Melody Gardot steelt de show. 'Ooit zeiden dokters me dat ik wellicht nooit meer zou kunnen lopen, en nu treed ik op met hakken aan van twintig centimeter hoog. Da's een overwinning'

Op haar achttiende werd Melody Gardot op de fiets aangereden. Tijdens haar revalidatie begon ze muziek te componeren. Een geluk bij een ongeluk: zonder dat ongeval zou ze ons nooit het prachtige ‘My One and Only Thrill’ en al die andere parels hebben geschonken.

Een Fransman portretteerde Melody Gardot – haar naam klinkt als een elegante maar stoere heldin uit een strip, maar ze heet echt zo – perfect: ‘Ze is een artieste van het kaliber van Billie Holiday, maar terwijl Billie haar perfecte leven verklootte met drugs, heeft Melody haar rampzalige leven na het ongeluk heropgebouwd en beter gemaakt.’ Aan het ongeluk heeft Gardot geheugenverlies overgehouden, niet ideaal voor een interview. Maar eenmaal ze op dreef is, is ze een spraakwaterval die namen dropt uit een dozijn genres. Meestal noemt ze enkel de voornamen: Abbey is Abbey Lincoln, Nina is Nina Simone, enzovoort. Haar nieuwe cd ‘Live in Europe’ is prachtig, en haar beste livesong, ‘Preacherman’, staat er dan nog niet eens op.

HUMO Welke muziek voert jou terug naar het begin, toen alles nieuw en vers en onontgonnen was?

Melody Gardot (zingt ‘First Song’ van Abbey Lincoln) «‘When the stars were strung / was the first song that was sung / lightning up a world / made for a boy and a girl / when love was new as morning dew ...’ Heel simpel, heel basic, heel ongecompliceerd. Of Nina (zingt weer) ‘My baby don’t care for shows / my baby just cares for me ...’»

HUMO We zijn één minuut bezig en ik kan al een bootleg uitbrengen.

Gardot «Ha! Algemeen zijn het de vreugdevolle, simpele liedjes die lente uitwasemen. Alles wat ‘Can’t Buy Me Love’ van The Beatles uitstraalt, wekt me, vuurt me aan. Het voert me terug naar af als ik moe ben of blasé dreig te worden.»

HUMO En welke muziek zoek je op als je schoonheid wilt die geen raakvlakken heeft met je eigen genre, met je eigen carrière?

Gardot «Oh my god, Gustav Mahler! Het adagietto uit zijn Vijfde Symfonie ... Goddelijk! Ik krijg letterlijk kippenvel als ik nog maar z’n naam uitspreek! De ziel daarvan, het perfecte tempo, de sfeer, de uitstraling, de opbouw. Soms staat het thuis op en vergeet ik even hoe briljant hij is until the fortissimo kicks in. Een genie!»

HUMO Mahler was, zoals de meeste mannen aan het eind van de 19de eeuw, wel een macho die vond dat zijn echtgenote, de verrukkelijke Alma, moest stoppen met zelf componeren. Zij moest vrouw aan de haard worden en kinderen baren. Tragisch want haar eigen liederen waren ook mooi.

Gardot «Echt? Dat had hij met mij niet moeten proberen (lacht). Maar je voelt ook dat die man heeft geleden – zijn dochtertje stierf jong en Alma bedroog hem. Ik ben gisteren in slaap gevallen terwijl Mahlers Negende Symfonie speelde – niet makkelijk om daarbij in te dommelen. Het deed me erg aan Clark Terry’s ‘Mumbles’ denken – onvoorspelbaar, heftig, maar toch melodieus.

»Ik begrijp Alma en de opoffering die ze maakte. Ik ben zelf de dertig voorbij, dus ik beleef nu de innerlijke strijd tussen enerzijds de biologische impulsen die me aansporen om kinderen te maken en een familie te stichten, en anderzijds mijn creatieve impulsen en mijn ego. De muze is niet gesteld op kinderen.»

HUMO Hoe voelt het als je muziek deel gaat uitmaken van mensenlevens – als je muziek echt télt?

Gardot «Oh, man ... Een goeie vriend vertelde me gisteren dat ze mijn ‘Once I Was Loved’ hadden gespeeld op een begrafenis. Toen Charlie stierf ... (zucht) (Gardot nam ‘If I’m Lucky’ op met contrabassist Charlie Haden, die in 2014 stierf, red.). Zo’n vent maken ze niet meer. Toen hij stierf, was het alsof iemand een pot verf over de Mona Lisa had gegoten, begrijp je? Er zijn twee soorten mensen: zij die de wereld mooier maken en zij die de wereld lelijker maken. Charlie behoorde tot de eerste soort. Ik heb ‘Once I Was Loved’ geschreven om zijn dood te verwerken en me ingebeeld wat ik zou voelen in mijn laatste momenten.

