Met z'n soul onder z'n arm: Michael Kiwanuka

Zouden muziekprijzen dan toch een vergiftigd geschenk zijn? Brengen ze zoveel druk mee dat een jonge artiest er veeleer door dichtklapt dan openbloeit? De Britse soulzanger Michael Kiwanuka won vier jaar geleden de BBC Sound of 2012–prijs, maar verdween na het verschijnen van zijn debuut ‘Home Again’ – én een optreden op Humo’s Pop Poll – langzaam maar zeker in een zwart gat. Tot de superheld onder de producers aan de horizon verscheen...

'Ik ben bang: Engeland heeft z'n lelijke, racistische gezicht aan de hele wereld getoond'

Samen met Danger Mouse maakte Kiwanuka ‘Love & Hate’, en die tweede plaat combineert een rijker, eleganter geluid met donkerder, zelfs bittere teksten – de uitstekende single ‘Black Man in a White World’ op kop.

Michael Kiwanuka «Correctie: het is mijn tweede tweede plaat. Ik heb er eerst één gemaakt die volledig in de vuilnisbak is beland. Nu weet ik: een melodietje kan komen aanwaaien, een stuk tekst kan in je opkomen, en het is oké als je daar pas weken later mee aan de slag gaat. Ik heb lang, te lang, gedacht dat je zo’n idee meteen volledig moest afwerken, en dat zorgde voor druk. Ik heb een volledige plaat geschreven op die manier, maar ik was er dus totaal niet tevreden over. Ik moest het wat rustiger aan doen.»

HUMO En daarbij heeft Danger Mouse je geholpen?

Kiwanuka «Hij werkt ook op die manier, ja – losser. Maar het was niet gemakkelijk voor me om op mijn intuïtie te vertrouwen, hoor. Kijk: als je je eigen werk niet meer goed vindt, begin je ook te twijfelen aan wie je bent als mens. Het was in die periode belangrijk dat ik me omringde met positieve mensen. En daarmee bedoel ik geen lui die nooit kritiek hebben en alleen maar jaknikken, maar mensen die me de kracht geven om me niet druk te maken als ik eens als totale rubbish klink. Aanvaarden dat je af en toe brol produceert, helpt je vreemd genoeg om betere muziek te maken.»

HUMO De single ‘Black Man in a White World’ was je eerste teken van leven in een hele poos. Je schreef die song samen met de jonge, Londense producer Inflo. Een kwaad lied, maar verpakt in rijke, haast romantische muziek.

Kiwanuka «Die song gaat over hoe ik zit te piekeren over wat dat nu is, ‘mijn’ cultuur en ‘mijn’ identiteit. Over hoe ik op zoek ga naar de beste manier om mezelf te zijn en hoe ik daar zoveel mogelijk plezier aan kan beleven. We leven zogezegd in een multiculturele wereld, maar we worden toch allemaal het liefst omringd door mensen die precies hetzelfde zijn als wij. Wat als we buiten die comfortzone zouden treden en eens wat meer omgingen met mensen die anders zijn?

»Iedereen die tot een minderheid behoort, kent het lelijke, racistische gezicht dat Engeland nu aan de hele wereld heeft getoond. De woordenschat die ze hebben gebruikt om de brexit te promoten, was zo gefocust op racisme en immigratie: het kwam erop neer dat we een veiliger land zouden hebben zonder immigranten.»

HUMO Je zag het resultaat aankomen?

Kiwanuka «Nee, ik was onplezierig verrast. Ik woon al m’n hele leven in Londen, en Londen is anders dan de rest van Engeland. Het is een bubble, dat beseffen we nu heel goed: de rest van Engeland denkt en voelt helemaal anders dan de inwoners van het kosmopolitische Londen. Niet de Londenaars hebben dit resultaat veroorzaakt. Maar het is dieptreurig: in 2016 hebben mensen er kennelijk nog altijd problemen mee dat iemand een andere afkomst heeft. Al heb ik vooral de indruk dat de Engelsen in de eerste plaats willen dat de jobs weer naar hen gaan – they want to take back jobs.»

HUMO Zie je je favoriete club Tottenham Hotspur al zonder Dembélé, Alderweireld en Vertonghen?

Kiwanuka (lacht) «Nee! We love them, het zijn goeie spelers.

»Ik ben bang voor wat er te gebeuren staat. Want ik weet niet wat het betekent om afgesneden te worden. Dat we nu alles alleen moeten doen, vind ik gevaarlijk. Uiteindelijk treft de regering alle blaam: over zoiets belangrijks hadden ze simpelweg geen referendum moeten houden. Waarom was er geen volksraadpleging over de oorlog in Irak? Onze regering heeft het voor het kiezen, hé: ze geven ons een stem wanneer ze daar zin in hebben.»


