Mieke Vogels, ex-minister en voorzitter van GroenPlus. 'De politiek is veel te clean, de wetenschap is onbetrouwbaar en de vakbond is te defensief'

Mieke Vogels (64) maakt zich zorgen. Over Antwerpen (‘De sfeer in de stad is harder geworden’), over Europa (‘We zijn onze beschaving met 100 per uur aan het terugdraaien’) en over de economie (‘Je moet de boze massa laten delen in de welvaart. Anders kiezen ze de volgende keer weer voor Trump en Lega Nord’). Een geanimeerd gesprek.

'Groen zou anders moeten zijn, maar is het niet. De vraag is niet meer: 'Waar staan we voor?', maar wel: 'Wat horen de mensen graag?''

Haar ruime dakappartement, met gezellige groene terrassen aan beide kanten, ligt aan de Turnhoutsebaan in Deurne. Pal in de zone waar een drugsoorlog woedt. Maar Mieke Vogels ergert zich meer aan het zwerfvuil op straat en de smerige trams en bussen. Na de breuk van Samen, de kartellijst van Groen en de SP.A, engageerde ze zich opnieuw om op de groene lijst te staan voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. Niet om te zetelen, maar om burgemeester Bart De Wever uit het stadhuis te krijgen.

MIEKE VOGELS «Wat mij het meest stoort, is zijn verdeel- en-heersstrategie. De sfeer in de stad is enorm verhard. Dat is begonnen met het hoofddoekenverbod van Patrick Janssens. Plots voelden Antwerpenaars zich niet meer geremd om tegen moslima’s te roepen dat ze die vod van hun kop moesten halen. Onder De Wever is dat nog verergerd. Met zijn grove uitspraken over moslims geeft hij mensen een vrijgeleide voor racisme. In de Colruyt kwam iemand me laatst nog vertellen wat ze met al die vluchtelingen moeten doen: op het vliegtuig zetten en boven de oceaan de deur opendoen. Zoiets hoorde je vroeger alleen aan de bruinste toog, vandaag durven mensen dat luidop te zeggen in een volle supermarkt.»

HUMO Wat zegt u dan tegen zo’n man?

VOGELS «Dat vluchtelingen ook mensen zijn. En dat hij zich eens in hun plaats moet stellen. Maar zulke mensen luisteren niet eens meer. Logisch, als je ziet hoe Theo Francken migranten ontmenselijkt. Je land ontvluchten is bijna een criminele daad geworden.»

HUMO In 2002 droeg u als minister van Welzijn een hoofddoek bij een bezoek aan een organisatie voor moslima’s. Zou u dat vandaag nog durven?

VOGELS «Ja. Patrick Dewael (toen Vlaams minister-president, red.) vond dat ambetant, maar ik beschouwde het als een uiting van respect. In sommige kerken in Zuid-Europa wordt ook gevraagd om je pet af te zetten. Waarom zou je dat niet doen?»

HUMO Volgens rechts moeten moslims zich aanpassen aan de westerse gebruiken.

VOGELS «Aanpassen aan wat? Vroeger streed het Vlaams Blok tegen bikini’s en mini-rokken. Die vonden ze onbeschaafd. Vandaag kan het niet bloot genoeg zijn. De voorvechters van de kuisheid eisen nu dat vrouwen bijna in hun blootje gaan zwemmen.»

HUMO U bent niet zo’n fan van het huidige identiteitsdebat?

VOGELS «We maken van elke mug een olifant. Als schepen heb ik in de jaren 90 honderden huwelijken voltrokken, waaronder veel Joodse. Vaak kreeg ik de vraag om geen handen te schudden en het echtpaar niet in de ogen te kijken. En dan deed ik dat. We blazen details op tot grote symbolen, waardoor iedereen tegen elkaar wordt opgezet.»

HUMO Het migratievraagstuk houdt heel Europa in de ban. Donald Tusk, voorzitter van de Europese Raad, presenteerde een plan om de echte vluchtelingen van de economische migranten te scheiden in hotspots buiten Europa. De N-VA verwelkomde dat als het bewijs van haar grote gelijk. Dat moet pijn doen.

VOGELS «Je kunt maar vluchtelingen opvangen als er een basissolidariteit is bij de bevolking. De N-VA doet er alles aan om die af te breken. Bart De Wever schreef zelfs dat wij moeten kiezen tussen open grenzen of de sociale zekerheid. Zo’n boodschap komt aan. Italië, Oostenrijk, de VS: overal komen partijen aan de macht die roepen dat vluchtelingen profiteurs zijn die onze welvaart onderuithalen. Daardoor wordt Europa gedwongen een meer rechtse aanpak te kiezen. We zijn onze beschaving met 100 per uur aan het terugdraaien. Internationale verdragen lijken niets meer waard, de rechten van vluchtelingen worden opgeofferd. Trump stapt zelfs uit de VN-mensenrechtencommissie.»

