Gasleidingen bevroren in Texas, en dus konden veel inwoners hun huis niet meer verwarmen. Veel Texanen gingen daarom aanschuiven om gasflessen in te slaan. Beeld Photo News
Gasleidingen bevroren in Texas, en dus konden veel inwoners hun huis niet meer verwarmen. Veel Texanen gingen daarom aanschuiven om gasflessen in te slaan.Beeld Photo News

Winterstorm Texas

‘Mensen vriezen dood in hun bed.’ Hoe kan een winterstorm het zo doen mislopen Texas?

Texas ontdooit en neemt de schade op, nadat een uitzonderlijke winterstorm voor rampzalige uitval van elektriciteit zorgde. Hoe kon dat in de grootste energieproducerende staat van de VS?

Texas warmt langzaam weer op na een ijskoude week, waarin tientallen inwoners omkwamen in de kou. Een 11-jarige jongen vroor dood in bed in de omgeving van Houston. Diverse ouderen werden in of rond hun huis dood gevonden. Om warm te worden liet een gezin in Houston de auto draaien in de garage. Moeder en haar dochter kwamen om door koolmonoxidevergiftiging. Persbureau AP schat dat zo’n zeventig Amerikanen zijn omgekomen in de ijzige kou die over een groot deel van de VS trok.

De problemen waren het grootst in Texas, waar op het hoogtepunt van de crisis 4 miljoen huishoudens zonder stroom zaten. In de kou, soms dagenlang, want de meeste Texaanse huizen worden elektrisch verwarmd.

De complete infrastructuur stortte in. Bevroren waterleidingen barstten open. Veel Texanen lieten hun kraan druppen om dat te voorkomen. Alles bij elkaar was het waterverbruik zo hoog dat ook het waternet het begaf. Bijna half Texas kreeg het advies om water uit de kraan eerst te koken, omdat de waterdruk te laag was. In een ziekenhuis in Abilene overleed een patiënt omdat dialyse niet mogelijk was – er was geen water.

Met lege flessen, pannen en theepotten verzamelden inwoners zich in rijen voor watertappunten. Veel veeg- en strooiwagens om wegen schoon te houden heeft het meestal zonnige Texas niet. Bevoorrading van supermarkten liep vast, dus bleven schappen leeg. Het alarmnummer was soms onbereikbaar, omdat het mobiele netwerk uit de lucht was. Verzekeraars maken zich op voor de ‘grootste verzekeringsclaimgebeurtenis uit de geschiedenis’ van Texas. President Biden stelde hulp uit rampenfondsen beschikbaar.

‘We zitten hier in de donkere middeleeuwen in Texas,’ zei Congreslid Colin Allred uit Dallas tegen de The Washington Post. ‘Ik bedoel, mensen verbranden hun meubels voor verwarming. Ze vinden oudere mensen letterlijk doodgevroren in bed.’

Hoe kan dat, in nota bene de grootste energieproducerende staat van de VS? Veel conservatieven, onder wie gouverneur Greg Abbott, weten de problemen aan bevroren windmolens. Groene energie faalde, zeiden ze. Maar de meeste elektriciteit in Texas wordt opgewekt met gas, kolen of nucleaire energie. Het grootste deel van de capaciteit viel weg omdat faciliteiten die op gas draaien uitvielen. Gasleidingen bevroren, terwijl de vraag piekte.

Texas heeft al decennia een eigen elektriciteitsnetwerk, los van de rest van het land, zodat het zich kan onttrekken aan federale regels. Veel Texanen willen gevrijwaard blijven van overheidsbemoeienis. Zelfs middenin de crisis bleef dat het belangrijkst voor Rick Perry, ex-gouverneur van Texas en onder Trump energieminister van de VS. ‘Texanen zouden best langer dan drie dagen zonder elektriciteit willen zitten als de federale overheid zijn neus maar buiten hun zaken houdt,’ zei hij.

De burgemeester van Colorado City in het zuidwesten van Texas wees inwoners terecht omdat ze hun hand zouden ophouden bij de overheid. Dat was een ‘socialistisch’ idee – ze moesten zelf oplossingen bedenken voor water en stroom, tierde hij. Hij trad overigens af na woedende reacties.

Na een ongewoon koude periode in 2011 waarschuwden federale toezichthouders al dat Texaanse energiecentrales beter voorbereid moest zijn op winterkou. Maar de lokale overheid legt de nadruk op vrije marktwerking en deregulering en dwong aanpassingen niet af. Er is sprake van verwaarlozing die doet denken aan ‘de laatste jaren van de Sovjet-Unie,’ zei energie-onderzoeker Edward Hirs van de Universiteit Houston in The Washington Post.

Experts waarschuwen: nu het klimaat verandert, kan zulk extreem weer vaker voorkomen. Gouverneur Abbott wil nu alsnog regels invoeren die elektriciteitscentrales verplichten het net winterproof te maken. Hij heeft een onderzoek aangekondigd naar netwerkbeheerder Ercot. Het Amerikaanse Congres begint naar verwachting komende week ook een onderzoek.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234