null Beeld

Matchfixing: het einde van het profvoetbal? (deel 2)

Matchfixing door georganiseerde criminelen is de gesel van het moderne voetbal. De UEFA zet er de zwaarste middelen tegen in, en in landen als Duitsland, Italië en Turkije lopen grote gerechtelijke onderzoeken naar sportieve manipulatie. Maar in België blijft het stil. ‘Ik heb niet de indruk dat er in dit land veel wordt ondernomen om het fenomeen op te sporen en te bestrijden,’ zegt UEFA-specialist Karl Dhont.

Het is niet dat het fenomeen bij ons niet bekend is: de manipulatie van clubs in de Belgische eerste en tweede klasse door Zheyun Ye, de beruchte Gokchinees, was in 2005 een groot schandaal. Ye was een afgevaardigde van de grote criminele gokorganisaties in Azië, maar bij de fraude waren ook een pak Belgen betrokken: criminelen, voetballers, trainers, clubvoorzitters en eersteklasseclubs als Lierse SK.

'In België valt de prijs nog wel mee: daar plooien voetballers al voor 5.000 euro'

Vijf jaar later was het opnieuw prijs: er kwam een grote matchfixingaffaire aan het licht rond tweedeklasser UR Namen, maar daar besteedde de Belgische pers al een stuk minder aandacht aan. De zaak kwam aan het licht in de Duitse industriestad Bochum, waar het plaatselijke parket een onderzoek had geopend tegen een groep vanuit Duitsland opererende criminelen onder leiding van twee Kroatische beroepsgokkers: Marijo Cvrtak, een mislukte kok, halve pooier, bandendief en oplichter, en Ante Sapina, die in 2005 al een keer was veroordeeld voor het omkopen van voetballers. Het duo zette jarenlang in heel Europa ongestoord voetbalwedstrijden naar hun hand, maar het knooppunt van hun activiteiten was België. Daar was

Cvrtak er zelfs in geslaagd een hele voetbalclub in handen te krijgen: Union Royale Namur (UR Namen). De Kroaat installeerde er een aantal buitenlandse spelers, voornamelijk afkomstig uit de Balkan, die hij gebruikte om de wedstrijden van Namen te laten verlopen zoals hij en zijn gokvrienden dat wilden. Het parket van Bochum legde, onder leiding van de doortastende procureur Andreas Bachmannn, voor het seizoen 2009-2010 17 verdachte wedstrijden bloot.

Maar terwijl in Duitsland en Italië gokmaffiosi, scheidsrechters, spelers en clubverantwoordelijken per strekkende meter worden veroordeeld en geschorst door justitie en nationale voetbalbonden, blijft wedstrijdmanipulatie in België vooralsnog een onbestraft misdrijf. Meer dan acht jaar na de feiten is er nog altijd geen uitspraak gevallen in de juridische affaire rond de Gokchinees. De kans dat de zaak, die volgend jaar in februari eindelijk wordt behandeld door de 49ste kamer van de rechtbank in Brussel, nog veroordelingen zal opleveren, is bijzonder klein. De feiten zullen immers verjaard zijn tegen de tijd dat het dossier zijn volledige juridische beloop heeft gekend. De hoofdverdachten zitten allang hoog en droog in het buitenland. Zheyun Ye zelf bevindt zich ergens in het oosten van China, waar hij aan de slag is als handelsvertegenwoordiger. En de Henegouwer Pietro Allatta woont en werkt al jaren op het eiland Mauritius, waar hij een vastgoedkantoor drijft en zich in de lokale voetbalkringen heeft ingewerkt. Al loopt het ook in Mauritius niet meteen van een leien dakje: zijn kantoor werd er met automatische wapens aan flarden geschoten en hij werd aan de deur gezet als directeur van de Club M, het nationale voetbalteam van Mauritius, nadat men ginder te weten was gekomen wat Allatta allemaal had uitgevreten in België.

Met de corruptieen manipulatiezaak rond UR Namen is het nog pijnlijker gesteld: daar werd door niemand in België aandacht aan besteed – niet door de voetbalbond, en niet door justitie. Het federaal parket opende wel een gerechtelijk dossier, maar klasseerde dat even snel weer zonder gevolg. En daar kijkt men in Duitsland toch wel van op.