HUMO Ook Groen pleit nu voor zoveel mogelijk opvang in de eigen regio. Het lijkt de toveroplossing waar iedereen het over eens is. Vroeger was dat het klassieke antwoord van Vlaams Belang.

VOGELS «Opvang in de eigen regio is geen wondermiddel, want het gebeurt al. Turkije, Libanon en Jordanië vangen miljoenen vluchtelingen op in kampen van de VN. Het is wel een goed idee om daar migratiebureaus te vestigen die mensen snel duidelijkheid kunnen geven over hun asielaanvraag. Zo hoeven ze niet meer hun leven te wagen in bootjes op de Middellandse Zee en leg je de smokkelnetwerken droog.»

HUMO Volgens Theo Francken lukt dat alleen als je illegale immigratie niet meer beloont. Als mensen zien dat het niets uithaalt om hier illegaal te raken, zullen ze daar ook niet meer voor betalen aan mensensmokkelaars.

VOGELS «In dit geval heeft hij gelijk. Toch is hij een gevaarlijke man. Hij daagt voortdurend uit en tast de solidariteit bij de bevolking aan. Waartoe dat kan leiden, zag je onlangs aan de Amerikaanse grens: kinderen die van hun ouders worden gescheiden en in kooien worden opgesloten, alleen maar omdat ze in Amerika probeerden te raken. Afschuwelijk! En wat Italië deed met het schip de Aquarius, was niet veel beter: 630 vluchtelingen laten stikken die als beesten bij elkaar op het dek zitten, ook zwangere vrouwen en kinderen. Eigenlijk is dat de schuld van Europa. Het heeft de situatie in Italië compleet laten verrotten. Daardoor davert de hele unie nu op haar grondvesten.»

'Ik keur het vluchtelingenplan van Donald Tusk goed áls Europa ook de voor- en achterdeuren sluit voor fiscale fraude. Dan is er wél geld voor basisinkomens en pensioenen ''

HUMO Waaraan wijt u dat? De vluchtelingencrisis van 2015? De terreuraanslagen?

VOGELS «Solidariteit moet je elke dag verdienen en daar slagen we niet meer in. We staren ons blind op president Trump, terwijl we naar zijn kiezers moeten luisteren. De elite is geneigd om hen te diaboliseren, zoals wij destijds deden met Vlaams Blok-stemmers. Dat is dom. In zijn boek ‘Us vs. Them’ schrijft de Amerikaanse politicoloog Ian Bremmer dat we het failliet van de elite meemaken, omdat die er niet in is geslaagd om de meerwaarde van de globalisering eerlijk te verdelen. De opbrengsten zitten in de zakken van een kleine groep, en de mensen zijn daar terecht kwaad om. Toch blíjven we dezelfde fouten maken. Bij ons rijdt minister van Financiën Johan Van Overtveldt alleen voor de rijken en de grote bedrijven. Europa verdraagt ook geen ander beleid. In Italië hebben twee extreme partijen, Lega Nord en de Vijfsterrenbeweging, de verkiezingen gewonnen. De eerste reactie in de Europese salons was: ‘Och, die krijgen toch nooit een regering gevormd.’ Toen dat wél lukte, raakte men in paniek omdat die regering geld wil teruggeven aan de mensen door de invoering van een basisinkomen en hogere pensioenen. Europa pikt het niet als het budgettaire evenwicht in gevaar komt. Elke politicus die meer wil zijn dan een boekhouder, wordt als een bedreiging gezien. Zo kweek je geen goodwill bij die boze massa. Je moet hen laten delen in de welvaart, anders stemmen ze de volgende keer weer voor Trump en Lega Nord.

»Dus ik zou dat plan van Donald Tusk goedkeuren, op één voorwaarde: dat Europa ook de voor- en achterdeuren sluit voor fiscale fraude. Dan is er wél geld voor basisinkomens en pensioenen. In België betalen de vijftig grootste bedrijven gemiddeld 2,7 procent belastingen. België verliest daardoor elk jaar 6,9 miljard euro. Daar kun je veel mee doen. Het perverse is dat je Bart De Wever en Theo Francken daar nooit over hoort. Belastingontwijkers en fraudeurs zijn blijkbaar géén bedreiging voor onze welvaart. Ze schoppen liever naar onderen, naar de sukkelaars.»


