null Beeld

Maartje Wortel - IJstijd

Er zijn er oneindig veel meer dan de Kamasutra standjes telt: romans over de liefde, en dan vooral over het leedwezen dat al te vaak ook mee aan het paren slaat. ’t Is geen kleine verdienste dat Maartje Wortel zich met ‘IJstijd’ (De Bezige Bij) weet te onderscheiden in die overvloed van liefdesverhalen.

Bart Vanegeren

De lezer treft de twintiger James Dillard aan in bed. Alleen, in een Amsterdams viersterrenhotel, op een dieet van via het internet bestelde kazen en wijnen, lijdend aan de herinneringen aan Marie. Precies 387 nachten heeft hun liefde geduurd, van winter tot winter, van tot algehele dooi afroepende ijstijd tot verkillende ijstijd. Meteen bij hun ontmoeting in de regen valt James voor de onbelemmerde onbekommerdheid van Marie, ‘alsof ze bestaat zonder het zelf echt door te hebben’.

Die vanzelfsprekendheid mist hij zelf namelijk node: James gaat tobbend door het leven, waardoor net dat leven gestaag stroever verloopt. Zijn zelfbewustzijn schraapt hem leeg, ‘een verrassingsei waar geen verrassing in zit’. Zijn holle zelf probeert hij op te vullen met verwachtingen, beslissingen en gevoelens van anderen. Daar loopt het uiteindelijk fout: door de droom van Marie te leven, te midden van het Zweedse pakijs, heeft hij haar uiteindelijk niks te bieden.

James’ gemis aan oprechtheid en authenticiteit speelt ’m vanzelfsprekend niet alleen parten in de liefde. Het verlammende piekeren leidt evenzeer tot een moeizame verhouding met zijn zelfbeeld, zelfkennis en identiteit. En als hij door een redacteur van een uitgeverij opgebeld wordt met het verzoek een roman te schrijven, breidt zijn worsteling met het ware zich uit tot de literatuur. Het inspireert Wortel tot satirische passages, waar haar laconieke observaties goed tot hun recht komen.

Onvermijdelijk verleidt ­James’ schrijverij Wortel ook tot ­metabespiegelingen, maar nergens zit haar slimmigheid de gevoeligheid in de weg. Uiteindelijk illustreert ‘IJstijd’ zelf de kracht van literatuur. Dankzij de unieke stem van Wortel, de verankering in deze tijd van een onderwerp ouder dan de Kamasutra, het ragfijne web van reflecterende motieven door de roman heen. Alsof het ijs alles en iedereen een spiegel voorhoudt.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234