»In Frankfurt werd ik aangesproken door een man die me eerst zei: ‘You played in the Alte Oper and you were late.’ Ik dacht: ‘Oh nee, zo’n stipte Duitser die me pedant berispt, daar heb ik geen zin in.’ Maar toen zei hij: ‘En omdat je te laat begon, raakte ik aan de praat met de vrouw die naast me zat. Nu is zij mijn echtgenote en ze is net bevallen van een gezonde baby.’ Vanaf nu begin ik ál mijn concerten te laat!»

HUMO In het woord vooraf bij je nieuwe live-cd schrijf je: ‘Wat is het toch met ons mensen dat we iets of iemand pas waarderen als het of hij dreigt te verdwijnen?’ Maar je beantwoordt je eigen vraag niet.

Gardot «Omdat ik niet weet wat ons bezielt. Maar het is wel zo, de lijst van artiesten en mooie gebouwen en prachtige kunst die pas werden gewaardeerd toen het te laat was, is lang. We beseffen pas hoe ongelofelijk bijzonder walvissen zijn als ze dreigen uit te sterven. Misschien zijn we blasé. Misschien zijn we niet alert genoeg. Misschien hebben we een pervers kantje dat houdt van wat drama. Ik ken foute mensen die Billie (Holiday, red.) méér waarderen omdát haar leven een tragisch einde kende.

'Ik praat vlot Frans, dat heb ik in bed geleerd. En ik spreek ook Portugees, Engels, Italiaans en Spaans'

»Ik denk dat ik de luxe die ik nu geniet meer waardeer omdat ik vroeger niets had. Ik respecteer sterke vrouwen. Nadat mijn vader ons in de steek had gelaten, moest mijn moeder drie jobs uitoefenen om het gezin te kunnen onderhouden. We leefden in één kamer, mijn moeder en ik deelden hetzelfde bed tot ik dertien was. We hadden niets! Ik herinner me dat mijn moeder één mooi kledingstuk had, waar ze zorg voor droeg. Nu leven we in een wegwerpmaatschappij, niets wordt nog gemaakt om lang mee te gaan.»

HUMO Op ‘Live in Europe’ zeg je na het prachtige ‘Goodbye’: ‘Dit draag ik op aan mijn ex ... jerkman’.

Gardot «Als normale mensen een emotionele dip of een relatieprobleem hebben, praten ze met een goede vriendin of met een therapeut. Ik zet me dan aan de piano en sta niet recht voor de ellende met de partner op één of andere manier muzikaal heeft gerendeerd.

»‘My One and Only Thrill’ gaat over een ex, en de eerste keren dat ik dat live zong, moest ik moeite doen om niet in tranen uit te barsten. Ook ‘Gone’ was mijn antwoord op een dieptepunt in m’n leven, een ellendige periode. En toen mijn woede en frustratie het grootst waren, heb ik ‘Goodbye’ geschreven, als een ontlading. Het was in vijf minuten klaar. Er zijn er nog, hoor. ‘Some Lessons’ zing ik niet meer omdat het me te veel aan een ongelukkige periode herinnert.»

HUMO Hebben je exen al gereageerd op hoe je hen in je songs portretteert?

Gardot «Nee, en ik ben ook niet beschikbaar voor hun commentaar (lacht). Ze hebben hun kans gehad, ze wisten dat ik een artieste ben en dat mijn leven doorsijpelt in mijn songteksten. Ze moeten hun lot dragen als flinke jongens (grinnikt). Ik herinner me nog dat ik dat zei, die avond in Utrecht. Andere artiesten zouden dat zinnetje wegmonteren, maar een liveplaat moet een oprecht tijdsdocument zijn, geen montage na de feiten, dus ik heb het erin gelaten.

»Ik schaam me om te zeggen dat mijn exen tot nu toe niet de grootste intellectuelen op deze planeet waren, dus misschien luisteren ze zelfs niet eens naar mijn teksten. Ik gebruik ook vaak metaforen die zij vast niet begrijpen (lacht). Anyway, I don’t care, if it’s over, it’s over. Maar ik dank de idioten die mijn hart hebben gebroken omdat ik zonder hen die songs niet zou geschreven hebben.»


Heilige partituren

HUMO Ik zag je ooit zingen in een mysterieuze vrijmetselaarsloge in Londen. Was dat de meest ongewone plek waar je hebt opgetreden?