De sfinx en de fikser

HUMO Tom Meeuws, de voorzitter van de Antwerpse SP.A-afdeling, was er onlangs in Humo gerust in dat Bart De Wever CD&V en Open VLD niet meer kan verleiden om met hem voort te besturen in Antwerpen. Gelooft u dat er een links stadsbestuur komt?

VOGELS «Wij zijn zoals de Rode Duivels, wij mikken op het allerhoogste. Maar Kris Peeters heeft een sleutelrol. Hij wil in het midden van het bed liggen, zodat hij kan kiezen naar welke kant hij rolt.»

HUMO Hij heeft een erg koele relatie met Bart De Wever.

VOGELS «Kris Peeters is een CD&V-sfinx. Wellicht wil hij burgemeester worden om zijn carrière met glans af te kunnen sluiten. (Fijntjes) Maar havenschepen is ook niet slecht, zeker?»

HUMO Is besturen met de N-VA uitgesloten voor u?

VOGELS «We moeten daar niet verkrampt over doen. Er is een veto tegen Vlaams Belang, niet tegen de N-VA. In Deurne zitten we met hen in de meerderheid, net als in Mechelen, Kontich en Edegem. Maar Bart De Wever is natuurlijk iemand anders dan de districtsburgemeester van Deurne. Hij staat voor alles waar wij niet voor staan.»

HUMO Groen-voorzitster Meyrem Almaci zei al dat haar partij dichter bij Open VLD staat dan bij de PVDA.

VOGELS «Dat vind ik raar. Ik hou niet van het neoliberale karakter van Open VLD.»

HUMO Is Wouter Van Besien beschadigd door het opdoeken van Samen, het kartel met de socialisten? Critici verwijten hem zwak leiderschap en een flauwe communicatie.

VOGELS «We hebben een oefenmatch verloren, maar ons WK begint pas na de zomer en onze spelers zijn er klaar voor.»

HUMO Voelt u medelijden met Tom Meeuws?

VOGELS «Hij is hard aangepakt, maar een fikser zoals hij past niet in de hedendaagse politiek, waarin iedereen hyperclean moet zijn. Ik ken stadsambtenaren die met hem dweepten Als Tom in je project geloofde, schoof hij met de middelen zodat je het kon realiseren. Maar sommige zaken die hij bij De Lijn heeft gedaan, zijn niet zo koosjer.»

HUMO U was geen fan van Samen. Blij dat u gelijk hebt gekregen?

VOGELS «Het is vooral jammer dat er niet eerder naar ons is geluisterd. Ik was niet de enige die die samenwerking niet zag zitten. Wij kunnen ons presenteren als hét alternatief voor de N-VA, de SP.A niet. Zij bloeden na hun jarenlange deelname aan de macht, maar ze willen die macht zo snel mogelijk weer grijpen. In de onderhandelingen hebben ze heel veel toegevingen gedaan. Ik vond het beter om voor ons eigen programma te gaan.»

HUMO Volgens Meeuws was er weinig verschil tussen de twee programma’s.

VOGELS «Dat is niet waar. De SP.A is een partij met een zuil en een vakbond. Neem het Zorgbedrijf Antwerpen, het troetelkindje van Monica De Coninck, dat investeert in grote woonzorgcentra. Aan het Middelheimpark verkopen ze assistentiewoningen voor 300.000 euro. En bij de Bosuil verhuren ze er voor meer dan 1.300 euro per maand. Wie kan dat betalen? Ze vergeten een deel van hun missie: garanderen dat ook kansarmen een waardige oude dag kunnen hebben. Het Zorgbedrijf probeert nu ook openbare ziekenhuizen en woonzorgcentra in Brasschaat binnen te halen. Zo beconcurreren de socialistische en katholieke zuil elkaar in een strijd om schaalvergroting en macht.»

'Onze regering blijft maar roepen dat er jobs in overvloed zijn. Waar zijn die? Ik zie vooral 50-plussers die ongelukkig zijn omdat ze nergens nog aan de bak raken.'

HUMO In uw boek ‘De rekening van de verzuiling’ schreef u dat u als minister zwaar werd tegengewerkt toen u de macht van de zuilen probeerde in te perken. Is die nog altijd zo groot?

