null Beeld

Lydia Davis - Bezoek aan haar man

Er zit geen handleiding bij 'Bezoek aan haar man' (Atlas) van Lydia Davis
. Plompverloren word je in de korte verhalen van de Amerikaanse gegooid, en hell: it is a trip.

Jeroen Maris

'Bezoek aan haar man' is de vertaling - de eerste Nederlandse tout court - van twee bundels: 'Uitsplitsen' en 'Bijna geen geheugen'. Daarin profileert Davis zich als de koele analytica, de afstandelijke beschrijfster van korrelige mensenlevens die meer verhult dan ze toont: 't zijn wazige snapshots die veel suggereren, maar de lezer vooral zelf aan het werk zetten.

Terugkerende thema's? Weinig glorieus gehakketak tussen geliefden en ex-geliefden. Dochters die in een kramp schieten bij het woord 'moeder'. Ongedierte - amusant-akelig zijn Davis' beschrijvingen van kakkerlakken en muizen. Taal. Ouderdom en aftakeling. Waanideeën en paranoia. De dood, die altijd wel ergens staat uit te hijgen na gedane arbeid. En slapeloosheid. 'Slapen is altijd moeilijk,' noteert ze droog. Vertel mij wat - insomnia mijn nachten, amnesia mijn dagen.

Davis bedient zich van een opmerkelijke, enigszins hypnotiserende vorm. Vaak dirigeert ze een recalcitrante stream of consciousness vol lange, opsommende, over zichzelf nadenkende zinnen. En ze gebruikt niet meer papier dan nodig: het zijn verhalen van enkele pagina's, occasioneel zelfs miniatuurtjes van een handvol zinnen.

Haar afstandelijkheid manifesteert zich in de relativerende manier waarop ze op een voorschoot van toon switcht. Ze laat personages kniehoog in de romantiek staan, om twee zinnen verder de grauwe realiteit te laten koukleumen.

Hoogtepunten kiezen is moeilijk, want wie zijn tijd neemt voor 'Bezoek aan haar man' (het is geen doorwaakte-nacht-en-in-één-ruk-uit-voer) kan haast elk verhaal als een nijdige slok wijn in het glas laten walsen.

Maar als ik toch mag: 'Het dienstmeisje', over een lelijk eendje met zwartgerande nagels en gedachten, is ronduit pakkend, en het titelverhaal uit 'Uitsplitsen', het beklemmend intense relaas van een korte vrijage, deed me stotteren en snotteren. Alleen wanneer Davis de intellectualistische toer opgaat - als ze het over de Franse taal heeft, bijvoorbeeld, of over Foucault
- wordt het droogneuken voor literatoren.

Maar da's geneuzel in de marge: hoe Davis de angst van een oud vrouwtje tastbaar maakt, hoe ze break-ups in de ziel afpellende zinnen vangt ('Ik zei dat hij over me praatte alsof ik een oude band was die kon klappen op de snelweg'), hoe ze in een schijnbaar banaal vertelseltje over een muizenval de contouren van eenzaamheid en leegte verbeeldt, en hoe met haar ontregelende humor de boel extra cachet geeft ('Gisteravond heeft Mildred, mijn buurvrouw op de verdieping hieronder, met een hobo gemasturbeerd'): het korte verhaal heeft aan Lydia Davis een superieure hoedster.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234