Hoeren en kogels

Het is november en het centrum van Bochum zit nu al in de greep van de kerstmarkten. De pleinen en winkelstraten zijn ingenomen door feestelijke houten blokhutten waar glühwein en worsten worden geserveerd. Achter de kramen verheft zich, in pure functionele jaren 70-stijl, het spuuglelijke gebouw van het Staatsanwaltschaft, het parket. Hier, in een klein, grijs kantoor in een lange grijze gang zit Staatsanwalt Andreas Bachmannn tussen ordentelijk opgestapelde dossiers. De uiterst vriendelijke en voorkomende substituut is al een paar jaar de absolute gerechtelijke autoriteit in Europa als het op matchfixing aankomt, en zijn parket is uitgegroeid tot een Europees centrum in de bestrijding van de gokmaffia.

HUMO De UEFA mag u en het parket van Bochum dankbaar zijn, zegt de Belgische disciplinary inspector Karl Dhont. Alle informatie omtrent matchfixing waarover ze beschikt, komt eigenlijk van Bochum.

Andreas Bachmannn (met een bescheiden glimlach) «Dat is misschien een boutade, maar ze is ook een beetje waar. De UEFA heeft natuurlijk nog wel andere bronnen, maar het materiaal uit hun strafdossiers komt inderdaad zogoed als volledig uit Bochum.»

HUMO Alles is begonnen toen het parket hier een jaar of vijf geleden op de naam van UR Namen stootte, in een onderzoek dat absoluut niets had te maken met België, voetbal of matchfixing.

Bachmann «We waren bezig met een gerechtelijk onderzoek naar het prostitutiemilieu hier in Bochum. Dat viel absoluut niet goed in het lokale seksmilieu, want één van mijn collega-substituten werd meteen bedreigd. Hij kreeg een revolverkogel in de brievenbus. Voor ons het signaal om op het gaspedaal te trappen: we hebben ons hele arsenaal op hen losgelaten, tot telefoontaps toe. Zo kwamen we te weten dat het seksmilieu hier banden had met de gokwereld, en daarbij viel steeds opnieuw een naam die wij helemaal niet kenden: Union Royale Namur. Die club werd het beginpunt van een groot gerechtelijk onderzoek dat de halve wereld omspande en uiteindelijk heeft geleid tot het ontmantelen van de wereldwijde gokorganisatie van Ante S. en Marijo C.»

HUMO UR Namen was dus belangrijk voor deze matchfixers?

Bachmann «De Belgische club was een centraal gegeven voor hun organisatie, die voornamelijk bestond uit Kroatische gokkers en Turkse pooiers. Al heel snel hadden we bewijzen in handen dat UR Namen werd gefinancierd met geld afkomstig uit de prostitutie in Bochum. Op z’n minst 150.000 euro is van de rosse buurt in Bochum naar Namen gestroomd. Wij hebben dat spoor gevolgd en zijn op een internationaal netwerk van matchfixers gestoten, met gokkers en criminelen uit Berlijn en Nurenberg, uit Zwitserland, Oostenrijk, Engeland, Turkije, Nederland en België. We leerden hoe het systeem werkte, hoe men wedstrijden manipuleerde, spelers onder druk zette en omkocht. En ten slotte: hoe men enorme sommen inzette op de vervalste wedstrijden.

»Er gaan echt duizelingwekkende hoeveelheden geld om in die circuits. De weddenschappen zijn enorm hoog, en ook het omkopen van spelers en scheidsrechters kost veel geld. In België valt dat nog wel mee: daar plooien veel voetballers al voor 5.000 euro. Maar in Duitsland moet je, om gewoon een wedstrijd in de tweede klasse naar je hand te zetten, toch al gauw 25.000 euro per speler bovenhalen.»

HUMO En Marijo Cvrtak was de man die het criminele geld van de Duitse pooiers naar het Belgische voetbal droeg?

Bachmann «Inderdaad. Marijo C., wiens proces hier op 4 december wordt heropgestart, gaf het geld aan JeanClaude Baudart, de toenmalige voorzitter van UR Namen, en gebruikte die criminele centen ook om voetballers van Namen om te kopen. Eén van de belangrijkste manipulatoren bij Namen was de Bosniër Dragan Bubic, een middenvelder die ooit nog voor Hamburg gespeeld heeft. Bubic was de contactman tussen Marijo C en de andere spelers van Namen, van wie er zich heel wat zonder veel omzien hebben laten omkopen. Eén van hen was de toenmalige Oostenrijkse keeper (Heinz Lienhart, red.).»

Betreurenswaardig

HUMO En het is niet bij Namen gebleven. Ook spelers van clubs als Antwerp en Lierse hebben geld aanvaard van Cvrtak, en voor hem matchen gemanipuleerd.