VOGELS «Groter dan ooit. Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) wil dat mensen meer voor elkaar zorgen, terwijl er steeds meer alleenstaanden zijn. Alle experts zijn het erover eens dat dat alleen kan werken met buurtgebonden zorgcentra. Daar moeten mensen terechtkunnen met vragen, voor activiteiten, voor een warme maaltijd en voor hulp aan huis. De zesde staatshervorming was hét moment om over te schakelen van de verzuilde zorg naar die buurtgebonden centra. Maar de N-VA liet de twee sleutelposten voor de zuilen, welzijn en onderwijs, over aan CD&V. Wat Vandeurzen daarna heeft gedaan, is bijna misdadig. Hij bracht de nieuwe bevoegdheden onder bij de ziekenfondsen. Zo garandeerde Vandeurzen hun voortbestaan en hield hij een geldverslindend systeem intact. Wat heb ik eraan dat ik kan kiezen tussen vijf verschillende ziekenfondsen om een papier te laten invullen? Al die loketten moet je huren, verwarmen en bemannen. Schaf ze af.»

HUMO Mensen staan op de wachtlijst van het begin tot het einde van hun leven, van de crèche tot het rusthuis. U kreeg dat niet opgelost als minister. Lag dat ook aan de zuilen?

VOGELS «Met mijn model van een buurtgebonden aanpak kun je mensen langer thuis laten wonen, waardoor de vraag daalt. Pegode is een Antwerpse instelling voor personen met een handicap die erkend is voor 165 plaatsen. Door samen te werken met de buurtbewoners, kunnen ze met hetzelfde geld 301 mensen opvangen. Ze hebben geen keuken, maar ze werken samen met het sociaal restaurant uit de buurt. Zo besparen ze geld. Andere instellingen investeren in appartementen om gehandicapten begeleid te laten wonen. Pegode werkt daarvoor samen met het sociaal verhuurkantoor, zodat ze die woningen zelf niet hoeft te bouwen. Men durft daar out of the box te denken. Bij de verzuilde zorgorganisaties is dat onmogelijk.»


onmenselijk

HUMO Bij Carrefour kunnen zeshonderd werknemers met brugpensioen vanaf 56 jaar. Vindt u dat verantwoord?

VOGELS «Wat ik ónverantwoord vond, was de ruzie tussen Kris Peeters, federale minister van Werk en Economie, en Philippe Muyters, zijn evenknie op Vlaams niveau. Honderden mensen zijn hun werk kwijt en zij vechten in ‘Terzake’ op Canvas een boksmatch uit over wie bevoegd is.»

HUMO Economen noemen het een schande dat de regering nog brugpensioen toestaat. Bijna nergens in Europa werken zo weinig 55-plussers. Moet dat cijfer niet opgekrikt worden?

VOGELS «Dat wordt moeilijk, want er zullen nog veel ontslagen vallen. Consultancybureau McKinsey voorspelt dat 45 procent van de bestaande jobs zal verdwijnen door de robotiseringsgolf. Maar onze regering blijft maar roepen dat er jobs in overvloed zijn. Waar zijn die? Ik zie vooral 50-plussers die ongelukkig zijn omdat ze nergens nog aan de bak raken.»

HUMO Er zijn 150.000 vacatures in Vlaanderen. In de zorg en de bouw is er werk zat.

VOGELS «Moeten we die kassiersters van 55 dan verplichten om onthaalmoeder of verzorgster te worden? Als ze daar geen zin in hebben, vind ik dat onmenselijk. Die professoren kijken naar de cijfers, niet naar de mensen. Laat de grote bedrijven wat meer belastingen betalen en hef een taks op de meerwaarde die robots en machines creëren. Dan is er geld genoeg voor de pensioenen.

»Er moet ook dringend meer geïnvesteerd worden in de zorg. Ze vinden daar geen werknemers meer omdat de arbeidsomstandigheden zo zwaar zijn geworden. Verzorgers lopen zich de benen van het lijf om de mensen gewassen te krijgen. Twintig jaar geleden kon 80 procent van de bewoners dat zelf, vandaag is dat de helft. Er zijn daar, net zoals in het onderwijs, dringend meer mensen op de vloer nodig, zodat die jobs weer aantrekkelijk worden. Maar de regering doet het omgekeerde: ze bouwt de verzorgingsstaat af.

»Trouwens, de meeste mantelzorgers zijn tussen de 55 en 65 jaar oud. Hoe kunnen die voor hun kleinkinderen en zieke ouders zorgen, als ze morgen tot hun 67ste moeten gaan werken? De regering maakt dat onmogelijk. Ze wil nu ook dat jongeren en gepensioneerden belastingvrij bijklussen. Dat is een drama. In de grootsteden vinden ze nu al geen leiding meer voor de jeugdbeweging. Onze jongeren worden aangespoord om 500 euro per maand bij te verdienen, zodat ze nog méér kunnen kopen en op reis gaan. Voor gepensioneerden vind ik dat systeem nog perverser. Ik vrees dat Gwendolyn Rutten straks aan gepensioneerden zal zeggen dat ze maar moeten gaan werken, als ze niet rondkomen met hun klein pensioen. Met dat onbelast bijverdienen hol je bovendien de sociale zekerheid uit.»

