Maartje Wortel - Er moet iets gebeuren

‘Ik besta echt, daar kan jij niets mooiers van maken.’ Dit verwijt bijt haar geliefde Maartje Wortel toe in ‘De schrijver II’, het langste van de dertien verhalen in ‘Er moet iets gebeuren’ (Das Mag Uitgevers). Het autobiografische relaas over verbeelding en verlangen is een sleutelverhaal in haar nu vier boeken tellende oeuvre.

Wortel doet verslag van een reis naar Istanbul en een verliefdheid die haar in een plaatselijke bar overvalt: ‘Voor het eerst in mijn leven had ik het gevoel dat ik werd aangeraakt.’ In haar verleidelijk heldere taal beschrijft Wortel de overweldiging door de liefde, maar de zelfbewuste schrijver gaat ook na wat ze vervolgens doet met die overrompelende liefdesnacht met het barmeisje. Hoe herijkt het overspel haar zelfbeeld? Wat vertelt ze haar vriendin over haar citytrip? Hoe gaat ze als schrijver met de ervaring aan de slag? Haar reactie is drie keer soortgelijk: ze geeft het gebeurde een plaats in het verhaal van haar leven dat haar als een schaduw vergezelt, ze dist haar vriendin een verhaal op over de striemen op haar rug, ze begint in haar notitieboek aan een verhaal over Istanbul. Zo leert haar Turkse affaire Wortel een lesje over de spanning tussen werkelijkheid en fictie: ‘Een roman volgt het echte leven op, maar vaker is het andersom.’

Wat voor de schrijver zelf geldt in ‘De schrijver II’, gaat evenzeer op voor de personages in de twaalf andere verhalen in ‘Er moet iets gebeuren’: ze schikken een onvermijdelijk onoverzichtelijke stroom belevenissen in een voor hen logisch verband en counteren aldus een gemis en een gevoel van onbehagen. Ze liegen zich een comfortabel leven bij elkaar: ‘Waarom vertellen mensen niet gewoon de waarheid?’ luidt het in het openingsverhaal. Die leugentjes om bestwil doen doorgaans onderhuids hun sussende werk, maar Wortel haalt ze naar de oppervlakte door de rustgevende logica van haar personages ten spits te drijven – tot die bij de lezer bevreemding opwekt. In die ontmaskerende kracht herinnert Wortel aan Arnon Grunberg.

Een depressieve vrouw hoopt op beterschap tijdens een houthakkerskamp, een koppel houdt met een apart ritueel hun gestorven hond in hun midden, een oude vrouw bedenkt een creatieve oplossing voor haar gemis aan lichaamswarmte. Ze maken er het beste van in hun comfortabele bubbel, maar de onhoudbaarheid van hun constructie is overduidelijk. Er moet iets gebeuren, de illusie zal worden doorgeprikt. Dat hangt aldoor dreigend in de lucht, als het blikkerende mes van een guillotine. Maar echt gebeuren doet er doorgaans weinig in Wortels verhalen: kleine gebeurtenissen kondigen grote gevolgen aan, de stilte voor de storm hangt adembenemend over de bladzijden. Geen schrijver van korte verhalen is vandaag zo goed als Maartje Wortel in de evocatie van het tromgeroffel voor de voorstelling begint.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234