Gardot «Ik heb al op ijshockeypistes en basketbalvelden gestaan en niet voor mijn plezier, want de klank was daar heel slecht. Ergens in Spanje speelden we in een arena die vaak voor stierengevechten werd gebruikt, dat voelde ook ongemakkelijk. Maar het vreemdst was de Halle aux Grains in Toulouse. Op driehonderd optredens was dat de enige dag waarop mijn muzikanten ruziemaakten over wie wat wanneer zou spelen. Het draaide bijna uit op een handgemeen, really borderline violent. Die hele avond was de spanning zo hard voelbaar dat we ons er niet eens toe konden brengen om een ballad te spelen. En wat hoor ik later? Dat die zaal eigenlijk uitsluitend voor bokswedstrijden werd gebruikt.»

HUMO Ik heb drie prachtige concerten van je gezien. Heb je ooit een slecht optreden gegeven?

Gardot «Ik weet niet of ik slecht was, maar op mijn eerste officiële optreden waren amper twee mensen. Twee! Ze zijn wel tot het eind gebleven.»

HUMO Er bestaat een foto van jou waarop een raaf op je hand zit. Was dat een levende vogel of een opgezette?

Gardot «Het was een lévende vogel, geen raaf maar een roek. Hij at de hele tijd rauw vlees en gedroeg zich heel netjes tot op het eind van de shoot, ik heb ’m zelfs op z’n voorhoofd gekust. Maar toen scheet hij plots de jurk onder die ik had geleend. En door hun voeding is de stront van zulke vogels zo zuur dat je die vlekken er niet uit krijgt. Ik had amper één shoot gedaan en ik had al een slechte naam in het modemilieu. Maar in Philadelphia zeggen we: ‘Bird shit is good luck.’»

HUMO Jazz- en bluesmen geven elkaar vaak bijnamen. Heb jij er één?

Gardot «Eén van mijn muzikale mentors is Charnett Moffett, we noemen hem Netman. Hij noemt mij ‘Ladee’, lah-díé. Eén keer toen we voor de slagboom van de Capitol Records Building in Los Angeles stonden, riep hij in de intercom ‘I have here miss Ladee Gardot, mighty queen of art!’ En de slagboom ging omhoog (lacht). He was such a trip, man.»

HUMO Was er één gebeurtenis of ontmoeting die je ...

Gardot «... redde van een doodlopend straatje? Als kind al, toen ik Rachmaninov of Tchaikovsky speelde, zei mijn pianolerares: ‘Jij speelt geen klassieke muziek, je speelt jazz. Je improviseert en voegt noten toe aan heilige partituren van genieën.’ Ik begreep toen dat ik iets deed wat zij interpreteerde als hoogmoed of heiligschennis, maar ik kon het niet laten. Ik was en ben gek op klassieke muziek – Chopin, Debussy, Satie – maar ik leerde toen ook Stan Getz en Chet Baker kennen, en Antônio Carlos Jobim en Cole Porter ...

'Ik ben koppig en eigenwijs. Maar als artiest móét je dat zijn. Ik weet wat ik wil.'

»Mijn eerste plaat was heel melancholisch omdat ik toen à la (de Amerikaanse dichteres, red.) Emily Dickinson alleen op m’n kamertje zat en de hele dag uit het raam staarde. Hoe meer mijn muzikale en fysieke therapie vorderde, hoe meer ik mijn culturele horizon verruimde. En toen ik in Parijs ging wonen ... Man, ik heb daar twee jaar lang geprobeerd om beklijvende blues te componeren, en dat mislukte totaal, omdat ik te euforisch was, opgepept door die stad.

»Ik reis veel, en vooral mijn jaar in Brazilië heeft me erg beïnvloed: Caetano Veloso, Baden Powell en diens zoon Philippe ... Maar ook Argentinië: op ‘Love Me Like a River’ hoor je de invloed van mijn tangolessen. Go to a place, get the smell, get the feel, and it comes through you. Om eerlijk te zijn: het heeft ook met geld te maken. Hoe beter een muzikant is, hoe meer hij kost, is doorgaans de regel. Dus succes brengt geld op en dat geld stelt me in staat om duurdere muzikanten in dienst te nemen, die mij op hun beurt scherp houden en me zo dwingen om te evolueren.»


Geen slachtoffer

HUMO Verruim onze horizon. Beveel eens iets aan dat we niet kennen?

Gardot «Ken je Anouar Brahem? ‘Blue Maqams’. Check it out. Hij komt uit Tunesië en bespeelt de oed, maar hij laat allerlei genres versmelten tot iets aparts. Heel sfeervol en mooi.»

HUMO Ik weet dat je schildert, maar ik heb – driftig googelend – wel schilderijen gevonden die anderen van jou maakten, maar geen werk van jouw hand.

Gardot «Ik heb ze nog nooit tentoongesteld, ik heb er nog niet genoeg vertrouwen in. Maar ik heb het schilderen nodig als ... Als uitlaatklep, denk ik.»

HUMO Wat is je grootste sterkte die soms ook je grootste zwakte is?

