Marc Moulin

Marc Moulin tilde ooit het Belgo-dadaïsme naar grote hoogten met zijn groep Telex ('Moskow Diskow', anyone?). Hij schreef ook de voortreffelijke column 'Les Humoeurs de Marc Moulin' in het weekblad Télémoustique: een wekelijkse pensée bij de Belgische politieke en andere zeden. Marc Moulin is vorige week gestorven aan keelkanker.

De Leterme-fobie: 'waarom zijn de Walen zo bang van de formateur?'

(Humo 3492, 7 augustus 2007)

Na een reeks vrolijke uitschuivers kampte Yves Leterme met een knoert van een imagoprobleem in het zuiden.

Veel Walen vinden hem een flamingantische, respectloze versie van Guust Flater. Laurette Onkelinx noemde hem vorig jaar zelfs 'een gevaarlijk man'. Met 800.000 Vlaamse stemmen is de toekomstige Belgische premier zélf een symbool van nationale verdeeldheid geworden. Marc Moulin legt uit:

'Beaucoup trop stijf'

MARC MOULIN « Ik ben geneigd de controversiële uitspraken van Leterme te relativeren. Ook Martens, Dehaene en Verhofstadt stelden zich veel Vlaamser op voor ze premier werden. Maar zodra ze hun functie opnamen, verdween hun regionalistisch discours. Voorts valt het me op dat Leterme wel eens subtiel onvolledig geciteerd wordt in de Franstalige pers. In de veelbesproken quote 'Apparemment, les francophones des communes à facilités ne sont pas en état intellectuel d'apprendre le néerlandais' wordt de 'apparement' vaak weggelaten. Dat maakt toch een verschil, vind ik. 'Apparement' interpreteer ik als een ironisch 'waarschijnlijk' of 'kennelijk'. Voorts verbaast het me dat Leterme daarmee zoveel stof doet opwaaien, terwijl Jean-Claude Van Cauwenberghe in zijn boek 'Oser être Wallon!' véél verder ging in het beledigen van de Vlamingen: 'Notre identité première est donc française (...) dans le recours à un outil culturel unique, incomparablement supérieur à celui que constitue la langue néerlandaise.' 'De Franse cultuur is onvergelijkelijk superieur aan de Nederlandse', dat staat er letterlijk, op pagina 132. Dit is racistisch, zonder meer.»


HUMO Het verschil is: Leterme zit in een regeringsonderhandeling waar hij moet uitkomen als eerste Belg.

MOULIN « Van Cau is minister-president van Wallonië geweest, ook een belangrijke symbolische functie in ons land.

» Maar het klopt: het premierschap verandert de dramaturgie van een politicus. Een eerste minister van ons land zie ik als de vader van een familie met vier zonen. Laten we de familie België noemen. Met Vlaanderen, Brussel en de Oostkantons gaat het goed, maar de vierde zoon, Wallonië, drinkt een beetje, hij loopt verloren, hij heeft vaak problemen op zijn werk, maar hij belooft al jaren beterschap. Le Wallon, c'est le mauvais (lacht). Kijk, een goede vader wéét dat het slecht gaat met zoon Wallonië, maar hij zal dat naar buitenuit niet aan de grote klok hangen. Wallonië blijft z'n kind. Dus stopt hij het discreet wat geld toe en zwijgt. Veel Walen vragen zich af of Leterme een strengere vader zal zijn dan bijvoorbeeld Verhofstadt. Het lijken tegengestelde types.

» Verhofstadt voelt zich overal op z'n gemak of geeft althans die indruk. Leterme est beaucoup plus stijf. Hij is bescheiden en hardwerkend, en ook gecomplexeerd en timide. Dat laatste herken ik vooral aan de zweetdruppeltjes op zijn bovenlip, een kwaaltje waarvan ik zelf ooit last heb gehad. En hij spreekt onmiskenbaar beter Frans dan Martens, Dehaene of Verhofstadt, sterker nog: zijn Frans is beter dan dat van de meeste francofonen.

» Bon, ik heb óók enkele reserves bij Leterme. Het is onaanvaardbaar dat hij journalisten bedreigt die hem zogenaamd zouden willen beschadigen. Wraak kan niet. No way. Uit goede bron weet ik dat zijn woordvoerder bang van 'm is, wat wijst op zijn autoritair karakter. Van de weeromstuit gedraagt die woordvoerder zich onuitstaanbaar tegen journalisten.»


HUMO In de franstalige pers wordt ook veelvuldig geklaagd over zijn 'gebrek aan humor en charisma'.

MOULIN « Hij heeft een zeer ernstig voorkomen, wat zeldzaam is in deze tijden. Elio Di Rupo zie je altijd en overal met een glimlach van oor tot oor. Une banane. Leterme doet me meer denken aan Theo Lefèvre, zonder humor.»


