Met vrucht geslaagd: studenten met kinderen

Studeren is een fulltime bezigheid. Of was dat ouderschap? Enfin, studeren en een kind opvoeden vallen in geen geval te combineren. Of toch?

Nathalie Verheyen «Het viel allemaal nogal samen: mijn vriend Pascal had pas een taverne in Turnhout overgenomen, we zouden naar daar verhuizen, en mijn examens stonden voor de deur - ik zat in het derde bachelorjaar TEW-Bedrijfskunde aan de Universiteit van Antwerpen. We hadden ook net een grote knoop doorgehakt: we zouden een hond nemen (lacht). Dat klinkt nu belachelijk, maar op dat moment leek het ons een enorme stap. En toen bleek ik plots zwanger.

''Iedere vrouw zou tijdens haar studie zwanger moeten worden''

»Aan de unief had ik het haast aan niemand verteld. Het ligt niet in mijn aard om met zoiets te koop te lopen. Ik droeg zelfs speciaal lossere kleren om mijn buikje wat te camoufleren. Niet dat ik me schaamde, maar er lopen zo weinig zwangere vrouwen rond op de unief dat je automatisch veel bekijks hebt, en ik wilde me niet de hele tijd een uitzondering voelen. Toen ik in augustus herexamens deed, was ik bijna zeven maanden ver. Ik herinner me hoe een prof tijdens een mondeling examen vroeg: 'En... Ga je nog op vakantie?' Toen ik zei dat ik thuis zou blijven omdat ik in november moest bevallen, viel die man bijna van zijn stoel.

»Een voorkeursbehandeling kreeg ik sowieso niet. Daar stond ik nog het meest van te kijken: op de UA is er helemaal niks geregeld voor zwangere studentes. In Gent en in Leuven is er een crèche verbonden aan de unief; in Antwerpen bestaat dat niet. Toen ik mijn zwangerschap ging melden aan de studentendienst, vielen ze compleet uit de lucht: 'Oei, daar hebben we geen statuut voor. Dan geven we je maar dezelfde privileges als een gehandicapte student.' Euh, oké... Erg veel hield dat statuut niet in: ik kreeg gewoon een studiebegeleider, die me hielp om mijn examens wat te spreiden.

»Eind november werd Charlotte geboren. De eerste drie weken ben ik thuisgebleven, maar daarna ben ik beginnen te blokken voor mijn examens. Mijn studiebegeleider heeft me toen geholpen om één examen een paar dagen op te schuiven, zodat ik geen twee examens op dezelfde dag had en ik Charlotte borstvoeding kon geven. Veel heeft het niet uitgehaald: ik was maar voor twee van de vier vakken geslaagd.»

HUMO Hoe zien je dagen er nu uit?

Nathalie «De examentijd is hectisch. Charlotte gaat dan fulltime naar de crèche, en in het weekend gaat ze bij mijn moeder of mijn schoonmoeder logeren, zodat ik een goeie nachtrust heb en 's ochtends op tijd aan mijn bureau zit.

»Maar de rest van het jaar heb ik het betrekkelijk rustig. Ik ga bijna nooit naar de hoorcolleges. Ik zie er het nut niet van in - de prof vertelt exact wat er in de cursus staat, en lezen kan ik ook. Ik ga alleen naar de werkcolleges, omdat je daar de leerstof kan inoefenen. Gemiddeld volg ik 12 tot 15 uur les per week. Tegenwoordig kan je makkelijk schuiven met je lessenrooster, zodat ik al mijn vakken op twee dagen kan zetten. Daardoor hoeft Charlotte maar drie dagen per week naar de crèche. Eigenlijk heb ik als studente meer tijd voor mijn kind dan een werkende moeder. Mijn gynaecoloog zei het onlangs nog: 'Ik kan elke vrouw aanraden om nog tijdens haar studie aan kinderen te beginnen.' Nu stellen vrouwen het uit tot ze beginnen te werken, maar de eerste vijf jaar van je carrière heb je nog zoveel te bewijzen: dan blijft er gewoon geen tijd over om te moederen.