Gardot «I’m kind off an all or nothing person. En ik ben koppig en eigenwijs. Maar als artiest móét je dat zijn. Ik weet wat ik wil. En ik ben niet bang om anderen duidelijk te maken wat ik vooral níét wil. Toen we ‘My One and Only Thrill’ opnamen, speelde drummer Vinnie Colaiuta iets wat me helemaal niet beviel. Ik sprak hem daar geïrriteerd over aan en mijn producer Larry Klein (de ex van Joni Mitchell, red.) zei: ‘Vinnie is een legende, one of the greats, zo praat je niet tegen iemand van zijn kaliber!’ Sorry, maar het is mijn plaat, en ik wil dat hij speelt wat ik in m’n hoofd hoor. Dat is geen ego, maar visie.»

HUMO Het eerste wat ik ooit live van jou hoorde, was jouw cover van Jacques Brels ‘La chanson des vieux amants’. Een ongewone keuze voor de piepjonge performer die je toen was.

Gardot «Ik heb me altijd een oude ziel gevoeld. En ik vind het nog steeds één van de meest wijze songs ooit over relaties. Het is een lied vol littekens, vetes, pijn, verdriet, spijt, zelfs bitterheid ... Maar toch overwint de liefde. Bij sommige relaties blijft de kaars branden, wat er ook gebeurt. Dat kan ik helaas niet over al mijn exen zeggen, maar toch.»

HUMO Ik overliep je songteksten en als je die combineert, zit er een goeie film à la Woody Allen in.

Gardot «Denk je? Hij mag altijd klarinet komen spelen op mijn volgende plaat, daarvoor heb ik al een burlesque-achtig nummer klaar met een New Orleans-vibe die hem wel zou bevallen.»

HUMO In het Engels bestaat de uitdrukking bedroom voice – een zangstem die zo sensueel is dat het voor de luisteraar lijkt alsof hij of zij met de zangeres in bed ligt. Maar welke stem gebruik je in bed als je gewone spreek- en zangstem al een slaapkamerstem is?

Gardot (lacht) «Dat hangt ervan af met wie ik in bed lig en waarover het gesprek gaat. Als ik ruzie maak dan klinkt mijn stem allesbehalve sensueel, dat kan ik je verzekeren. Ik ben nu in Parijs. Ik praat vlot Frans, dat heb ik in bed geleerd. Ik spreek ook Portugees, Engels, Italiaans en Spaans (grinnikt dubbelzinnig).»

HUMO Noem eens iets dat je sensueel vindt, ook al heeft het niets met seks te maken?

Gardot «De velouté van artisjok met brioche en gesmolten boter die chef Guy Savoy in het gelijknamige Parijse restaurant serveert, is hypersensueel. Ik zou nooit een relatie kunnen hebben met iemand die niet van eten houdt – en dan bedoel ik het voedsel tráág savoueren, niet binnenschrokken. Zoals de man eet, bedrijft hij de liefde.

»Ik ben heteroseksueel, en als vrouw misschien niet strict objectief, maar ik vind de glooiingen van het vrouwelijke lichaam ook nog steeds het mooiste wat onze planeet te bieden heeft (lacht). Ook in de kunst: de curves van zo’n prachtig marmeren beeld in het Musée d’Orsay of het Musée Rodin, aah ... Ik ben één van die verschrikkelijke mensen die het marmer stiekem aanraakt. In musea zag ik voor het eerst voluptueuze, mollige vrouwen die toch prachtig waren. Dat ik naar een museum moest om dat te beseffen, zegt veel over hoe we gebrainwasht worden door reclame, filmsterren en mode met de magere vrouw als ideaalbeeld.»

HUMO In dat verband: mocht je ooit de vrouw ontmoeten die naakt poseerde voor de hoes van je nieuwe live-cd, zeg haar dan dat ze heel aantrekkelijk is.

Gardot «Aw, you’ve just made my day. Ik heb al opmerkingen moeten incasseren dat ik mijn muziek promoot door mijn blote lijf te verkopen, maar da’s onzin. Ik wil geen slachtoffer zijn, punt. Ik las dat na een ongeluk met zware lichamelijke letsels het zelfbeeld van vrouwen een vaak onherstelbare duik neemt: in de spiegel zien ze voor de rest van hun leven een gewond dier, een tweedehands vrouw, de bruid van Frankenstein. Ik dacht: dat zal mij niet overkomen. Ooit zeiden dokters me dat ik wellicht nooit meer zou kunnen lopen, en nu treed ik op met hakken aan van twintig centimeter hoog. Da’s een overwinning. Ik wil mijn lijf en mijn seksualiteit heroveren op de klootzak die mij bijna in een rolstoel deed belanden.»



‘Live in Europe’ van Melody Gardot is nu uit bij Universal. Ze staat op 10 juli in het OLT Rivierenhof, info en tickets: www.oltrivierenhof.be.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234