HUMO Als stereotype zou Leterme nooit een Waal kunnen zijn, zelfs geen Vlaming uit Antwerpen of Gent. Is hij niet vooral de verpersoonlijking van la Flandre profonde: het nijvere, nuchtere, ietwat wantrouwige, provinciale Vlaanderen?

MOULIN « Verhofstadt was très métropole, da's waar, maar waren ook Dehaene en Martens niet van de provincie? Leterme roept vooral een vervlogen tijd op, zeg maar de jaren dat je op straat nog vrouwen zag in een plastic jas met luipaardmotief en een plastic regenkapje met accordeonplooien op hun hoofd. Bref, hij doet me denken aan mijn jeugdjaren, zoals André Flahaut me doet denken aan de jaren '30.»


HUMO Hoe schat je zijn politieke gewicht in?

MOULIN « Het zou wel eens kunnen dat hij een voorbeeld is van het Peter's Principle: misschien was de functie als minister-president van Vlaanderen zijn plafond. Vlaanderen is zo rijk, Vlaanderen heeft zo'n sterke economie dat het moeilijk is om er als beleidsmaker te falen. In elk geval vindt Leterme in zijn huidige rol zijn draai niet. Hij is op z'n ongemak en heeft snel de trac.»


HUMO Zou het kunnen dat zijn vermeende arrogantie eigenlijk een vorm van verlegenheid is?

MOULIN « Zoals bij veel timide mensen blokkeert hij wanneer iets onverwachts op z'n weg komt. Dat is een patroon bij Leterme: herinner je het moment waarop hij weigerde zich in het Frans te excuseren voor zijn misser met de Marseillaise, terwijl weinigen zo goed Frans praten al hij.

» Toch zijn er ook inhoudelijke problemen. Leterme blijft zeer vaag over Brussel. Hij heeft duidelijk geen project voor de hoofdstad, hij rept er zelfs met geen woord over. Dat valt slecht bij de Brusselaars, die toch al geen hoge dunk hebben van de CD&V door de figuur van Brigitte Grouwels. Eigenlijk is de vraag: ként Leterme Brussel wel? De stad lijkt hem weinig te kunnen schelen. Ook over Wallonië zegt hij weinig of niets in de tekst. Dat is jammer, want België is veel Belgen nog altijd dierbaar. Na het nepjournaal in 'Bye Bye Belgium' toonden verscheidene onderzoeken aan dat vooral bepaalde journalisten zeer anti-Nord of anti-Sud waren; de overgrote meerderheid van de bevolking bleef loyaal aan ons land. Dat heb ik zelf ook altijd zo aangevoeld.»


HUMO Is dat genoeg om het land samen te houden?

MOULIN « Dat valt maar te hopen. Eén van de kernvragen is: hoe lang zullen de Vlamingen nog geduld hebben met een Wallonië dat telkens weer de Grote Verandering aankondigt, terwijl iedereen kan zien dat er weinig beweegt. Zelfs in het zgn. Marshall-plan, dat een symbool van de ommekeer moest zijn, gaat men uit van een archaïsch, socialistisch model waarbij de overheid dirigistisch optreedt. Dat soort socialisme wordt nu eindelijk electoraal afgestraft - zie ook Frankrijk - maar zal een verzwakking van de PS de Vlamingen voldoende vertrouwen geven om nog met België door te gaan?

» Het verontrust me zeer dat de PS haar nederlaag volledig heeft toegeschreven aan de schandalen in Charleroi. Alsof er verder niets mis was met de PS-politiek. Ik vrees dat men weinig geleerd heeft. Uiteindelijk bedreigt dat wanbeleid het voortbestaan van België, omdat het constant argumenten geeft aan de separatisten.»


HUMO Wat kan Leterme nog doen om het vertrouwen van de Walen terug te winnen?

MOULIN « De NVA uit het kartel gooien lijkt me uitgesloten, want dan is de CD&V ineens nog maar de tweede partij van Vlaanderen, na het Vlaams Belang. Dat betekent dat de NVA hoe dan ook de scheidsrechter wordt tijdens de regeringsonderhandelingen. Leterme moet erin slagen zijn kartelpartner iets toe te stoppen waar Bart De Wever mee kan leven, en tegelijk moeten de franstaligen dat een goed idee vinden. Maar wat kán hij verzinnen? My God! Het lijkt uitzichtloos.»

Pascal Verbeken


Télémoustique: Les Humoeurs de Marc Moulin

MarcMoulin.com

Muziekvideo's met Marc Moulin

Telex tijdens het Eurovisiesongfestival van 1980

Marc Moulin met Placebo: 'Showbiz Suite' live

Marc Moulin: 'Silver'

Marc Moulin live in Flagey in maart 2007

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234