik 18 was, moest ik naar het leger. Ik kreeg als profvoetballer wel een voorkeursbehandeling: ik moest maar drie keer per week binnen, twee uurtjes in de namiddag om bureauwerk te doen.»

HUMO Steunden je ouders je in je voetbalambities?

Refaelov «Als ik met een slecht rapport thuiskwam, verbood mijn moeder me om te gaan voetballen (glimlacht). Mijn vader vond school ook belangrijk, maar voetbal nog nét iets belangrijker: hij droomde ervan dat ik prof zou worden.»

HUMO Dan moet hij nu wel erg blij zijn?

Refaelov «Ja. En trots. We hadden het niet breed, maar mijn vader heeft er altijd voor gezorgd dat ik de beste schoenen en de beste kledij kon kopen.»

HUMO Voetbal is voor veel migranten een manier om uit de armoede op te klimmen. En Or Akiva was niet bepaald de rijkste regio van het land.

Refaelov «Het is zeker niet de stad waar je de duurste en de grootste huizen vindt. Iedereen woont er naast elkaar– Russen, Azeri’s en autochtone Israëli’s.»

'Refaelov met Vázquez in actie: 'Ik mis hem, maar ook met Hans Vanaken klikt het'

HUMO In de krant Haaretz lazen we dat Or Akiva niet het soort stad is waar je als inwoner trots op bent.

Refaelov «Ik ben nooit beschaamd geweest. Wat je zegt, was lang geleden misschien waar, maar nu leeft de stad op. Ik woon er niet meer, maar mijn ouders nog wel, en ik kom er graag terug.»

HUMO Slechts 140 kilometer scheiden Haifa van de Syrische hoofdstad Damascus. Ben je ongerust over wat daar gebeurt?

Refaelov «Nee. Ik heb me nooit ongerust gevoeld toen ik er woonde. Eerlijk: hoe het er in Syrië aan toegaat, daar begrijp ik niets van. Elke dag tweehonderd, driehonderd doden, en de wereld kijkt toe. Als het dichterbij zou gebeuren, zou men allang ingegrepen hebben. Zolang het moslims waren die moslims doodschoten, deden we niets. Pas toen IS in Parijs had toegeslagen, werd iedereen wakker, en dat vind ik teleurstellend. En die foto van dat jongetje op het strand: it kills my heart. Dan maakt religie niets meer uit.»

HUMO Je bent een echte ster in Israël. Kun jij er gewoon rondwandelen?

Refaelov «Hier word ik ook aangeklampt, maar op een, euh, beleefdere manier (lacht). In Tel Aviv willen mensen me meteen omarmen en kussen, en met mij discussiëren. Dat is lastig. En dan zijn er nog paparazzi. Dat is iets wat ik erg apprecieer aan Brugge en België: the quiet life, zonder dat alles in de krant komt.»

HUMO Laatste vraag: als je scoort, en je goals zijn vaak pareltjes, vier je ingetogen. Zelfs na je doelpunt in de bekerfinale bleef je gereserveerd.

Refaelov «Nee, ik ben altijd heel blij als ik gescoord heb, hoor. Iedereen viert op zijn eigen manier. Sommige spelers lopen het terrein af, anderen springen op de reclameborden en nog anderen houden het rustiger. Maar geloof me: binnenin voelt iedereen dezelfde opwinding. De bal die tegen de netten gaat en de adrenaline die je dan voelt: daar gaat niets boven.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234