null Beeld

Magazine: Pavlov - Bas Haring

Het wiel, de gitaar, het internet, en ook wel mechanische speelgoedhondjes: stuk voor stuk briljante uitvindingen, maar waar halen de bedenkers ervan in godsnaam hun ideeën vandaan?

Katrien Depecker

In het wetenschapsprogramma 'Pavlov' gaat de Nederlandse filosoof en auteur Bas Haring via allerlei tests op zoek naar het antwoord.

Bas Haring «Ik wil weten waarom sommige mensen in staat zijn ideeën te hebben die anderen niet hebben – omdat het een eigenschap is die ik erg op prijs stel. Met name wetenschappers of kunstenaars hebben die gave, omdat ze zo vreemd tegen de wereld aankijken dat je denkt: 'Zo had ik het nog niet bekeken!'

»En in Nederland hebben we natuurlijk ook Johan Cruijff: die slaagt er altijd in om op een heel eigen, andere manier over de wereld na te denken. Erg knap en inspirerend.

»En dus vraag ik me af: hoe kan dat nou? Zijn dat gewoon briljante geesten? Zit er iets in die hoofden? Organiseren ze hun leven anders? Of hebben ze een andere opvoeding gehad? Kortom: wat is het geheim van zulke mensen?»

HUMO En?

Haring «Nou, ik had eigenlijk gedacht dat het vooral in de mensen zélf zou zitten, maar ik heb gemerkt dat je je leven zo kunt organiseren dat je gemakkelijker en vaker interessante ideeën krijgt.

»Zo moest ik voor één van de testjes tien mensen opsommen die me op dit moment inspireren, en enkele van hun eigenschappen benoemen – zijn het mannen of vrouwen, wat is hun achtergrond, kennen ze elkaar? En toen kwam ik erachter dat de mensen in mijn netwerk mekaar helemaal niet kennen en weinig gemeen hebben.

»Had ik nooit over nagedacht, en het schijnt ook redelijk uitzonderlijk te zijn: de meeste mensen hebben een netwerk van kennissen die mekaar wél allemaal kennen. Maar met het oog op creativiteit is het kennelijk beter om lui van diverse pluimage rond je te verzamelen. Vond ik toch wel interessant!

»Of neem nu iets stoms als een brainstorm. Dat samen nadenken en problemen oplossen vind ik vreselijk, want er is altijd wel iemand die de boventoon voert. Maar je kunt dus ook in stilte brainstormen, en alle dingen die je bedenkt op een papiertje schrijven.

»Vervolgens geef je dat door aan je buurman, die jouw ideeën kan gebruiken ter inspiratie, en andersom. Hoewel je het sociale aspect verliest, blijkt dat toch veel effectiever te zijn dan de klassieke vorm van brainstormen.»

HUMO Onlangs nog op een briljant idee gestoten?

Haring «Bijna een jaar geleden heeft Arnon Grunberg in de Nederlandse krant NRC een oproep gedaan die ik uitzonderlijk vond: 'Welk gezin wil met mij op vakantie?' Hij heeft toen sollicitatiegesprekken gevoerd met een tiental gezinnen en alles – de interviews, de mailtjes – bewaard.

»Met één gezin is hij op reis gegaan naar een of ander mediterraan land. De foto's die hij daar gemaakt heeft – hij met dat gezin in een zwembad – en de sollicitaties werden allemaal tentoongesteld. Als je daarnaar kijkt, word je heel erg nerveus. Nou, dat vind ik briljant: hoe bedenk je het? (lacht)»

HUMO Vind je eigenlijk van jezelf dat je uitzonderlijke ideeën hebt? In je boek 'Plastic panda’s' beweer je bijvoorbeeld dat het geen ramp is dat bepaalde diersoorten uitsterven. Toch wel een ophefmakende gedachte.

Haring «Ik vind dat je daarover mag nadenken: hoe erg is dat in feite? Dat het dramatisch is dat bepaalde stukken natuur verdwijnen is toch geen gegeven? Wij vinden dat erg – het is een mening. Er wordt ons voorgespiegeld dat de hele natuur zal instorten als er nog een soort verdwijnt, maar dat risico is nihil.

»En dat is inderdaad een uitzonderlijke manier om tegen dat onderwerp aan te kijken, en in die zin een voorbeeld van 'anders' durven te denken, maar doorgaans ben ik niet zo trots op mijn ideeën. Als het me lukt om iets complex toch verstaanbaar maken, via een metafoor of een verhaaltje: dán ben ik trots.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234