null Beeld

Lomax the Songhunter

Mogen wij u eens een boude stelling voor de voeten werpen? De beste Belgische groep van het moment, mét enige afstand, is The Black Box Revelation. Een groep die nooit had bestaan zonder de man wiens tenen dit najaar uitgebreid gekust worden middels een tributeprogramma in de AB, een fototentoonstelling in het MIM en een retrospectieve in Cinematek, én over wie de documentaire 'Lomax the Songhunter' gaat op Canvas: Alan Lomax (1915-2002).

Noud Jansen

U gelooft ons niet? Dat mag, maar weet wel dat Vlaanderens eerstaanwezend muziekarchivaris het volkomen met ons eens is.

JAN DE SMET (van De Nieuwe Snaar) «In de jaren dertig is de jonge Lomax met zijn vader John aan een tocht door de VS begonnen. Ze wilden de Amerikaanse en dan vooral de Afro-Amerikaanse volksmuziek registreren - dat was nog nooit gebeurd. Ze deden dat met de portable recording device van Thomas Edison, een apparaat dat de weduwe Edison hen nog persoonlijk geschonken had. Portable moet je wel met een korrel zout nemen: het was een reusachtig gevaarte, dat ze in de achterbak van hun ouwe Ford gemonteerd hadden. Op YouTube kun je nog beelden zien van Woody Guthrie die in de kofferbak van die Ford zijn liedjes zit te zingen.

»Vader en zoon Lomax hebben toen voor het eerst opnamen gemaakt van bluesmensen die later absolute legendes zouden worden. Muddy Waters bijvoorbeeld: die was nooit zo bekend geworden zonder Lomax. En als niemand Muddy Waters had gekend, dan hadden de Stones nooit bestaan. En dan was er dus ook nooit sprake geweest van The Black Box Revelation!»

HUMO Na het overlijden van zijn vader is Lomax ook de Europese en Caribische muziek gaan inventariseren.

DE SMET «Ja, de calypsorage van eind jaren 50 kun je eigenlijk op zijn conto schrijven. Calypso was toen zo hot dat algemeen gedacht werd dat het dé muziek van de toekomst was, die de rock-'n-roll compleet zou overspoelen. Kleine vergissing, me dunkt.»

HUMO De modale popliefhebber kent Lomax vooral van covers van nummers die hij voor het eerst heeft opgenomen.

DE SMET «Ja, en 't zijn er veel. 'Natural Blues' van Moby bijvoorbeeld: die 'Ooh lordy, trouble so hard' is een sample van Bessie Jones, 1933. De populaire bluescover 'Midnight Special': een nummer van Leadbelly, die door Lomax ontdekt werd. 'Sloop John B', gigantische hit voor de Beach Boys: een gospel van de Cleveland Simmons Group, opgenomen in '35. 'The House of the Rising Sun', dat door zowat iederéén is gecoverd: Georgia Turner, 1937. 'Black Betty', de floorfiller van Ram Jam: origineel opgenomen in '33, door James 'Iron Head' Baker and The Group of Prisoners. In de bak dus! En zo gaat het verder.»

HUMO Op Klara hoorde ik tot mijn verbazing dat jij Lomax ooit ontmoet hebt.

DE SMET «Jaja, in 1979, de eerste en enige keer in mijn leven dat ik in Amerika ben geweest. In Woodstock met name, waar ik mijn goede vriend Happy Traum ben gaan bezoeken, één van de grondleggers van de folkbeweging van de jaren 60. Toen ben ik Lomax twee keer op één dag tegengekomen: in de Bearsville Studios, en 's avonds op café, want Happy Traum had met 'm afgesproken. Maar wat ik hem gevraagd of gezegd heb? Ik was compleet starstruck. Eén van de eerste songbooks die ik ooit kocht was van Alan Lomax - al die liedjes had ik ooit vanbuiten geleerd! Maar ik troost me met de gedachte dat ik hem twee keer een hand heb gegeven (lacht).

AB: \'A Tribute to Alan Lomax\'
Jan De Smet over Alan Lomax (2)

....(zucht) »Goh, het doet echt deugd om zo eens over Lomax te vertellen, voor de TTT-kolommen van Humo dan nog. Er wordt naar mijn zin te weinig over goeie muziek gesproken tegenwoordig, en er wordt vooral te weinig goeie muziek gedrááid. StuBru is niet echt mijn ding, Radio 2 vind ik kwebbelradio en naar MNM weiger ik te luisteren. Mijn radioknop staat dus vastgelijmd op Radio 1, maar ik zou 'm eens moeten loswrikken. Want wat ze daar tegenwoordig allemaal programmeren - echt waar, ik kan het niet meer uitstaan. Het slechtste van het slechtste, en dat twintig keer per dag. En zelfs de goeie nummers spelen ze zo vaak dat je er zot van wordt - 'Exes' van Daan, bijvoorbeeld. Nee, Radio 1, ik vind dat maar slappe truut. Ik heb zelf al een paar keer voorgesteld om iets te maken à la 'Theme Time Radio Hour' van Dylan, maar daar schijnt niemand oren naar te hebben. Aan het hoofd van de radiozenders staan tegenwoordig enkel marketeers hè, en die mannen hebben niks met muziek.»

HUMO Snel terug naar Lomax dan maar? Op 4 oktober sta jij in het MIM met 'Woody Express', een voorstelling voor kinderen met vertaalde songs van Woody Guthrie - deel van het AB-eerbetoon aan Alan Lomax. Geef eens één goeie reden waarom kinderen die anders naar K3 gaan kijken, nu naar 'Woody Express' moeten?

DE SMET «'t Is genoegzaam bekend dat de helft van de kinderen die naar K3 gaan kijken dat doen onder impuls van hun vader. Misschien kan ik dus appelleren aan hun moeders? Ik ben een rijpe man, mooi grijs aan de slapen - dat type schijnt ook bij bepaalde jonge vrouwen goed in de markt te liggen.»

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234