»Ik heb mijn blokmethodes wel serieus moeten aanpassen: ik was het type student dat zes, zeven uur aan één stuk kan blokken en alleen maar pauzeert om te gaan plassen. Nu studeer ik van elf tot vijf, en daarna pas als Charlotte in bed ligt. Ik ben ook vooruitziender geworden: vroeger trok ik in mijn blokrooster zes dagen uit voor een hoofdvak, nu tien. Omdat je weet: er kan altijd iets tussenkomen. Vorige zomer had Charlotte last van een verkoudheid, midden in mijn herexamens. Tja, dan moet ik vier of vijf keer per nacht uit bed, examen of geen examen. De volgende dag ga ik dan in de bibliotheek van de UA studeren, want hier achter mijn bureau val ik alleen maar in slaap.

»Tijdens de examens voel ik me wel schuldig dat ik haar zo weinig zie. Als ik in de bibliotheek studeer en zij blijft logeren bij mijn mama, dan móét ik op de terugweg even stoppen om haar te zien - dan ben ik maar wat later thuis.

»'s Avonds uitgaan lukt ook niet meer vaak, maar dat vind ik niet erg: ik heb er Charlotte voor in de plaats gekregen. Ik was sowieso niet het type dat met de studentenclub feestjes afschuimt. Nu zondag is er een vriendin jarig en gaan we iets eten: daar kijk ik enorm naar uit. De rest van het gezelschap zet daarna nog een stapje in de wereld, maar dat laat ik met plezier aan me voorbijgaan. Ik lig liever op tijd in bed, anders heb ik de volgende ochtend toch maar spijt.

»Het enige dat ik een beetje jammer vind, is dat ik niet met Erasmus naar het buitenland kan. Zonder Charlotte had ik waarschijnlijk al twee of drie keer gedaan: driekwart van de keuzevakken bij TEW zijn tegenwoordig stages in het buitenland. Ik ga liever drie weken naar Peking dan een saaie cursus van 300 bladzijden vanbuiten te leren, maar ik heb geen keuze. Een keuzevak heet dat dan (lacht).

»Weet je wat het is: ik voel me geen student. Uiteraard wil ik dat diploma, maar school komt niet op de eerste plaats. Zelfs niet op de tweede of derde. Mama zijn, mijn huishouden runnen, af en toe helpen in de zaak... Het heeft allemaal voorrang.

»Financieel is het een meevaller dat Pascal al een tijdje werkt. Een studiebeurs heb ik niet: ik zie te erg op tegen al dat papierwerk. Voor de bevalling moest ik een berg documenten in orde brengen. Wat ik allemaal heb moeten doen om mijn geboortepremie te krijgen: een ramp! 'Bent u zelfstandige?' - 'Nee.' - 'Dan moet u dit papier laten invullen door uw werkgever.' - 'Maar die heb ik niet, ik studeer nog.' - 'Oei, dat vakje staat niet op mijn formulier hoor.' Als je al die officiële instanties moet geloven, dan bestáát dat gewoon niet, een zwangere studente.»

HUMO Hoe heeft Charlotte je veranderd?

Nathalie «Het klinkt misschien raar, maar als ik zit te studeer, dan heb ik niet het gevoel dat ik nuttig bezig ben. Acht uur achter mijn bureau zitten lijkt me zo'n tijdverspilling. Met iets anders bezig zijn dan met Charlotte voelt haast onnatuurlijk aan.

»Tegelijk maak ik me nu veel meer zorgen om mijn diploma. Vroeger dacht ik: 'Och, haal ik dat diploma niet, dan zal ik dat wel compenseren door me extra in te zetten in mijn job.' Dat kan nu niet meer: ik kan 's avonds geen overuren draaien, of in het weekend werken. Ik zal het dus echt van mijn diploma moeten hebben. Ik heb het nu veel harder nodig.

»Aan de andere kant: ik ben nu veel rustiger. Vroeger was ik een ongelofelijke stresskip. Voor een examen moest ik wel twintig keer naar het toilet. Nu heb ik zoveel aan mijn hoofd - Charlotte op de crèche krijgen, me reppen om op tijd terug te zijn... - dat ik gewoon geen tijd meer heb om me druk te maken over mijn examen. Enfin, 't is een ander soort stress: ik moet er minder vaak van naar het toilet (lacht).

»Ik ben wel trots op mezelf. Vroeger vond ik altijd dat ik weinig tijd had voor mezelf, maar nu besef ik pas wat een zeeën van tijd ik toen had. Ik krijg vaak te horen: 'Ik snap niet hoe jij dat allemaal gecombineerd krijgt.' Dan zeg ik altijd: 'Wacht tot je er zelf voor staat: je zou jezelf wel eens kunnen verbazen.'»

Het volledige artikel leest u in de studentenbijlage, die u bij Humo 3708 van dinsdag 27 september 2011 vindt.

