Marion overleefde de aanslag in de Bataclan: 'Een kogel was dwars door mijn lichaam gegaan, van m'n buik naar m'n rug'

Humo sprak met Marion (40), de concertfotografe die in de Bataclan een kalasjnikovkogel overleefde. ‘Ik dacht: ‘Wat is dít nu? Een overval op een concertzaal? Uitschot dat een rockconcert komt saboteren?’ Toen zei één van de schutters dat ze daar in naam van IS waren.’

'Ik dacht: ‘Wat is dít nu? Een overval op een concertzaal? Uitschot dat een rockconcert komt saboteren?’ Toen zei één van de schutters dat ze daar in naam van IS waren'


Lees ook: 'Onze Man in Parijs, één jaar na de aanslagen'

Op 13 november 2015 ligt Marion vijftien minuten lang roerloos op de vloer van de Bataclan. ‘Of waren het er twintig? Ik weet het niet meer. Het maakt ook niets uit: het voelde als een ellendige eeuwigheid.’ Marion werkt als concertfotografe voor het maandblad Rock & Folk. Al zo vaak heeft ze in de Bataclan haar liefde voor muziek gevierd. Ze glimlacht als ik vertel dat ik er zes jaar geleden The Black Keys heb gezien. ‘Misschien zijn we elkaar wel gekruist: ik was daar ook.’

Sinds die vrijdag in novem-ber is niets nog zeker in Parijs. Zelfs niet dat het tot 21.49 uur een doodgewone, inwisselbare dag was.

Marion «Ik vond dat er een gespannen sfeer hing in de metro op weg naar het concert. Alsof mensen voorvoelden dat er onheil naderde. Maar het is best mogelijk dat ik me dat ná de gruwel ben gaan verbeelden. (Verontschuldigend) Ik krijg het allemaal niet zo scherp in mijn hoofd.»

Marion is nog net op tijd voor de laatste twee nummers van het voorprogramma. De avond ligt als makkelijk te veroveren land voor haar: ze houdt van Eagles Of Death Metal, heeft de band al drie keer live gezien, en weet dat een podium een oord van heerlijk verderf wordt zodra Jesse Hughes er zijn gitaar inplugt. Bovendien heeft Marion gelezen dat Josh Homme, de door haar zo bewonderde frontman van Queens Of The Stone Age, mogelijk meespeelt vanavond – Homme is wel vaker pop-updrummer bij Eagles Of Death Metal.

'Ik keer niet terug naar de Bataclan voor deprimerende muziek. Het moet licht en vrolijk zijn: alles waar terroristen bang van worden'

Marion «Ik was wel een beetje teleurgesteld toen bleek dat hij er toch niet bij was. Maar ook zonder Josh was het een goed concert: de sfeer was prima, de muziek opwindend, de humor van Jesse Hughes charmant.»

Alleen tijdens de eerste drie nummers mogen Marion en haar collega’s foto’s nemen vlak voor het podium – zo gaat het meestal bij grote concerten. Tijdens ‘Secret Plans’, het vierde nummer, gaat ze naar het balkon om vanuit de hoogte nog wat beelden te schieten.

Marion «‘Als Josh toch nog opdaagt,’ dacht ik, ‘moet ik absoluut een foto van hem hebben.’ Toen duidelijk werd dat hij écht niet zou komen, ben ik weer naar beneden gegaan. In de zaal had ik net twee vrienden van me gevonden toen de hel losbarstte.»

Het zijn drie mannen met kalasjnikovs die om 21.49 uur hun aanval op de euforie inzetten. Op het terras van het Bataclan-café doden ze drie mensen. Dan stormen ze naar binnen.

Marion «Plots ontstond er deining. Ik begreep niet wat er aan de hand was, en bleef gewoon staan. Ik ben nogal klein van gestalte, zie je, en ik had geen zin om me te laten vertrappelen in de massa.»

De zaallichten gaan aan.

Marion «Ik zag twee mannen met machinegeweren – de derde dader was naar boven gegaan. ‘Dit is een gijzeling! Iedereen op de grond. Wie beweegt, gaat eraan.’ Ik begreep het nog altijd niet. ‘Wat is dít nu,’ dacht ik. ‘Een overval op een concertzaal? Uitschot dat een rockconcert komt saboteren?’ Die twee mannen zagen er ook helemaal niet uit zoals ik me terroristen voorstelde. Ze droegen joggingbroeken en capuchons, en spraken correct Frans – ik herkende het accent van de banlieue. Ze oogden rustig en opereerden haast mechanisch, alsof het robots waren. Misschien waren ze gedrogeerd?

