null Beeld

Martin Amis - Lionel Aso

Zelfs als Martin Amis zijn gebit ter restauratie aan een gediplomeerd vakman toevertrouwt, zet de Britse pers het meteen op een oorverdovend tandenknarsen, honen en schimpen.

De verhouding tussen de topschrijveren zijn geboorteland is zo turbulent getroubleerd dat Vlamingen en Walen ervan kunnen leren. Het zal niet helpen dat Amis in zijn dertiende roman, 'Lionel Aso' (Atlas-Contact), een weinig florissant beeld van Engeland etaleert.

De Lionel in kwestie is onvervalst tuig van de richel: hij voorziet in zijn levensonderhoud als heler, kruimeldief en straatvechter, fokt de agressiviteit van zijn pitbulls op door ze in tabasco gemarineerd vlees te voeren, en deelt zijn troosteloze etage, zijn tabloid en zijn Mac met favoriete pornosites met zijn ouderloze neef Des. Tijdens een zoveelste passage in de gevangenis wint Lionel de lotto, een verbaasd hoeraatje slakend als een Michelle Martin met een voorliefde voor Cobra-pils en borstenbar Lady Godiva. Met opgetrokken neus betaalt hij de vereiste borgsom voor zichzelf en de overige schuldigen aan het vakkundig ruïneren van een trouwfeest. Vervolgens bekwaamt hij zich in ijltempo in schofterigheid op grote voet. Een lottowinst van net geen honderdveertig miljoen pond biedt onwaarschijnlijke mogelijkheden voor wie er een hufterige omgang met zijn medemens op nahoudt. Lionels gebrek aan stijl wordt enkel overtroffen door van camera's en laptops voorziene aasgieren die het makkelijke slachtoffer met het kleine verstand en de grote mond permanent in het vizier houden. Via de groteske avonturen van dit cartoonpersonage serveert Amis een geestig en wervelend portret van een man, een wijk, een milieu. Én een land - de ondertitel van de roman luidt niet zomaar 'Dit is Engeland'. 'Lionel Aso' hekelt de pijlsnel verdampende moraliteit in Engeland, de arrogantie van het nieuwe geld, en de hijgerigheid van de pers.

Amis grossiert in verrassende en komische peripetieën, maar toont zich ook gevoelig. Die grootmoedigheid maakt 'Lionel Aso' voor een groteske zeldzaam beklijvend. Zo zoomt Amis in op de onbeholpenheid van Lionel, die door zijn plotse geld en toevallige roem in een isolement verzeild raakt. Met mededogen verhaalt Amis hoe zijn antiheld wordt achtervolgd door geldbeluste vrienden en familie, en opgejaagd door de media, agressiever dan zijn psychopathische pitbulls. Er gloort ook mededogen in Lionels én Amis' omgang met neef Des, halfbloed en autodidact. Zijn entree in de roman is geheel in stijl met zijn milieu: op z'n vijftien begint hij een verhouding met zijn oma, die een midlifecrisis bezweert door haar voorliefde voor schooljongens uit te leven met de Beatles als sensuele soundtrack. Maar gaandeweg studeert Des zich uit de problemen, en zo gauw hij de juiste vriendin aan zijn zijde heeft, is de definitieve ontworsteling aan de kansarmoede nog slechts een kwestie van tijd.

Elke Amis-lezer heeft al begrepen dat de schrijver in 'Lionel Aso' geen nieuwe paden bewandelt, maar zijn heerlijke proza (dat zich immer het beste in het Engels laat genieten) blijft ongeëvenaard fonkelen. Bovendien verdient hij applaus voor zijn moedig moralisme, dat via geestige empathie de onderbuik van Engeland verkent en dus niet met geheven vingertje vanuit de hoogte decreteert hoe die onderbuik zich dient te coifferen, kleden en gedragen. Eat your heart out, Theodore Dalrymple.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234