Mark Elchardus, Flo Windey, Stijn Baert en Luckas Vander Taelen verklappen voor wie ze kiezen: 'Vrouwelijke premier'

Het vertrouwen in de politiek scheert niet bepaald hoge toppen, de eeuwige partijtrouw is met uitsterven bedreigd, het spektakel van het polariseren wekt ergernis en vervreemding. Het wordt dan ook voor veel kiezers steeds moeilijker: op wie te stemmen? De twijfelaars tot in het stemhokje krijgen hulp van twintig wijzen, die het taboe op het stemgedrag doorbreken en hun keuze motiveren. Humo helpt u over de kiesdrempel.


Meer stemadvies »

Mark Elchardus: ‘Migratie is hét thema’

MARK ELCHARDUS (socioloog VUB) «Ik stem voor de SP.A. Niet alleen voor het programma, maar ook voor de traditie en de waarden waarvoor die partij staat. Ik heb een blanco stem overwogen, maar daar zou ik me niet goed bij voelen. Dat is een verloren stem.»

HUMO U bent als huisideoloog dus kritisch voor de SP.A?

ELCHARDUS «Ja. Op het vlak van migratie, identiteit en klimaat sta ik dichter bij de standpunten van de N-VA. Alleen knap ik helemaal af op de neoliberale toetsen in hun programma. Zo komen hun plannen voor nieuwe belastingverlagingen vooral de 20 procent hoogste inkomens ten goede. Waarom is dat nodig? De N-VA gelooft nog altijd in het doorsijpeleffect (een theorie die zegt dat de welvaart van de toplaag doorsijpelt naar de onderste lagen, red.), maar die werd al door talloze economen weerlegd, omdat het de economie beschadigt, de staatsschuld doet oplopen en de ongelijkheid vergroot.

»Sociaal-economisch kom ik telkens weer bij de SP.A terecht. Al ben ik evenmin enthousiast over hun programma, omdat het te veel is afgestemd op de minstbedeelden. De sociaaldemocratie móét inzetten op een eerlijke verdeling van de welvaart, maar ik mis voorstellen die welvaart creëren.»

HUMO Als socioloog weet u vast wat het doorslaggevende thema wordt in het stemhokje?

ELCHARDUS «Illegale migratie. Er ís een draagvlak voor een goed en humaan asielbeleid, maar mensen willen geen ongecontroleerde illegale migratie. Ze voelen ook dat de media dat thema onderdrukken. Meestal komt daar in het stemhokje een reactie op.»

HUMO In de verkiezingsdebatten is migratie toch weer helemaal terug?

ELCHARDUS «De VRT kon moeilijk anders: uit haar eigen enquête kwam dat thema naar voren als de grootste bezorgdheid van de kiezer. Ik hoop alleszins dat de N-VA in de slotweken nog een hoop potentiële Vlaams Belang-kiezers kan terugwinnen.»

HUMO Van welke politicus krijgt u het op de heupen?

ELCHARDUS «Ik heb Kristof Calvo lang bewonderd, omdat ik hem als de enige oppositie tegen de regering-Michel beschouwde. Maar dat slaat stilaan om in ergernis door zijn agressieve toon en die geslotenheid voor andere meningen.

»Geef mij dan maar John Crombez. Ik vind hem een goed mens, en hij zou een uitstekende minister van Welzijn zijn.»

HUMO Mag de SP.A van u toetreden tot een regering-De Wever?

ELCHARDUS «Ja, op voorwaarde dat ze linkse sociaal-economische accenten kan aanbrengen. Bart De Wever zal dat toestaan: als de N-VA niet minder neoliberaal wordt, kunnen ze geen volkspartij blijven. De kritiek dat ze een partij voor de rijken en de multinationals zijn geworden, is zéér schadelijk.»

HUMO Verwacht u verrassingen zondag?

ELCHARDUS «Als de SP.A meer dan 10 procent haalt, zal ik daar iets roods op drinken (lacht). Iedereen verwacht een dreun, waardoor het misschien nog kan meevallen.

»CD&V wordt volgens mij de grootste verliezer. Hun campagne komt niet van de grond, ze kunnen geen thema claimen en het drama met Julie Van Espen kan hun ook stemmen kosten. Mensen lopen ook niet meer warm voor ‘enerzijds, anderzijds’.»


