null Beeld

Maggy van Eijk zet zelfhaat om in zelfliefde. 'Door zoveel mogelijk mannen in mijn bed te krijgen, vertelde ik mezelf dat ik wél iets waard was'

De Nederlandse Maggy van Eijk (28) beschrijft in ‘Onthoud dit als je verdrietig bent’ het niet-aflatende gevecht tegen haar eigen demonen. Een gevecht dat de jonge BBC-redactrice met vallen en opstaan aan het winnen is. ‘Het blijft lastig om niet in zelfdestructief gedrag te vluchten.’

HUMO Is het niet moeilijk om met een boek over je psychische problemen naar buiten te komen als je onder een angststoornis gebukt gaat?

MAGGY VAN EIJK «Eigenlijk wel, maar het helpt ook om erover te schrijven: het maakt het allemaal wat overzichtelijker. De vele reacties op het boek doen ook deugd. Sommige lezers herkennen zich in m’n verhaal en zullen nu naar de dokter gaan om erover te praten.

»Nadat ik Engels was gaan studeren in Londen werkte ik eerst voor Buzzfeed en daarna kwam ik bij de BBC terecht. Een paar jaar geleden begon ik veel te schrijven over mijn mentale gezondheid, en gaandeweg begon ik ook mensen te interviewen die een eet- of angststoornis hadden. Tot een uitgever me zei: ‘Waarom breng je het niet allemaal samen in één boek?’ Et voilà.»

HUMO Volgens onderzoek zou een kwart van de bevolking ooit met psychische problemen te maken krijgen. Is er desondanks nog een taboe?

VAN EIJK «Er is beterschap, maar er zijn nog veel psychische aandoeningen waar nog niet over gepraat wordt. Kijk naar mij: ik heb BPS (afkorting voor borderline-persoonlijkheidsstoornis, red.), maar voor ik die diagnose kreeg, vertelde men mij telkens iets anders. Dan ging ik drie uur lang met een psychiater praten, om te horen: ‘We denken dat je dit hebt, maar we weten het niet zeker.’ Ik zal toch wel íéts hebben, denk je dan. De diagnose kwam als een verlossing. Nu ik eindelijk weet wat ik heb, kan ik er makkelijker over praten en de juiste hulp zoeken.»

HUMO Wat is BPS precies?

VAN EIJK «Ik kan soms heel extreem reageren. Ik voel me ook snel afgewezen, zowel op werkvlak als in vriendschappen en gezinssituaties: ‘Iedereen haat me, iedereen haat me, iedereen haat me.’»

HUMO Je schrijft dat je op je 12de stiekem witte wijn in waterflessen goot en deed alsof het appelsap was. Besefte je toen al dat er iets niet in orde was?

VAN EIJK «Als kind weet je niet of je ervaringen normaal zijn. Ik was toen heel erg bezig met zelfdestructie: in plaats van wijn te drinken met vrienden, dronk ik op m’n eentje tot ik in slaap viel of me niet goed voelde. Dat is geen normaal tienergedrag.

»Op m’n 16de begon ik met zelfbeschadiging, dat was voor mij een copingmechanisme: ik voelde liever lichamelijke dan emotionele pijn. Erna voel je je schuldig, en straf je jezelf door het opnieuw te doen.»

HUMO Meteen na die eerste keer twijfelde je: je ouders om hulp vragen, of een pleister op je arm plakken en gaan slapen.

VAN EIJK «Ik koos voor het tweede. Ik heb me weleens afgevraagd of het anders was gelopen als ik die avond m’n ouders wél om hulp had gevraagd. Maar als je niet weet hoe je op een andere manier met gevoelens kunt omgaan, is het moeilijk voor anderen om je te helpen. Uiteindelijk moet de beslissing om ermee te stoppen uit jezelf komen.»

HUMO Wanneer merkte je voor het eerst: ‘Het gaat niet goed met me’?

VAN EIJK «Toen ik op de universiteit zat en mezelf isoleerde. Ik las dagelijks tientallen internetpagina’s, waarna ik naar de dokter ging: ‘Volgens mij heb ik een tumor in m’n hoofd.’ Pas toen de dokter doorvroeg en merkte dat ik geen sociaal leven had, kwam er een doorbraak. Toen ging het plots over depressie en angst.»

HUMO En over controle?

VAN EIJK «Zeker. Ik gebruikte zelfbeschadiging om controle te krijgen over mijn emoties. Mijn puberteit zette laat in: ik werd pas op mijn 17de voor het eerst ongesteld. Omdat ik geen controle had over de lichamelijke veranderingen — okselhaar, rondingen — zocht ik troost in voedsel. Dan had ik vreetbuien, om erna laxeermiddelen te gaan kopen. Of ik vluchtte in drank en seks. Als je vaak betekenisloze seks hebt, is dat eigenlijk zelfbeschadiging waar je iemand anders voor gebruikt. Ik definieerde mezelf op basis van het aantal mannen dat ik in m’n bed kon krijgen: zo vertelde ik mezelf dat ik wél iets waard was. Ik hoopte dan dat het tot iets meer zou leiden, maar dat gebeurde vaak niet, waarna ik mezelf weer vervloekte.»

