Max Frisch - Stiller

‘Stiller’ (Van Gennep) van Max Frisch zet in wanneer de hoofdpersoon net is gearresteerd. Iedereen houdt hem voor een zekere Anatol Stiller, maar hij – de verteller van de roman – heet eigenlijk Mr. White.

Toch heeft hij vrede met de voornaam Anatol, zodra hij de vrouw van Stiller ontmoet tenmin- ste. Een atypische romance ontspint zich, violen en gestileerde seksfantasieën incluis. 't Is een thrilleruitgangspunt als een ander, maar niet in een boek als een ander: ‘Stiller’ betekende halverwege de jaren 50 van de vorige eeuw de internationale doorbraak voor Frisch.

Maar de roman doet niet zo oud aan: de beschrijvingen doen dromen en dienen het verhaal. Enige dringendheid, ja, zelfs een vleugje paranoia, tekenen de karakteristieke, gelaagde en verscheiden wereld van Frisch, een architect, die al schrijvend een wereld à la Le Corbusier bouwt.

Intrigerend, clean. De deterministische afvalproducten van zijn tijd vallen weg in menselijke verhoudingen, gewoon omdat hij ze zo ontwapenend eerlijk beschrijft, en dat maakt hem tijdlozer dan een Mulisch of Claus, en met afstand de betere verteller.

Frisch schrijft met lichte rauwheid en continue subtiliteit. Een gedroomde gentleman, die zijn tijd van mysogynie en racisme moeiteloos overstijgt.

Frisch’ grootste kenmerk is zijn stijl: sprekend maar nooit sentimenteel, chirurgisch exact en met kolkende onderhuidse emotie. Daardoor is het geen sinecure om hem te vertalen, maar Margot Klaarhamer heeft het 'm mooi geflikt.

Het verhaal hapert nooit, de stijl klopt precies – zeldzaam voor vertalingen uit het Duits. Wie van Bordewijk houdt, zal in Max Frisch zijn meester vinden, meeslepender en voller. Zijn boeken zitten zoals een Mies van der Rohe-stoel: steeds comfortabeler in hun menselijk minimalisme.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234