Bachmann «In totaal hebben we in de Belgische tweede klasse zeventien verdachte wedstrijden geïdentificeerd. Van vijf ervan hebben we ook effectief kunnen aantonen dat ze waren verkocht, en die zijn dan ook opgenomen in de akte van beschuldiging tegen Marijo C. en Dragan Bubic. De rechter heeft hen daar in 2011 ook voor veroordeeld. Eén van die vijf wedstrijden was de match van Namen tegen FC Antwerp, op 12 april 2009: in de rechtbank hebben wij aangetoond dat in die wedstrijd niet alleen spelers van Namen waren omgekocht, maar ook van Antwerp. Ik kan dus bevestigen dat Antwerp betrokken was bij de fraude van Marijo C.»

HUMO Tijdens een gesprek met beroepsgokker en oplichter Robin Boksic, één van de Kroatische handlangers van Sapina, heeft hij me de namen gegeven van de spelers die waren omgekocht voor die wedstrijd tussen Namen en Antwerp. Bij Namen was dat onder meer de Fransman Mobitang Eboa, bij Antwerp een groep voetballers uit de Balkan: Darko Pivaljevic, Predrag Ristovic, Slobodan Slovic...

Bachmann «Robin Boksic ken ik: hij heeft gewerkt als informant voor de UEFA en ook wij hier in Bochum hadden contact met hem. Hij heeft zelfs inzage gehad in onze dossiers. Maar ik kan de namen van de spelers die u noemt, niet bevestigen. Ik kan geen enkele naam noemen. Die mensen zijn niet veroordeeld, en het geheim van het onderzoek laat niet toe dat ik hun namen bekendmaak.»

HUMO In 2010 hebt u alle gegevens die betrekking hadden op Belgische clubs en in België actieve voetballers overgemaakt aan het Belgische federaal parket. Dat federaal parket heeft er echter niets mee gedaan. Het heeft het dossier zonder gevolg geklasseerd.

Bachmann «Dat verbaast mij, en ik betreur dat. Ik kan alleen maar vaststellen dat wij onder meer met het materiaal over UR Namen en Antwerp hier in Duitsland de veroordeling van Marijo C. en een aantal voetballers hebben bekomen. Wij hebben onze Belgische collega’s de nodige informatie bezorgd om de rechtsgang tot een goed einde te brengen, maar uiteraard was het geen kant-en-klaar dossier – er moest nog aan gewerkt worden. Als men niet bereid is om dat werk te doen...»

Te laat

In de wandelgangen horen we dat het Belgisch federaal parket niet helemaal gelukkig was met het materiaal dat de Duitsers aan België hebben overgemaakt. We vragen het aan substituut Eric Bisschop, die verantwoordelijk was voor dit dossier.

Eric Bisschop «Dat onderzoek is ondertussen inderdaad geseponeerd. Er zal niets mee gebeuren. Niemand zal worden vervolgd.»

HUMO Hoe is dat mogelijk? In Bochum is het parket erin geslaagd om in deze zaak een gerechtelijk dossier samen te stellen dat voor serieuze veroordelingen heeft gezorgd. Waarom kan dat niet in België?

Bisschop «De Duitse justitie huldigt het principe dat ze eerst zelf haar onderzoek voert, pas daarna maken de magistraten hun gegevens over aan de buitenlandse parketten. Dat is ook in dit geval gebeurd. Wij hebben wel degelijk op dit dossier gewerkt, maar we waren veel te laat: we konden gewoon niets meer hard maken. In een dergelijk dossier moet je met observaties en telefoontaps kunnen werken, anders geraak je er gewoon niet uit en blijf je zitten met verklaringen na de feiten en situaties van woord tegen woord. Bovendien waren veel van de mensen die genoemd worden, allang weer spoorloos uit België verdwenen.»

Zijn die dan zo moeilijk te vinden in dit eengemaakte Europa? Heinz Lienhart zit gewoon thuis in Oostenrijk. Nemanja Cvetkovic, nog een luitenant van Cvrtak bij Namen, speelt op dit moment in het tweede team van Rode Ster Belgrado. En Dragan Bubic? Die zit alweer in de gevangenis in Duitsland, nadat hij werd opgepakt tijdens een raid op een illegale goktent.

En wat heeft de KBVB in deze zaak gedaan? Bij de Belgische voetbalbond gaat Thibault De Gendt sinds een paar jaar over de matchfixing. Hij is de Belgische integrity officer, de nationale bondsverantwoordelijke die de integriteit van ons voetbal moeten garanderen. Hij treedt op als verbindingsofficier met het UEFA-hoofdkwartier in het Zwitserse Nyon en onderhoudt het contact met justitie en politie.

Thibault De Gendt «Het bondsparket heeft, samen met de onderzoekscommissie van de KBVB, wel degelijk een onderzoek gedaan in verband met UR Namen, en zelfs mensen verhoord.»

