Masha Gessen - De man zonder gezicht

Zou een biograaf zichzelf iets lastigers op de hals kunnen halen dan het beschrijven van een leven dat zich voor een groot deel heeft afgespeeld in een geheime organisatie die nooit in haar kaarten liet kijken?

Masha Gessen onderneemt in 'De man zonder gezicht' (Ambo) een poging om het onwaarschijnlijke traject van Vladimir Poetin te reconstrueren. Ze sprak met mannen en vrouwen die Poetins pad kruisten: voormalige medestanders, vroege tegenstanders en bange slachtoffers.

Poetin was een grijze KGB-muis toen de Sovjet-Unie implodeerde. De labiele president Boris Jeltsin benoemde hem tot hoofd van de FSB, de opvolger van de KGB, op aanraden van Boris Berezovski, Ruslands eerste miljardair.

Poetin had enkele zaakjes voor Berezovski geregeld in Sint-Petersburg, en hij had daar geen steekpenningen voor gevraagdn vandaar. Toen de zieke Jeltsin in 1999 zelf een opvolger moest krijgen, was het weer Berezovski die Poetin naar voren schoof, zonder goed te weten wie die KGB-kolonel eigenlijk was, bekende hij aan Gessen.

De meeste Russen hadden 'de man zonder gezicht' ook nooit gezien. Een reeks zware bomaanslagen in Moskou gaf de nieuwe premier en latere president de kans om zich te profileren als een daadkrachtig leider.

Gessen schrijft niet dat Poetin de bommen zelf liet plaatsen, maar wijst wel op een reeks vreemde gegevens in het dossier. Ook aan andere terreurdossiers, zoals de gijzeling van schoolkinderen in Beslan, zitten duistere kantjes.

In naam van de openbare orde wrong Poetin de prille Russische democratie de nek om door de politieke partijen en de pers te breidelen en veel nieuwe rijken, onder wie zijn eigen peetvader Berezovski, brutaal te onteigenen. Wie niet plooide, was zijn leven niet zeker. De dodenlijst van journalisten, politici en zakenlui in dit boek is indrukwekkend.

Gessen sluit haar werk af met enkele dagboekbladzijden uit de week net na de parlementsverkiezingen in december 2011. Hoopvol beschrijft ze de grote betogingen tegen de verkiezingsfraude, en ze laat verstaan dat Poetins dagen als president mogelijk toch geteld zijn. Misschien is ze beter in het beschrijven van het verleden dan in het voorspellen van de toekomst.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234