Het verhaal van Ellen (20)

Ellen Plateus «Ik heb nog meegedaan aan de VT4-reeks ‘Tienermoeders’, en van al die meisjes ben ik de enige die een hogere studie volgt. Ik begrijp dat wel: als je een baby krijgt, wil je vooral op eigen benen staan, aan je gezinnetje beginnen. Ik wil dat ook, maar voorlopig moet dat gezinnetje nog even wijken voor mijn diploma. Ik heb er ook bewust voor gekozen om nog zeker drie jaar bij mijn vader te blijven wonen en van hem afhankelijk te zijn, ook financieel. Op zijn aanraden – hij is zelf leraar – ben ik voor leerkracht lager onderwijs gaan studeren aan de Erasmushogeschool in Jette. Eind deze maand begin ik aan mijn tweede jaar.

»Ik ben zwanger geworden in het vijfde middelbaar. Toen wist iedereen dat: je kon onmogelijk naast mijn dikke buik kijken. Toen ik aan de hogeschool begon, was mijn grootste zorg hoe mijn nieuwe klasgenoten zouden reageren. Maar ik heb er geen seconde aan gedacht om over Maxim te zwijgen. Dat ka?n ik gewoon niet.

»Mijn schoolvriendinnen zien mij niet als mama Ellen, maar gewoon als Ellen. Het voordeel aan mijn studie is dat iedereen in mijn klas gek is op kinderen. Ee?n van de meisjes uit mijn klas doet niks liever dan babysitten op Maxim. En als we samen gaan zwemmen of naar de kermis gaan, dan neem ik Maxim gewoon mee – hij is nu drie, dus dat kan al wel. En doen we een meidenavond, dan spreken we af bij mij thuis, zodat ik geen babysit hoef te regelen.»

HUMO Lenen ze je ook notities als het moederschap je uit de les houdt?

Ellen «Ik mis eigenlijk nooit een les, ik vind altijd wel een oplossing. Ook als Maxim ziek is en naar de dokter moet. Dat gebeurt vaak, omdat hij de ziekte van Still heeft – da’s kinderreuma.

»Hij is ziek geworden toen hij dertien maanden was. Vijf weken heeft hij in het ziekenhuis gelegen voor we de diagnose kregen. Daarna heeft hij nog meer dan een jaar cortisonen moeten nemen en moest hij wekelijks naar het ziekenhuis. Intussen gaat het beter

en hoeven we maar om de drie maanden meer op controle. Nog een geluk dat het ziekenhuis vlak naast mijn school ligt. Een kind combineren met school is zwaar, maar een ziek kind combineren met school...»

HUMO Kun je op begrip rekenen bij je docenten?

Ellen «Ee?n docente vroeg op de eerste schooldag: ‘Zijt gij die van ‘Tienermoeders’? Dat moet ik aan mijn dochter vertellen!’ Maar verder behandelen ze me niet anders. Alleen krijg ik soms wat extra tijd voor taken.

»Omdat het zo’n praktijkgerichte opleiding is, heb ik elke dag van ’s ochtends tot ’s avonds les. Ik heb gelukkig een auditief geheugen: als ik goed oplet in de les, ken ik al 60 procent van de leerstof en hoef ik ’s avonds niet meer boven mijn boeken te hangen. Alleen taken maken, daar kruipt veel werk in. Meestal kan ik daar pas rond acht uur ’s avonds aan beginnen, nadat ik Maxim in bed heb gestopt. Hij is een goeie slaper, maar gaan slapen is een probleem. Soms moet ik echt zeggen: ‘Maxim, mama moet nu gaan werken.’ Dat begrijpt hij dan wel.

»Ik zal nooit weten hoe het is om op kot te zitten, maar dat stoort me niet. Ik ben een huismus – ik woon al mijn hele leven in dit huis. Bovendien zit ik niet graag alleen. Het irriteert me nu al als mijn papa ’s avonds niet thuis is en ik hier alleen moet zitten. Op kot zou dat nog erger zijn. Yannick, de papa van Maxim, is hier wel vaak, maar officieel woont hij nog thuis.

»Voor Maxim zou het wellicht beter zijn als zijn papa en ik konden samenwonen, maar zolang Yannick ook nog studeert, is dat financieel absoluut niet haalbaar. Zelf lijkt Maxim daar totaal niet aan te tillen: zijn bompa is zijn beste vriend, en wat is er leuker dan samenwonen met je beste vriend?

