Magazine: 2013

Het hele leven zit in ‘2013’: krijsend ter wereld komen en met mist in het hoofd richting het einde schuifelen – en alle moois en lelijks daartussenin. In de realityserie op VIER filmen tien protagonisten zichzelf gedurende heel 2013, voor hen allemaal een jaar van Grote Verandering. Het resultaat: integer drama, humor, ontroering en tederheid.

De serie werd gemaakt door Christoph Cuypers, Joren Creylman en Jeroen Mertens.

'Tien kleine levens'

HUMO Jeroen?

Jeroen Mertens «Die tien mensen stonden voor een kantelpunt. Ze wisten: in 2013 zal er veel veranderen. En net dat heeft vaak de doorslag gegeven om mee te doen, denk ik: dat ze er een nauwkeurig document van dat bewogen jaar aan zouden overhouden. Als je je eigen leven overschouwt, denk je toch vaak: ‘Dat en dat had ik moeten filmen, verdorie.’ Zij héb­ben dat gedaan, en ze zullen daar over tien en twintig jaar nog naar kunnen kijken.»

HUMO Zou je zelf meedoen?

Mertens «Ik heb altijd gedacht dat mijn leven te weinig interessant is. Maar onlangs heb ik het toch even overlopen: in een jaar tijd heb ik een kleine gekregen, moesten we bij Woestijnvis door een lastige periode en heeft mijn broer (Rode Duivel Dries Mertens, red.) een transfer naar Italië versierd. Dat is wel wat. Eigenlijk gebeurt er in ieders leven genoeg om iets over te vertellen, besefte ik. Maar ik denk niet dat ik spontaan genoeg ben voor een camera – mijn plaats is erachter.»

HUMO Niet letterlijk meer, want ze filmden zélf. Vond je ’t niet vervelend dat je nooit bij de actie aanwezig was? Dat je de touwtjes alleen aan de montagetafel in handen had?

Mertens «Neen, omdat we door deze manier van werken cadeautjes kregen die je bij de klassieke manier van televisie maken niet krijgt. Het was altijd spannend om de geheugenkaartjes van de camera’s te gaan ophalen en vervolgens al dat materiaal te bekijken. Tussen heel veel onbruikbare dingen stootte je plots op een prachtige scène die alles zegt.

»Of een schoon momentje dat je niet op tape zou hebben als je de boel zelf had geregisseerd. In de eerste aflevering zag je Luc, de CEO van Nike Laakdal, met zijn gezin in de auto. Die scène was niet zo relevant voor het verhaal, maar ze was wel mooi: je kreeg een heerlijke inkijk in de dynamiek van dat gezin. Zoiets kan je niet regisseren.»

HUMO Zat je soms ongeduldig te wachten op nieuw materiaal – op het vervolg van de verhalen die je aan het monteren was?

Mertens «In het prille begin al. Orry, een lieve gast die met zijn vriendin in een chalet woont, werd op 7 januari papa: dat was heel spannend om mee te maken. En toen we die beelden binnen kregen, bleek hij dat ongelooflijk goed gefilmd te hebben. We hadden gevraagd om een beetje te filmen tijdens de bevalling, maar het was niet de bedoeling dat het al te plastisch in beeld zou komen. Familiezender, hè (lacht). En Orry heeft dat perfect gedaan: de eigenlijke geboorte kreeg je niet in beeld, maar je hoorde alles wat er gebeurde – je vóélde die bevalling.»

HUMO Al in de tweede aflevering hield ik het niet droog. Bij het verhaal van René, met name, de tachtigjarige die zijn dementerende vrouw op een ongelooflijk lieve manier verzorgt.

Mertens «Er waren vaak momenten die zo hard binnenkwamen dat ik er meteen de twee anderen – die op dat moment ander materiaal aan het bekijken waren – bij riep: ‘Gasten, kom kijken!’

»Het kindje van Orry kreeg enkele dagen na de geboorte hartproblemen. Uiteindelijk bleek ’t gelukkig niets ernstigs te zijn, maar Orry en z’n vriendin hebben wel een poos in absolute angst geleefd. Op een bepaald moment had hij een monoloog opgenomen waarin hij die angst uitsprak – die was te zien in de eerste aflevering. Dat was zo’n pakkend moment waar ik helemaal ondersteboven van was toen ik het te zien kreeg.»

HUMO Sümeyra, een Turks-Belgisch moslimmeisje, vind ik nog zo’n mooi personage. Je ziet hoe het hoofddoeken-verbod in het gemeenschapsonderwijs – waar haar moeder werkt – voor aardig wat emotionele schade zorgt. Tevoren had ik nooit stilgestaan bij de persoonlijke consequenties van zo’n verbod.

Mertens «Die grote thema’s worden haast altijd op een abstracte, rationele manier behandeld. Over de hoofddoek wordt gediscussieerd in het parlement en in de kranten. Maar wij wilden het kleine verhaal. En dat is dan dat van Sümeyra en haar moeder geworden. Door zo’n groot thema klein te maken, wordt het aanschouwelijker en emotioneler.»

HUMO Je hebt voor ‘Man bijt hond’ gewerkt. Dat zie je, vind ik: ‘2013’ is empathische, zelfs liefdevolle televisie.

Mertens «Ik vond het belangrijk dat we mensen portretteerden bij wie ik iets voel, van wie ik me kan voorstellen dat ik met hen op café ga – met wie ik vrienden zou kunnen worden, eigenlijk.

»Met de drie die ik van dichtbij moest opvolgen, ontstond ook echt een band. René had steevast vers brood gebakken als ik langskwam, bij Luc stond er sowieso een gin-­tonic klaar, Marc serveerde altijd taart. Dat was meer dan een louter professionele verhouding: ik ben die mensen graag gaan zien.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234