HUMO Halverwege het boek schrijf je hartverscheurend eerlijk: ‘Diep vanbinnen heb ik het gevoel geen liefde te verdienen.’

VAN EIJK «Ja (stil). Ik vind het moeilijk om dingen te ervaren en verwerken zonder in zelfdestructief gedrag te vluchten. Je neemt dat gevoel overal in mee. Als je dan iemand ontmoet die z’n leven wilt delen met jou, dan is het heel lastig om te geloven dat je die liefde verdient. Soms ga je de boel zélf saboteren, omdat je er al op voorhand van uitgaat: het zal toch weer fout aflopen. Het is een moeilijk proces, maar gelukkig heb ik momenteel een heel geduldige vriend.»

HUMO Je noemt je brein ‘gebroken’ en je neemt antidepressiva. Word je geboren met BPS?

VAN EIJK «Dat is de discussie die nu woedt: word je ermee geboren of komt het door je omgeving en wat je hebt meegemaakt? En hebben medicijnen dan zin, in het laatste geval?

»Volgens m’n moeder had m’n opa het ook, dus misschien is het genetisch. Voor mij helpen medicijnen wel. Ze zorgen ervoor dat ik wat balans vind en dat mijn reacties en emoties minder sterk zijn. En dat ik ’s morgens uit m’n bed raak (lacht).

»Sinds m’n 16de ben ik in therapie. Ondertussen heb ik al zeven therapeuten gehad. In het begin is het zoeken naar therapeuten die je liggen en die niet zomaar je dosis antidepressiva verhogen. De inzichten die een goede therapeut je kan aanreiken, zijn heel waardevol.

»Ik heb voor mezelf ook een actieplan uitgewerkt. Als ik me niet goed voel, maak ik lijstjes om de boel overzichtelijk te houden, speel ik spelletjes, ga ik honden knuffelen of begin ik mijn favoriete series te bingewatchen.»

HUMO Ken je de reeks ‘Crazy Ex-Girlfriend’, waarin het hoofdpersonage ook BPS heeft?

VAN EIJK «Ja! Ik herkende er veel van mezelf in. Ik heb er ooit eens een stuk over geschreven, waarna Rachel Bloom (schrijfster en hoofdrolspeelster van de reeks, red.) me een bericht had gestuurd: ‘Ik ben zo blij dat je vindt dat het programma een goede voorstelling van borderline weergeeft!’ Heel cool. Ik hoop dat mijn boek ook zoveel voor iemand met BPS kan betekenen.»

HUMO Op de achterflap van je boek looft Arnon Grunberg je lijstje met ‘openbare plekken waar je het best kunt huilen.’ Waar heb je voor het laatst in het openbaar gehuild?

VAN EIJK «Ik huil heel vaak (lacht). Laatst nog op een trein: ik las op m’n telefoon een verhaal over een drugsverslaafd meisje dat haar eigen ogen had uitgerukt. Ik vond het zo zielig dat haar leven zo gelopen was dat ze geen andere uitweg zag, en dat ze niemand had die haar hielp. Toen heb ik snel op Instagram een leuke foto van een hond opgezocht (lacht).

»Er heeft ooit eens iemand mij getroost die ik niet kende, dat was een mooi moment. Ik verkocht vroeger ijsjes in een theater, en ik kreeg op m’n donder van de baas. Ik ben toen in de wc’s gaan huilen, waar iemand naar me toe kwam: ‘Gaat het?’ ‘Nee.’ We begonnen te praten, en ze had toevallig een oudere zus die dezelfde nieuwe medicijnen nam als ik. Ze stelde me gerust: ‘Het is normaal dat die medicijnen niet meteen werken, na een paar weken zul je je veel beter voelen.’ Dat iemand die mij niet kende me toch tot rust kon brengen, was heel speciaal.

»Nu, over het algemeen vind ik dat we te bang zijn van emoties. Zeker in stiff upper lip Engeland. Ook al gaat alles slecht, je moet doorgaan en niet huilen! Daar hebben veel mensen het moeilijk mee. Terwijl wat meer gevoeligheid veel zou kunnen oplossen.»

HUMO Wat is de beste raad die je kunt geven aan iemand die zich in een uitzichtloze situatie bevindt?

VAN EIJK «Ook al voel je je helemaal alleen — ‘Niemand kan me helpen, het is mijn schuld!’ — toch is dat niet zo. Je moet kleine stappen zetten en dingetjes doen waar je tóch een beetje gelukkig van wordt. Ik maak bijvoorbeeld graag lange wandelingen. Vertrouw erop dat er wel degelijk mensen zijn die je willen helpen. Bel iemand op: het is eng om hulp te vragen, maar het is altijd een goede keuze. Wees niet te hard voor jezelf, en maak lijstjes van dingen waar je naar uitkijkt. Ik wil meer verhalen schrijven, meer reizen en meer mensen ontmoeten. Dat zijn misschien heel normale dingen, maar ze houden me op de been. Er valt nog veel te ontdekken, en daar heb ik best wel zin in.»

Maggy van Eijk, ‘Onthoud dit als je verdrietig bent’, Spectrum

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234