HUMO Wie? Spelers van Namen, Antwerp en Lierse? De Gendt «Dat weet ik niet. Ik kan het dossier niet inzien. Het is in handen van het federaal parket.»

HUMO Heeft de KBVB de betrokkenen tuchtrechterlijk aangepakt?

De Gendt «Dat het dossier na het onderzoek door het bondsparket niet werd overgemaakt aan de disciplinaire instanties, wijst erop dat het parket over onvoldoende bewijzen beschikte om tot vervolging over te gaan.»

HUMO Is matchfixing een prioriteit voor de KBVB?

De Gendt «Op dit moment loopt er bij ons geen enkel onderzoek naar matchfixing in Belgische competities. Maar het is wel een prioriteit.»

HUMO Worden er dan geen wedstijden meer vervalst?

De Gendt «Als het Betting Fraud Detection System (BFDS) van de UEFA, dat alle wedstrijden in eerste en tweede klasse in Europa controleert, verdachte gokbewegingen vaststelt, wordt er een rapport opgesteld en naar de desbetreffende nationale voetbalbond opgestuurd. Sommige landen hebben de afgelopen jaren heel veel rapporten gekregen: Italië, Turkije, Albanië, Wit-Rusland... Maar sinds 2010 heeft België er nog geen enkel ontvangen.»

600 matchen

Bachmann «Het is fout om te denken dat matchfixing een probleem is geworden van verre landen in het vroegere Oostblok of in de Balkan, en dat wij hier in WestEuropa de zaak nu wel onder controle hebben. Dat is pertinent niet zo: de gokmaffia is bijvoorbeeld nog altijd actief in Duitsland. We krijgen voortdurend informatie over spelers die worden aangesproken, over pogingen om wedstrijden te beïnvloeden. En als dat nog altijd gebeurt in Duitsland, dan lijkt het mij niet meer dan logisch dat het zich ook nog in België voordoet. De gokmaffia is rijk en machtig en bijzonder inventief, en er valt hoe dan ook veel geld mee te verdienen.

»Luister, toen we begonnen met dit onderzoek beschikten we over een lijstje van elf verdachte wedstrijden. Nu is dat lijstje een lijst geworden: er zijn wereldwijd meer dan 600 voetbalwedstrijden waarvan we aanwijzingen hebben dat ermee werd geknoeid. En daar komt binnenkort ongetwijfeld nog een pak bij, want onlangs heeft men in Singapore veer-tien belangrijke gokgangsters opgepakt. Die worden op dit moment ondervraagd.»

Andreas Bachmannn kent Thibault De Gendt van internationale conferenties. De Duitse magistraat heeft niks dan lof voor de Belgische bondsman, hij noemt hem zeer enthousiast en van goede wil. Maar hij heeft De Gendt wel vaker horen klagen over het feit dat hij geregeld met zijn hoofd tegen de muur loopt en weinig gehoor krijgt bij de top van de KBVB en van de Belgische justitie. In de kantoren van de KBVB in Brussel haalt De Gendt zijn schouders op.

De Gendt «Het zou naïef zijn om te veronderstellen dat er in België geen wedstrijden meer worden vervalst. Wij hebben, meestal in samenspraak met de UEFA, een aantal maatregelen getroffen om matchfixing in dit land tegen te gaan. Maar wat vermag een voetbalbond tegen de georganiseerde misdaad? Het is zo moeilijk om beteugelend en sanctionerend op te treden. Wij kunnen alleen onze eigen leden op het matje roepen, en dan nog... We hebben ook geen mogelijkheden om een serieus onderzoek te voeren – wij kunnen geen telefoons aftappen, hé. We kunnen alleen hopen dat de Belgische justitie er een zaak van maakt.

»We hebben hier nu zelf een meldpunt voor matchfixing. Daar zijn sinds 2009 een paar tientallen mogelijke gevallen terechtgekomen, ook een paar wedstrijden uit de hogere afdelingen, zoals die beruchte Anderlecht Sint Truiden van 26 april 2008. Maar de meeste tips betreffen affaires in de lagere competities en vooral veel jeugdwedstrijden. En als ik de lijst bekijk, zie ik toch vooral zaken die door het bondsparket werden geklasseerd wegens ‘gebrek aan bewijs’. Ik zie maar één wedstrijd waar het bondsparket geoordeeld heeft dat de matchfixing was bewezen. Dat ging over een match uit 2011 tussen twee U17-teams van Limburgse clubs. Jongens onder de 17 jaar dus. Tja...»

undefined

undefined

undefined

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234