Flo Windey: ‘Weinig boemboem’

FLO WINDEY (Studio Brussel host, studente en Instagramster) «Elke partij heeft goede voorstellen, maar evengoed punten waar ik compleet op afknap. De partij die qua waarden het meest bij mij past, is Groen: het klimaat, dierenwelzijn, gelijke rechten voor holebi’s en transgenders… Ze durven ook door te duwen. Het verbod op bont moet er bijvoorbeeld gewoon komen.

»Ik ben ook gecharmeerd door Maggie De Block. Vroeger was het nooit bij me opgekomen om op Open VLD te stemmen, maar zij doet me met andere ogen naar die partij kijken. Maggie is respectvol en focust op haar job in plaats van zich te profileren met grove uitspraken, zoals veel opgeblazen politici doen. Ik vind het ook goed dat Open VLD de versleten kerncentrales wil sluiten en dat ze het klimaatprobleem willen aanpakken.»

HUMO Hun aanpak verschilt wel van die van Groen. Welke vind je de beste?

WINDEY «Ik vind het voorstel van Open VLD om de salariswagens te vergroenen wel zinvol: van hen mogen alleen schone auto’s nog genieten van subsidies, en de vervuilende niet meer. Dat is minder drastisch dan Groen, dat de salariswagens gewoon zo snel mogelijk van de baan wil.»

HUMO Wat vind je over het algemeen van de politiek?

WINDEY «Te veel blabla en te weinig boemboem. Ze praten over van alles, maar ik zie hen liever wat meer vergaderen om alle shit op te lossen. Ze moeten wat meer overeenkomen, in plaats van elkaar af te maken in debatten en op sociale media. Ik snap dat je zoiets doet als je 14 jaar bent, maar toch niet als volwassen mensen?

»De meeste jongeren gaan niet akkoord met hoe het nu gaat. We weten dat dit land vroeg of laat zware financiële problemen zal krijgen. Die hoge staatsschuld en de pensioenen, hoelang zijn ze daar nu al over bezig? Wanneer lossen ze dat eens op?»

HUMO Welke partijen zijn populair bij de jeugd?

WINDEY «Groen en Vlaams Belang. Ik zie die stevig winnen, en ik hoop dat dat voor de anderen een duidelijk signaal wordt. Van Vlaams Belang ben ik geen fan, maar ik snap dat mensen bang zijn voor aanslagen, vluchtelingen, seksueel geweld… Als die angst niet wordt weggenomen, zou het partijlandschap er over tien jaar weleens heel anders kunnen uitzien.»


Stijn Baert: ‘Vrouwelijke premier’

STIJN BAERT (econoom, UGent) «Sommige mensen klagen dat ‘de politiekers daar weer zijn met hun praatjes’, maar ik vind dit een geweldige periode. Ik verslind de debatprogramma’s en het politieke nieuws. Mijn 35ste verjaardag – 14 oktober 2018 – heb ik in isolement beleefd om de uitzendingen rond de gemeenteraadsverkiezingen te volgen.»

HUMO Voor wie gaat u stemmen?

BAERT «Meestal beslis ik pas in het stemhokje, maar nu dus wat vroeger, dankzij Humo. In het verleden heb ik al voor alle partijen gestemd, behalve Vlaams Belang en de PVDA. Als vrienden op de lijst stonden, zoals Peter Dedecker, kregen die sowieso mijn stem. Deze keer zal ik me vooral baseren op de reacties die de vijf partijen gaven op de arbeidsmarkthervormingen die ik hun heb voorgelegd.

»Voor Europa wordt het Geert Bourgeois. Hij is een waardige man die geen vuile spelletjes speelt. What you see is what you get. Hij maakte van een werkzaamheidsgraad van 80 procent in Vlaanderen de kernambitie van zijn 11 julitoespraak, en hij was één van de eersten om te pleiten voor de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen, mijn geesteskind. Je moet die uitkeringen niet beperken in de tijd, maar sneller laten dalen, zodat mensen gestimuleerd worden om een job aan te nemen.»

HUMO Stemt u Vlaams en federaal ook op de N-VA?

BAERT «In Vlaanderen kies ik voor Robrecht Bothuyne en Vincent Van Peteghem van CD&V, omdat zij ook pleiten voor de degressiviteit van de werkloosheid, praktijktests om discriminatie te bestrijden, de uitfasering van SWT (het brugpensioen, red.) en de loskoppeling van de lonen en de anciënniteit. Die koppeling maakt oudere werknemers te duur, waardoor ze sneller ontslagen worden en nog moeilijk aan de bak raken.

