null Beeld

Margaret Atwood - Als laatste het hart

Ach, Margaret, leer je het dan nooit? Er zijn nu eenmaal enkele ongeschreven regels die je moet respecteren, wil je ooit echt tot het Heiligdom der Serieuze Schrijvers toetreden. We weten allebei dat de tijd dringt, Margaret, je bent er immers geen 50 meer.

Maar nee, daar ga je weer: we zijn nog geen honderd pagina’s ver in je nieuwste, ‘Als laatste het hart’ (Prometheus), of daar steekt al iemand zijn lid in een kip. Een kíp, Margaret. Nog eens honderd bladzijden verder geeft een beeldschone Marilyn Monroe-lookalike ’m van jetje met een teddybeer. Of hoe de Canadese op haar 76ste nog steeds fijntjes haar middelvinger opsteekt naar het literaire establishment – en gelukkig niet vergeet om ondertussen ook een hoogst vermakelijke, heerlijk uitzinnige roman te pennen.

Het wordt snel duidelijk dat Atwood zich met haar recentste boek vooral nog eens wou amuseren. Cue subtiel gedol met haar eigen literaire merites (‘Is er ook een HBO-serie van dat boek te vinden?’) en iets minder subtiel gedol met schrikbarende, niet eens zo vergezochte toekomstbeelden. We bevinden ons op bekend Atwood-terrein, de nabije toekomst, en die ziet er als vanouds niet goed uit. De financiële crisis heeft keihard om zich heen geslagen, de helft van de bevolking is werkloos en leeft op straat, een niemandsland waar gewelddadige bendes onderling uitvechten wie de grootste heeft. Fijn ramptoerisme, want veilig in een knusse fauteuil te beleven, maar toch realistisch genoeg om u naar de beursberichten te doen grijpen. Samen met miljoenen jobs zijn ook alle hoogdravende principes pijlsnel aan het verdampen. De ideale voedingsbodem voor het Project, een onheilspellend businessmodel dat de bevolking in ommuurde gemeenschappen wil stoppen, waar ze de ene maand vrijwillig de gevangenis in vliegen en de andere van een saai, maar veilig burgerleventje kunnen genieten. Charlaine en Stan, twee stumperds die zich voor het Project Positron/Isotopia hebben ingeschreven, zijn helaas vergeten de kleine lettertjes te lezen. ‘Als je eenmaal een gecontroleerde populatie hebt met een muur eromheen en door niemand op de vingers wordt gekeken, dan kun je doen wat je wil. Dan ga je mogelijkheden zien. En sommige daarvan zijn zeer lucratief.’ Achter de façade van het Project beginnen steeds meer alarmerende dingen te gebeuren: ‘Iemand had het voor elkaar gekregen om zijn eigen hoofd meerdere malen tegen een rotsblok te beuken.’ Ook Charlaine en Stan raken achter de gebloemde gordijntjes van hun Positron-huisje bij een vuil machtspelletje betrokken.

Atwood, de sociologe, blijft minstens zo geïnteresseerd in het curieuze contrast tussen voor- en achtergevel bij de mens zélf. Hoe hard de bonzen van Positron/Isotopia ook hun best doen om makke lammetjes van hun onderdanen te maken, de menselijke hormoonhuishouding en drang naar geweld vallen niet in te tomen. Niets heroïsch aan, volgens Atwood, want haar personages zijn nog het meest zielige slachtoffers – van hun eigen, onverbeterlijke natuur. Desondanks blijft de auteur vrolijk op het graf van de menselijke beschaving dansen: ‘Als laatste het hart’ is – met zijn absurde spionageplots, hordes Elvis-imitatoren en teddyberenseks – vooral een heel plezierig worstcasescenario. Maar volgende keer graag iets minder seks met kippen. Beloofd, Margaret?

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234