BOEK★★★★☆

Maud Vanhauwaert - Het stad in mij

Maud Vanhauwaert sluit haar spetterende stadsdichterschap af met een speelse, maar serieus ontroerende samenvatting van wat ze de afgelopen twee jaar met woord, beeld, geluid en de occasionele zeecontainer heeft uitgespookt. ‘Het stad in mij’ is een poëziebundel, een persoonlijke poëtica en een even prettige als prangende publicatie ineen.

Toen ze aan haar stadsdichterschap begon, had Tom Lanoye het al lang voor de anderen verpest - de romancier, dichter, columnist, scenarist en theaterauteur was tussen 2003 en 2005 de eerste stadsdichter van Antwerpen. Hij koppelde vlijmscherpe verzen aan vernieuwende vormen en legde de poëtische en performatieve lat ergens ter hoogte van het dak van de Boerentoren. Daar spring je als opvolger niet zomaar overheen, maar gelukkig besefte Maud Vanhauwaert als negende in de rij dat de poëzie een spel zonder verliezers is. Met zijn invulling van de functie maakte Tom Lanoye van het stadsdichterschap een publiek ambt dat niet elke dichter even goed ligt, maar Vanhauwaert ontwaarde duidelijk nog ruimte om de poëzie op nieuwe manieren ‘los te weken van het vertrouwde blad papier’. De nieuwe manieren die ze vindt, zijn speels. Vaak letterlijk. Zoals die keer dat ze het klassieke gezelschapsspelletje ‘Wie is het?’ herdacht om met poëzie iets te zeggen over ‘alle binaire tegenstellingen die onze gedachten vaak in een onmogelijke spagaat zetten’. Of die andere keer, toen ze een gedicht uitvoerde als een hinkelspel om aan te geven ‘dat poëzie niet altijd ingewikkeld of hermetisch hoeft te zijn, maar soms gewoon kinderspel is. Dat bovendien poëzie niet onaanraakbaar hoeft te zijn of heilig, maar dat je haar best met de voeten mag treden.’

Maud Vanhauwaert wil zich niet alleen zelf amuseren met taal, ze wil het plezier ook nadrukkelijk delen. Ze zocht en vond via verzen verbinding met andere kunstenaars, bibliotheekvrijwilligers, aftredende havenschepenen, grote en kleine stadsbewoners en bezoekers uit de parking. Het contact was vaak intiem en persoonlijk, en ook in deze bundel blijkt ze geen dichter die zich verstopt achter haar eigen woorden. In haar poging om zich van het strakke keurslijf van de geschreven poëzie te ontdoen, geeft ze zich op velerlei wijzen bloot. Enerzijds door af en toe heel precies en poëtisch te formuleren wat poëzie volgens haar is en kan zijn (‘het vonkje dat in de geest van de lezer ontstaat’), en anderzijds door heel openlijk haar twijfels met die lezer te delen. Toen iemand haar halverwege haar stadsdichterschap vroeg waarom ze een gedicht niet af en toe gewoon een gedicht kon laten zijn, betrapte ze zichzelf erop dat haar ‘keuze voor een opvallende vorm soms een manier is om de inhoud te verhullen’. Nergens toont ze zich even kwetsbaar als op het moment waarop ze toegeeft dat ze zich soms schaamt voor de inhoud van haar gedichten, en dat ze soms ‘grotendeels onbewust’ denkt dat de originele vorm de literaire gebreken ervan moet compenseren.

De verzen van Maud Vanhauwaert zijn soms vederlicht, maar met ‘Het stad in mij’ bewijst de schrijfster en performer dat ze zich na meer dan tien jaar dichterschap nergens voor hoeft te schamen. Ook op het vertrouwde blad papier blijven de letters overeind. Het kloeke boekwerk waarmee de dichter terugblikt op de twee jaar waarin ze de poëzie bijna overijverig bij de mensen heeft gebracht, is niet alleen een fraaie weerlegging van het idee dat alles al eens is gedaan, maar ook een meer dan 300 pagina's tellende ode aan de verbindende kracht van het woord en de witruimte. Bijkomend voordeel van het monumentale boek? De volgende die poëzie een elitaire hobby van subsidieslurpers noemt, zal even moeten bekomen van de tik die met ‘Het stad in mij’ wordt uitgedeeld.

Wanneer gaat ze nu eens een écht boek schrijven, klinkt het in één van de gedichten achteraan in het boek. Maar zolang de ‘onechte’ op dit kunststukje lijken, mag ze er nog even mee wachten.

Sam De Wilde

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234