»Federaal ben ik nog in dubio. Ik heb veel sympathie voor Egbert Lachaert en Alexander De Croo. Die laatste kan fel links zijn als het gaat over discriminatie, maar economisch is hij eerder rechts. Bovendien heeft mijn mama een crush op hem (lacht). Maar als de polarisering tussen Groen en de N-VA doorgaat, zou ik tactisch ook voor de N-VA kunnen stemmen.»

HUMO Welk scenario wilt u dan met uw tactische stem verhinderen?

BAERT «Een centrumlinkse regering die de verkeerde richting uitgaat, met een verlaging van de pensioenleeftijd en het ontmoedigen om te werken. Groen heeft zelfs een trampolinepremie voorgesteld, waardoor je ook een werkloosheidsuitkering zou krijgen als je zelf ontslag neemt. Met zo’n leerling-tovenarij krijgen we onze werkzaamheidsgraad nooit op een ernstig niveau.»

HUMO Als u tactisch voor de N-VA kiest in plaats van voor Open VLD, gelooft u dus niks van het veto van Gwendolyn Rutten tegenover de PS?

BAERT «Je weet maar nooit. Ze heeft ook al gezegd dat er snel een regering moet komen, omdat de begroting weer dreigt te ontsporen. Als men haar het premierschap aanbiedt van een paarsgroene coalitie, plooit ze misschien wel. Ze is tenslotte een doener (lacht).»

HUMO U verwacht dat zij de interne strijd met Alexander De Croo wint?

BAERT «De Croo heeft net het boek ‘De eeuw van de vrouw’ geschreven. Je kunt je toch niet voorstellen dat híj haar de kans ontneemt om de eerste vrouwelijke premier van België te worden?»


Luckas Vander Taelen: ‘Eerlijke De Wever’

LUCKAS VANDER TAELEN (auteur, columnist en ex-parlementslid voor Groen) «Ik heb mijn meningsverschillen met Groen, maar ik blijf hun trouw, omdat het in Brussel tijd is voor een nieuwe wind. De stad heeft er de laatste twintig jaar 200.000 inwoners bij gekregen, waardoor ze veel diverser, jonger en dynamischer is geworden. Maar de politieke klasse zit nog in het ancien régime. Daarom hoop ik dat Ecolo-Groen de grootste partij wordt, zodat Brussel eindelijk de 21ste eeuw kan binnentreden.»

HUMO U zat destijds naast Bart Staes in het Europees Parlement. Gaat u voor hem stemmen?

VANDER TAELEN «Uiteraard! Bart is het bekwaamste parlementslid ooit. Hij heeft nu als lijsttrekker plaats moeten maken voor Petra De Sutter. Maar in 1999 haalden we ook twee Europese zetels. Het is perfect mogelijk dat hij op de tweede plaats verkozen raakt.

»Federaal stem ik voor Tinne Van der Straeten. Sinds de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde is het voor Vlaamse Brusselaars bijna onmogelijk om nog verkozen te raken in de Kamer. Gelukkig vormen Groen en Ecolo een gemeenschappelijke lijst, waarop Tinne tweede staat. Zij raakt dus zeker verkozen.»

HUMO Waarvoor moet u de ogen dichtknijpen als u voor Groen stemt?

VANDER TAELEN «Voor hun standpunten over migratie en integratie. Ecolo Brussel is zelfs tegen een verbod op het onverdoofd slachten. Onbegrijpelijk voor een groene partij, maar men vindt de moslimkiezer dus belangrijker. Vanuit datzelfde opportunisme laten ze ook de hoofddoek toe in openbare functies.»

HUMO Wie krijgt het ergste pak slaag van de kiezer?

VANDER TAELEN «CD&V. Koen Geens komt beschadigd uit de zaak-Julie Van Espen. Ik had gedacht dat hij zou opstappen. Strategisch was dat het slimste geweest, ook al treft hem geen schuld. Nu blijft hij zijn beleid verdedigen en volhouden dat hij niet verantwoordelijk is. Dat valt slecht bij de mensen. Ik denk ook dat het vlees-noch-vis-imago van CD&V hun zuur zal opbreken. Wouter Beke mist wat bezieling, Joke Schauvliege is een gewond dier en Kris Peeters loopt nog altijd gefrustreerd rond omdat hij geen premier mocht worden.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234