»Ik vind het alleen jammer dat ik niet op Erasmus kan. Bij ons kunnen de studenten met de beste punten in het derde jaar voor drie maanden op uitwisseling, en ik droom er al lang van om een jaar te gaan lesgeven in een schooltje in Afrika. Maar ik bekijk het zo: als Maxim achttien is en op eigen benen staat, ben ik nog maar halverwege de dertig en kan ik nog altijd naar Afrika.»

HUMO Lukt het je om rond te komen?

Ellen «Sinds 1 september gaat Maxim naar de kleuterschool, dus zijn de kosten voor de cre?che weggevallen. Dat was zo’n 12 euro per dag – ongeveer evenveel als het kindergeld dat ik kreeg. Omdat ik nog bij mijn papa woon, werd het cre?chegeld berekend op zijn loon. Maxim was dan zogezegd het derde kind ten laste, na mijn broer en ik.

»In het weekend probeer ik wat bij te verdienen door te gaan schminken op kinderfeestjes, en in de zomervakantie doe ik een maand lang de kinderopvang op de VRT. Voor de rest ben ik afhankelijk van papa. Mijn kindergeld en dat van Maxim gaan rechtstreeks naar hem. Omdat Maxim reuma heeft, is dat iets meer dan voor een gezond kind.

»Ik moet nog twee jaar studeren. Als ik daarna werk vind en Yannick en ik een beetje geld opzij gezet hebben, dan gaan we uitkijken naar een appartement of een huisje. Het liefst zou ik een job combineren met een opleiding om les te geven in het buitengewoon onderwijs; daarna wil ik nog twee jaar avondschool volgen. Mijn droom is met dove kinderen werken.»

HUMO Je hebt het allemaal op een rijtje. Terwijl veel van je leeftijdsgenoten net allergisch reageren op zoveel zekerheden.

Ellen «Tja, ik heb een doel nodig. Ik heb de komende jaren al helemaal uitgestippeld. Een tweede kind staat nog niet meteen op de planning – toch niet de eerste zes jaar. Yannick wil er helemaal geen meer, zegt hij. Maar tegen die tijd bedenk ik daar wel iets op. Dan moet Afrika nog maar een paar jaartjes wachten (lacht).»

Het verhaal van Nicolas (22)

Nicolas Peeters «Ik zat in mijn tweede jaar TEW in Antwerpen toen mijn vriendin Anneleen zwanger werd. Tja, dan ga je rekenen, he?. ‘Tegen de bevalling zit ik in het derde jaar, en daarna hoef ik alleen nog mijn master te doen.’ Zo rationeel dacht ik erover na. Natuurlijk is het wel even slikken: ‘Kan ik de verantwoordelijkheid wel aan?’ Je bent tenslotte jong en je hebt andere plannen. Maar op dag twee waren we al aan het nadenken over namen.»

HUMO Over e?e?n naam.

Nicolas «Ja, we wisten toen nog niet dat we een tweeling zouden krijgen. Uiteindelijk hebben we gekozen voor Louis en Marcel.

»Aanvankelijk vonden mijn ouders het beter als ik zou stoppen met studeren en beginnen te werken. Anneleen werkte al – ze is vijf jaar ouder dan ik – maar ze waren toch bang dat we het financieel moeilijk zouden krijgen. Uiteindelijk heb ik er zelf voor gekozen alles te combineren: e?n studeren, e?n werken, e?n papa spelen. Mijn werkervaring beperkte zich tot een paar studentenjobs, maar met de geboorte in het vooruitzicht ben ik keihard gaan werken. In de horeca: daar kan je door veel uren te kloppen wel je boterham verdienen. Zo heb ik dat eerste jaar weten te overbruggen.»

HUMO Van vaderschapsverlof was wellicht geen sprake?

Nicolas «Voor een student bestaat dat niet, nee. Maar omdat ik vooral ’s avonds en in het weekend werkte, was ik overdag vaak thuis. Dat was nodig: met een tweeling moet je alles in tweevoud doen. Anneleen zat in het begin ook nog eens met een hernia en mocht niks zwaars tillen. Je had mij moeten zien sleuren met die twee maxi-cosi’s (lacht).

»Na dat eerste jaar in de horeca ben ik fulltime gaan werken als expediteur. Ik werk nu voor een kmo die wereldwijd containers exporteert. Ik ben een werknemer zoals elke andere werknemer in dat bedrijf, alleen ben ik de enige die dit jaar nog een thesis moet schrijven en twee examens moet afleggen.

