Mauro in de mist: 'Praatplaatjes'

Nee, ik ben voorlopig nog niet van de tweedehandse spoken word-platenbak weg te slaan

In het zeer aan te raden boek ‘How Music Got Free: The End of an Industry, the Turn of the Century, and the Patient Zero of Piracy’ staat onder andere te lezen hoe een groep Duitse wetenschappers de mp3 ontwikkelde. Een spannend verloop van zaken dat zo kan dienen als script voor een nieuwe ‘Revenge of the Nerds’-sequel, maar dan een cinéma vérité-apocalypsfilm, geregisseerd door Werner Herzog. Want in tegenstelling tot de ongegronde vrees dat de Large Hadron Collider weleens mini-zwarte gaten zou kunnen produceren en daardoor de aarde opslorpen, was hier wél sprake van een uitvinding met vernietigende gevolgen op wereldschaal. Sinds de opkomst van de mp3 zag de muziekindustrie zijn gouden bergen in sneltempo verschrompelen tot molshopen. De globale omzet van mediamagnaten Sony, Warner en Universal samen komt nu zowat overeen met de opbrengst van een uitgeregende antiekmarkt in Haspengouw.

Eén van de songs die onze pientere Duitsers gebruikten ter perfectionering van hun nieuwe geluidsformat, bleek trouwens ‘Wind of Change’ van The Scorpions te zijn. Een nummer dat onherroepelijke schade kan toebrengen aan eender welke beschaving. Er was dus wel degelijk kwaad opzet mee gemoeid. Toch zou ik de heren uit dankbaarheid vandaag nog per post een biermand cadeau doen, want mp3’s blijven zo verrekt handig. Geen onpraktisch gedoe meer met stapels cd’s en cassettes in de trein, auto, badkamer, picknickomgeving of sm-kelder.

Je hebt natuurlijk de ophef over de inderdaad wat inferieure geluidskwaliteit. Maar ook dat lijkt me een relatieve kwestie. Hoeveel consumenten speelden in de goeie ouwe tijd hun vinylplaten af op een state-of-the-artinstallatie? Sorry, Neil Young, boze behoeder van de ideale geluidsstandaard, maar ik ben beginnen te luisteren naar ‘After the Gold Rush’ via een waardeloze cassettespeler in een luid ronkende Opel Ascona, en ben evengoed geëindigd als eeuwige fan. De beschikbaarheid van zowat alle repertoires ter wereld is mij vandaag dierbaarder dan eender welk vakkundig gereremasterd Classic Album. Sowieso koop ik bijna alleen nog maar muziek op een fysieke drager als die nergens te downloaden valt. En daar is er nog heel wat van, geloof mij.

We hebben het dan wel over vergeten, zo goed als nutteloze artefacten zoals spoken word-elpees. Wat je nu moeiteloos kunt verspreiden via een podcast, kostte tot niet zo gek lang geleden nog een hoop miserie. Je moest dat eerst opnemen in een professionele studio, dan in een zwarte pap persen en in een grote hoes steken. Om het zowaar in vleselijke aanwezigheid te gaan verpatsen aan een gelijkaardig, evenzeer door de goddelijke 3D-printer vervaardigd wezen. Onhygiënische tijden waren dat. Maar ze zijn soms alle moeite echt waard, die vreemde oude praatplaatjes.

Voorbeeld 1: ‘Boontjes LP’. Met een ietwat geforceerd doch gezellig glimlachende Louis Paul Boon op de foto. ‘L.P. Boon: ...en hoor ne keer, wa ne raren toon... ’t is precies de stemme van Louis Paul Boon...’, zo staat er vooraan op de hoes. De achterkant bevat meer leuks. Een tekst door Boontje zelf, met als titel ‘Mislukte elpee’. ‘Het was dan halftwaalf geworden, toen de technieker zijn mekaniek in gang zette en de andere een hand opstak, als teken dat ik mocht beginnen. Het leek op de start in Francorchamps. Een zeer slechte start, want in plaats van met iets geestigs te beginnen, begon ik te gapen.’ Op de plaat zelf kun je luisteren naar prachtige, uiterst grappige verhaaltjes, voorgelezen door L.P. Boon zelf. De grootste schrijver die ons plezant patattenrijkske ooit heeft gehad. Mijn gedacht!

Goud van oud-praatplaatje voorbeeld 2: ‘Dokter Le Compte’. Kwam vroeger weleens op tv de show stelen. Vertelt hier spectaculaire dingen over zijn leven als arts, op een authentiek excentrieke manier. Over zijn grote liefde: ‘Om u te zeggen hoe romantisch wij toen waren op die jonge leeftijd... In plaats van met die jonge Begga in het hooi te gaan stoeien, elke zondag, als ik ging vrijen, legde ik haar uit wat de wetten van Parkinson waren. Wat een ezelke was ik toch.’ Over zijn tijd in Afrika: ‘Ik was de enige dokter voor 50.000 zwarten. (...) Een zwarte stond gereed met een petrollamp boven de buik die ik moest opensnijden. Ontelbare vliegen vlogen door de open ramen naar binnen, schudden hun vleugels tegen die lamp, vielen in die buik. En werkelijk, ik zweer het, die vielen met zo’n hoeveelheid in die buik, dat ik na een paar weken ingezien heb dat het onbegonnen werk was om ze er één voor één uit te halen, en dan maar een verpleger naar de keuken stuurde voor een pollepel, om al die vliegen en insecten zo uit de buik te scheppen.’

Nee, ik ben voorlopig nog niet van de tweedehandse spoken word-platenbak weg te slaan.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234