null Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Hallo daar

Maakt de kus een comeback of blijven we ‘boksen’?: ‘Een hand weigeren was vroeger not done, nu niet meer’

Nederland zet een grote stap richting het oude normaal en schaft de anderhalvemeterregel af. Dat betekent in theorie dat ze mensen weer als vanouds mogen begroeten, maar is iedereen daar wel klaar voor? Gaan we weer massaal handen schudden en drie keer zoenen als de regels versoepelen? Het eerste wel en het tweede niet, verwachten experts.

Het is een spannende tijd, zegt etiquettedeskundige Reinildis van Ditzhuyzen, schrijfster vanDe Dikke Ditz: Hoe hoort het eigenlijk?’ Eigenlijk kun je pas een half jaar na het einde van de pandemie zeggen hoe we precies met elkaar omgaan. ‘Dat heb ik mijn eigen uitgever ook verteld.’

Uiteraard heeft Van Ditzhuyzen wel een vermoeden. ‘Het handen schudden zal ongetwijfeld terugkeren, er bestaat geen goed alternatief voor.’ De boks en de elleboog lijken haar geen blijvertjes. ‘Die zien er zo raar uit. Het knikje is dan nog het beste alternatief. Dat is persoonlijk en je kijkt elkaar aan.’

Lichaamstaalexpert Denise Dechamps, directeur van de Body Language Academy, verwacht eveneens dat we massaal weer handen gaan schudden. ‘Dat is niet alleen iets cultureel bepaalds. Vanuit psychologisch en neurologisch oogpunt hebben mensen behoefte om elkaar aan te raken. We maken dan oxytocine aan, oftewel het knuffelhormoon. Zo voelen we ons verbonden met elkaar.’ In het economisch verkeer is het handen geven zelfs dringend gewenst, stelt ze. ‘Als je als verkoper potentiële klanten spreekt, is het goed om een hand te geven. Zo creëer je beter en sneller contact.’

null Beeld AP
Beeld AP

Tegelijk zorgt corona blijvend voor meer flexibiliteit, stelt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau. ‘Een hand geven is niet langer de gouden standaard, andere vormen van begroetingen zijn eveneens oké.’ Een duidelijk verschil met vroeger, meent ze. ‘Toen was een hand weigeren echt not done. Nu kun je je echter beroepen op de hygiëne.’

Vriendelijk knikje

Welke begroetingen het meest gebruikte alternatief zullen zijn? ‘Een vriendelijk knikje lijkt me het beste. Dan kijk je elkaar aan, maar houd je gepaste afstand.’ De ‘boks’ en de elleboog noemt ze ongeschikt.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Lichaamstaalexpert Dechamps is eveneens anti-elleboog. ‘Bij een elleboog draai je je lichaam van elkaar af. We gebruikten de elleboog voor corona ook nooit in de sociale context. In spreekwoorden heeft het zelfs een negatieve context.’ De buiging, bekend in Azië, en de footshake werken ook niet. Positiever is ze over de ‘boks’. ‘Dan raak je elkaar aan en sta je met je lijf naar elkaar toe. We hebben een enquête gedaan en de meeste mensen kozen de boks.’

Wat de drie zoenen betreft, zijn alle experts het eens: die zijn passé. ‘Het wordt gemakkelijker om die kussen af te wijzen’, meent Dechamps. ‘Voor corona wilden velen, zeker vrouwen, al minder zoenen met mannelijke collega's.’

Etiquette-expert Van Ditzhuyzen vindt al dat gesmak maar niets. ‘Je ziet elkaar niet, het is niet persoonlijk. Bovendien wordt het erg veel in grotere gezelschappen. Als er twintig personen zijn, moet je dan zestig kussen geven? Het wordt snel ongemakkelijk.’

Wat meehelpt is dat het drie zoenen geven een relatief korte historie kent: het gebruik waaide vorige eeuw van de Franse het platteland over naar de rest van Frankrijk en toen België en Zuid-Nederland. Van Leggelo: ‘Uiteindelijk is het pas eind jaren 70 echt ingeburgerd geraakt. Daardoor lukt het om er sneller van af te komen. Sowieso vinden jongeren tegenwoordig één zoen al voldoende.’

null Beeld Getty Images/Maskot
Beeld Getty Images/Maskot

Het handen schudden is een ouder gebruik en al bekend bij de oude Grieken. Tegelijk is de hand als begroeting pas echt ingeburgerd vanaf eind 19de eeuw, zegt Van Ditzhuyzen. ‘Mensen van hoge standen gingen echt geen handen schudden met de lagere klasse. Je zou er zomaar een enge bacterie van kunnen krijgen.’

Het Nederlandse televisieprogramma ‘EenVandaag’ deed afgelopen jaar onderzoek naar het handen schudden en kussen. Wat bleek? Bijna zes op de tien Nederlanders wil na corona niet meer drie zoenen geven. Eén op de drie wil terug naar het oude normaal. Wat het hand schudden betreft wil 47 procent dat minder doen, 41 procent wil de hand juist terug.

null Beeld Shutterstock
Beeld Shutterstock

Van Leggelo's Etiquette Bureau adviseert bedrijven en organisaties alvast na te denken over hoe zij gasten straks begroeten ‘Dat geeft je werknemers enige houvast. Zet bijvoorbeeld in je nieuwsbrief dat we handen schudden of een knikje geven. Of beiden.’

Het lastigst worden de komende maanden, wanneer het ‘nieuwe normaal’ zich moet uitkristalliseren. Het is de overgangsperiode naar de nieuwe etiquette. ‘Dat kan het nodige ongemak geven’, stelt Van Leggelo. ‘Belangrijk is dat je respecteert hoe anderen jou wensen te begroeten.’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234