»Enfin, pas toen één van de twee riep dat ze daar in naam van IS waren, en dat ze uit waren op vergelding voor wat Frankrijk in Syrië en Irak doet, begreep ik dat het om terroristen ging.»

'Ook na 13 november voel ik me nog altijd het meest thuis in een concertzaal, met een fototoestel in m'n handen'

Marion gaat op haar buik op de vloer van de Bataclan liggen, trekt haar kap over haar hoofd, en snoert de fototas op haar rug goed aan. Plots moet ze aan Rémi Ochlik denken, de jonge Franse oorlogsfotograaf die in 2012 in Syrië gedood werd.

Marion «Hij was een goeie vriend van me. En terwijl ik daar lag, prentte ik mezelf in dat ik géén oorlogsfotograaf ben. Dat ik niet de held moest gaan uithangen. Roerloos op de grond blijven liggen, en hopen dat de terroristen zouden geloven dat ik dood was: dat was wat ik moest doen.»

Naast haar is er wél iemand die het waagt zich op te richten. Meteen weerklinkt het koude geratel van de kalasjnikovs.

Marion «Zo heb ik daar dus vijftien tot twintig minuten gelegen. Toen riep iemand dat we konden vluchten. Dat de terroristen elders in het gebouw waren, en dat we ons moesten verplaatsen voor ze zouden terugkomen. Ik richtte me op en zag overal bloed. Vlak bij mij was iemand blijven liggen. Er werd geroepen dat we die persoon mee naar buiten moesten helpen, waarop iemand anders zei dat het al te laat was. Voor het overige heb ik bijna niets gezien. Het overlevingsinstinct had het van me overgenomen. Mijn hersenen waren alleen bezig met: zo snel mogelijk buiten raken.»

Via een nooduitgang bereikt Marion de Boulevard Voltaire. Pas daar, op de stoep, gaat het haar dagen dat ze pijn heeft, en dat ze nauwelijks nog kan wandelen.

Marion «Ik tastte naar mijn rug, en zag dat mijn hand vol bloed hing. Toen pas kwam het onthutsende besef dat ik door een kogel geraakt was. Al die tijd op de grond had ik me dat niet gerealiseerd. Ik had wel iets van pijn gevoeld net nadat de terroristen binnengestormd waren, maar ik dacht dat ik me gewoon had gestoten in de chaos.»

Marion bereikt op eigen kracht een kantoor waar gevluchte concertgangers opgevangen worden. Ze probeert haar moeder te bellen, maar die neemt niet op. Intussen stromen de sms’en binnen: vrienden hebben over de aanslag gehoord, en vragen paniekerig of ze in veiligheid is. De hulpdiensten komen aan.

Marion «Op de stoep improviseerde de brandweer een triage: wie er het ergst aan toe was, werd als eerste naar het ziekenhuis gebracht. Daar moest ik onder de scanner, en kreeg ik de bevestiging: een kogel was dwars door mijn lichaam gegaan. Van m'n buik naar m'n rug, zonder vitale organen te raken: ik heb ongelooflijk veel geluk gehad.»

Diezelfde nacht al mag Marion naar huis.

Marion «Mijn vader kwam me ophalen in het ziekenhuis. Ik was heel erg in de war. Ik wilde begrijpen wat er precies gebeurd was. Maar dat is natuurlijk het hele punt: het vált niet te begrijpen.»


Alleen maar liefde

De volgende dag bestookt het Franse persagentschap AFP, waar ze ooit nog voor gewerkt heeft, Marion met sms'jes: of ze haar concertfoto's kunnen kopen? Ze schakelt haar vader in.

Marion «Hij heeft mijn materiaal bekeken en de selectie gemaakt. Zelf kon ik het op dat moment niet opbrengen om daarmee bezig te zijn. Mijn foto's zijn zowat overal verschenen, maar ik heb ze nooit meer écht bekeken. Ze staan op een harde schijf, maar ik denk niet dat ik het mapje ooit nog zal aanklikken.»

'Mijn foto's zijn overal verschenen, maar ik heb ze nooit meer bekeken'

Marion besluit om bij haar moeder te gaan logeren, in een Parijse banlieue. Ze zal er uiteindelijk twee maanden blijven.

Marion «De tijd die nodig was voor mijn herstel: de wonde moest elke dag verzorgd worden. En het voelde goed om bij mijn moeder te zijn. Ik had nood aan veiligheid, aan een plek waar er alleen maar liefde was.