»Momenteel is het wel even wat moeilijker. Anneleen en ik staan elke dag om 6 uur op. Rond 7 uur zet ik haar en de kindjes af aan het station, zodat ze met de trein van 7.24 uur naar Brussel kunnen. Je moet het je voorstellen: met zo’n dubbele buggy die trein op en af, en daarna de Kunstberg op, naar de cre?che bij Buitenlandse Zaken. Vroeger had ze daar een job, maar nu werkt ze op Defensie en da’s in Evere. Dus heeft ze aan de cre?che een Vespa staan, waarmee ze op 20 minuten in Evere staat. Hier in Antwerpen konden we in geen enkele cre?che terecht. Tenzij in prive?cre?ches, maar daar betaal je 30 euro per dag per kind, met een korting van 2 euro voor het tweede. Doe dat maal de dagen van de maand, en je zit bijna aan mijn maandloon. Dan kan je beter helemaal niet gaan werken en van een uitkering leven. Zo zijn wij niet ingesteld, dus is het die cre?che in Brussel geworden. Ook al moet Anneleen er elke dag weer een helse trip voor afleggen.

»Na het werk ga ik hen tegen tegen zeven uur oppikken aan het station. Dan is het papjes maken, badje geven, pyjamaatjes aan en in bed. En daarna kunnen Anneleen en ik eindelijk zelf iets eten.»

HUMO Hoe past naar de les gaan in dat eivolle schema?

Nicolas «Niet. Ik kom enkel op de universiteit om examens af te leggen. De cursussen krijg ik van een vriendin. Zij verkoopt haar cursussen – ze vraagt er 5 euro voor, maar omdat ze begrip heeft voor mijn situatie, mag ik ze gratis hebben.

»Studeren doe ik ’s avonds of in het weekend. Tenminste: als ik niet aan het verbouwen ben. Vlak voor ze zwanger werd had Anneleen een appartement gekocht, maar dat was op de derde verdieping en er was geen lift. Niet zo kindvriendelijk dus. We hebben dan samen een huis met een tuin gekocht, in ’s Gravenwezel. Tot voor kort hadden we niet eens warm water: dat moest even wachten tot ik klaar was met mijn herexamens. ’t Is soms prioriteiten stellen.

»Al ons geld zit in ons huis. ’t Is misschien iets te duur voor ons budget, maar wij vinden het een goeie investering. Louis en Marcel komen niks tekort – hun kleertjes kosten meer dan die van mij! – maar voor onszelf is het momenteel wel krabben. Geld opzijzetten kunnen we niet, dus onvoorziene omstandigheden komen he?e?l zwaar aan. Bij mijn ouders gaan aankloppen voor geld probeer ik zoveel mogelijk te vermijden. Desnoods geef ik bijles aan studenten tijdens mijn middagpauze, of neem ik er nog een weekendjob in de horeca bij. Ik bekijk het zo: met mijn diploma ga ik straks meer verdienen, dus kan het in de toekomst alleen maar beter gaan.»

HUMO Ik neem aan dat je weleens een vrije dag moet nemen voor de kinderen. Moppert je baas daar nooit over?

Nicolas «In zo’n kleine KMO ligt dat soms moeilijk, ja. Zelfs als ik een examen heb, zeggen ze soms: ‘Sorry Nicolas, maar we kunnen die dag echt geen man missen.’ Dan moet ik er op de unief een mouw aan proberen te passen. Tot nu toe is dat altijd gelukt.

»Ik zal uiteindelijk vijfenhalf jaar hebben gedaan over een studie die normaal vier jaar duurt, maar daar zit ik niks mee in. Mijn kinderen hebben mij nu? nodig. En wat is anderhalf jaar op een mensenleven?»

HUMO Sta je er zelf van te kijken hoeveel ballen je in de lucht houdt?

Nicolas «Ik loop er niet mee te pronken, maar ik vind het wel knap wat ik de voorbije twee jaar heb gepresteerd. En altijd met een smile (voegt prompt de daad bij het woord). Ik stel mezelf ook nooit de vraag: ‘Hoe zou het zijn als Louis en Marcel er niet waren geweest?’ Het enige wat soms door mijn hoofd flitst is: man, wat moet het makkelijk zijn om maar e?e?n kind te hebben! We willen snel weer zwanger worden: als het dit keer geen tweeling is, dan wordt dat een makkie.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234