Liefde & teleurstelling

HUMO Terug naar Danger Mouse. Ik interviewde hem ooit op een in Brugge geparkeerde tourbus, die van Gnarls Barkley. Hij hield z’n zwarte hoody het hele interview op en bleef ook opgekruld in z’n bed zitten. Is hij onder muzikanten extraverter?

Kiwanuka «Brian (Joseph Burton, de echte naam van Danger Mouse, red.) is introvert, zeker. En stil. Inflo en ik grapten weleens dat hij eigenlijk een geest is. Want Brian kon ineens in de studio verschijnen, om dan weer ongemerkt te verdwijnen. He keeps himself to himself, maar hij is een zeer warm en genereus persoon. Hij geeft écht om muziek. En ook om mijn plaat en mijn carrière. Hij was vrijgevig met zijn tijd, ik hoefde me niet te haasten.»

'Als je je eigen werk niet meer goed vindt, begin je ook te twijfelen aan wie je bent als mens.'

HUMO ‘Ik heb nog nooit een diepe, allesoverheersende liefde voor iemand gevoeld,’ vertelde je in ons vorige interview, backstage op Humo’s Pop Poll van 2012. ‘I’m in love / But I’m still sad’ zing je in ‘Black Man in a White World’. En wat verder op de plaat staat de song ‘I’ll Never Love’. Er lijkt me op dat vlak dus wat veranderd?

Kiwanuka «Klopt, ik heb wel degelijk een diepe, allesoverheersende liefde gevoeld sindsdien. En veel van die gevoelens zijn op de plaat beland, vandaar de titel ‘Love & Hate’. Ben ik een pessimist? Ik weet het niet. Laten we zeggen dat de teleurstelling kon tippen aan de verliefdheid.»

HUMO Dat Ray Charles het bij leven en welzijn aandurfde om een ‘blank’ genre als country te spelen, noemde je ten tijde van je debuut inspirerend. Maar je woont nog steeds in Londen, niet in Nashville.

Kiwanuka «Ik hou nog altijd van country – Townes Van Zandt en zo – maar tegenwoordig ben ik meer into funk. ‘Maggot Brain’ van Funkadelic! De solo’s en fader-geluiden van gitarist Eddie Hazel! Ook het solowerk van Hazel was belangrijk voor me toen ik deze plaat schreef: ‘Game, Dames and Guitar Thangs’ en ‘Jams from the Heart’.

»Trouwens, Nashville is a country place, maar er zijn ook veel rock-’n-rollbands en rockstudios. Dan Auerbach van The Black Keys woont er, Jack White woont er. Ik ben er al een paar keer geweest, ik heb er ook opgenomen in de Third Man Studios van Jack White, maar ik zie me niet verhuizen, nee.»

HUMO Je staat binnenkort op Dranouter. Wat is het meest memorabele festivaloptreden wat je ooit hebt gezien?

Kiwanuka «Ik herinner me Jay Z op Glastonbury: volgens mij was dat één van de beste optredens ooit. Amazing. Met die volledige band achter hem, dat was zo levendig. Een goeie artiest begrijpt ‘het’ gewoon. Dat je, gelijk welk genre je brengt, menselijkheid in je muziek moet stoppen. Hoe kun je de mensen anders raken? Ook hoe Kendrick Lamar live met een band speelt, vind ik bezielend. Of omgekeerd: Tame Impala, dat niet vies is van wat elektronica in z’n livesound.

»En als we het hebben over ontroerd worden: onlangs speelde ik op een groot festival in Hyde Park, waar ook de legende Carole King geprogrammeerd stond. Ze speelde ‘Tapistry’ integraal, en ik krijg nog altijd een krop in de keel als ik denk aan hoe ze daar ‘Will You Love Me Tomorrow’ en ‘You’ve Got a Friend’ bracht.»

HUMO Over ontroeren gesproken: weinigen konden dat zo goed als de zingende familie The Staple Singers. Van Pops Staples, misschien wel je grootste muzikale held, kwam vorig jaar postuum de plaat ‘Don’t Lose This’ uit, afgewerkt door dochter Mavis Staples en Jeff Tweedy.

Kiwanuka «Ik heb die plaat nog altijd niet gekocht. Schande. Ik luisterde veel naar The Staple Singers ten tijde van mijn eerste plaat. Pops Staples: huge influence, om zijn gitaarspel en de vibrato in zijn stem, en vooral: om het gevoel dat uit zijn stem spreekt. Prachtig. Maar ik heb in tijden niet meer naar die muziek geluisterd. Bedankt om me eraan te herinneren, ik ga hun platen meteen nog eens opleggen!»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234