»Ik was boos, die eerste dagen. We hadden al de aanslag op Charlie Hebdo gehad, hè: iedereen wist dat Frankrijk een doelwit was. Had de Bataclan dan niet veel beter beveiligd moeten zijn? Later is die boosheid gemilderd. Niemand is onfeilbaar, en helemáál veilig is een illusie.»

Binnen zoekt Marion rust, buiten wordt er hard geroepen. François Hollande kondigt de noodtoestand af. In de klassieke en op de sociale media wordt het lunapark van opinies en meninkjes weer geopend.

Marion «Ik heb bewust afstand gehouden van de actualiteit. Het uitvaardigen van de noodtoestand, de arrestatie van Salah Abdeslam: ik heb het allemaal maar zijdelings gevolgd. Ik wilde niet steeds weer terugdenken aan die noodlottige avond, en ik voelde al helemaal niet de behoefte om erover te praten. Ik wilde vooral dat het leven verderging.»

Een week na de aanslagen gokt Marion: ze doet iets waarvan ze vurig hoopt dat het haar verder zal helpen.

Marion «Ik ging naar een concert in Le Havre. Amerikaanse vrienden van me speelden er met hun groepje. En het was heerlijk. Ik was omringd door vrienden, er werd gelachen en gehuild, er was muziek. Ik besefte dat ik me ook na 13 november nog altijd het meest thuis voel in een concertzaal, met een fototoestel in m’n handen.»


Knuffelen met Josh

‘Hi, I’m Josh,’ zegt de man. Hij is net binnengekomen, en begroet Marion en haar vriendin Maggy. ‘Dat weet ik,’ antwoordt Marion, want het is de Josh van wie ze hoopte dat-ie achter het drumstel zou zitten, die ellendige 13 november. ‘Nu’ is 15 februari, en morgen zal Eagles Of Death Metal in L’Olympia spelen – een eerbetoon aan de slachtoffers van drie maanden eerder.

Marion «De avond voor dat concert was er een feest voor de overlevenden van de Bataclan, in het bijzijn van de groep. We waren met een man of vijftig. En plots stond Josh daar dus ook, en kwam hij op ons toegelopen. Ik heb er ook met Dave Catching gepraat, de gitarist van Eagles Of Death Metal. En met Colin Hanks, de zoon van Tom Hanks: hij was een documentaire aan het maken over de groep na de aanslagen (‘Eagles Of Death Metal: Nos amis’ gaat in februari in première op HBO, red.).

»Het was heel, héél leuk. Voor mij was dat feest een overwinning van de vrijheid. En het was troostend om met een hoop mensen samen te zijn die allemaal die hallucinante avond hadden meegemaakt. Toen mijn vriendin Maggy op een bepaald moment begon te huilen, kreeg ze meteen een dikke knuffel van Josh.»

Met frontman Jesse Hughes praat Marion die avond niet.

Marion «Dat wilde ik niet. Ik was echt gechoqueerd door zijn uitlatingen in de pers. Aanvankelijk dacht ik: ‘Laat hem maar, hij is getraumatiseerd.’ Maar hij blééf maar onzin spuien: dat de veiligheidsmensen van de Bataclan mee in het complot zaten, dat veel concertgangers zich verdacht gedroegen, dat moslims na de aanslagen op straat stonden te dansen. Dat was echt een grote teleurstelling.»

Op 16 februari laat ze dat evenwel niet aan haar hart komen: Marion geniet van Eagles Of Death Metal in L'Olympia. Haar grote liefde is niet Jesse Hughes, wel zijn kunstje: rock-'n-roll.

Marion «Alles zat juist die avond: L’Olympia is mijn favoriete zaal, we werden zorgvuldig beveiligd, en het was een steengoed concert. Het is een prachtige herinnering.»

Ondertussen is het november, en we lopen langs de Bataclan. Zaterdag, net geen jaar na de kalasjnikovs, gaat de zaal weer open. Het is Sting die de nieuwe tijdrekening zal openen.

Marion «Er zijn enkele georganiseerde bezoeken aan de Bataclan geweest voor de overlevenden. Maar ik ben niet gegaan. Vrienden van me hebben me verteld dat alles vernieuwd is, en geschilderd in een mooi blauw. (Haalt de schouders op) Het zal wel, maar ik wil er pas terugkeren voor een concert. Dat ga ik heel zorgvuldig kiezen: ik heb geen zin om terug te keren naar de Bataclan voor deprimerende muziek. Het moet licht en vrolijk zijn, een feest van schoonheid en optimisme: alles waar terroristen bang van worden.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234