HUMO Volgens Gwendolyn Rutten brengt het systeem net geld op voor de sociale zekerheid. Het zijn extra jobs en de werkgever betaalt nog altijd een sociale bijdrage.

VOGELS «Ja, maar de werknemer betaalt niets. Zo creëer je valse concurrentie. Wat zullen de vrijwilligers in de rusthuizen straks zeggen als hun gepensioneerde collega’s 500 euro per maand krijgen voor hetzelfde werk? Zo maak je het vrijwilligerswerk kapot. En wat me nog het meest stoort, is dat gepensioneerden die niet werken, scheef worden bekeken. Wij zijn de profiteurs die op reis gaan en een appartement aan zee hebben. En de volgende generatie moet onze pensioenen maar ophoesten.»

HUMO Is dat dan geen economische realiteit?

VOGELS «Mensen als Gwendolyn Rutten doen alsof er een dikke, vette streep is getrokken tussen werken en niet werken. In de praktijk is die streep flinterdun. Je kunt soep maken als loontrekkende in een restaurant, als vrijwilliger in het buurthuis of thuis voor je kleinkinderen. Dat is drie keer dezelfde activiteit, maar voor de samenleving telt alleen de loontrekkende. Dat is toch onzin? Een oma die met vervroegd pensioen gaat om voor haar kleinkinderen te zorgen, en te wassen en te strijken voor haar hardwerkende kinderen, werkt die? Of profiteert die?

»Alle vrijwilligers zouden eens een week moeten staken. Je zou wat zien: kinderen worden niet meer opgevangen, ouderen niet verzorgd, sportkantines blijven dicht, jeugdbewegingen vallen stil… Vrijwilligerswerk is het cement van onze samenleving, maar voor mensen als Gwendolyn Rutten telt dat niet mee.»


zakken vullen

HUMO Mist u de politiek?

VOGELS «De stolp van de Wetstraat mis ik zeker niet. Maar ik doe nog altijd aan politiek. Ik schrijf nog veel teksten en ik ben dit voorjaar voorzitter van GroenPlus geworden, onze beweging voor groene 55-plussers. Wij houden ook congressen en als president Trump naar Brussel komt, gaan we betogen. Ik ben nu rebelser dan twintig jaar geleden. Wij zijn de mei ’68-generatie die ziet dat het niet goed gaat met de wereld, en we hebben nog weinig tijd.»

HUMO Speelt u ook schoonmoeder voor de partijtop?

VOGELS «In het begin liep dat moeilijk. Als ik iets zei, kreeg ik als antwoord: ‘Bemoei u niet, het is nu aan ons.’ Maar als voorzitter van GroenPlus heb ik opnieuw meer invloed. Meyrem Almaci beschouwt mij als haar politieke moeder. Hoe zij wordt geleefd als voorzitster, met twee kleine kindjes, dat is niet niks. In mijn tijd was het al erg, maar nu is die job hels geworden.»

'Ik zat dertig jaar in het vak en plots moest ik bellen met een snotneus van 25 die mij vertelde welke woorden ik moest gebruiken. No way!'

HUMO Bij uw afscheid bekende u dat u een afwezige moeder bent geweest.

VOGELS «Ik maak dat nu goed met mijn kleinkinderen. Mijn kinderen hebben het me nooit kwalijk genomen. ‘Jij moest dat doen,’ zeiden ze. Maar ik heb dingen gemist. Ik was minister toen mijn dochter haar diploma van het middelbaar onderwijs behaalde. Een paar maanden eerder was ik naar een feestje op haar school geweest en werd ik voortdurend aangeklampt. Voor haar diplomaviering zei ze: ‘Dit is míjn feest, dus blijf jij maar thuis, anders draait het toch weer om jou.’ Dat was slikken. Ik ben toen maar thuisgebleven.»

HUMO Is dat geen dilemma voor veel mensen? In hoeverre volg je je passie, als die ten koste van het gezin gaat?

VOGELS «Dat is moeilijk, maar ik kom uit een tijd waarin je daar als vrouw niet over mocht spreken. Wij moesten het glazen plafond doorbreken en keihard werken om ons te bewijzen. Nu komt die slinger terug. Mijn kinderen willen het helemaal anders doen. Mijn oudste dochter heeft drie kinderen en werkt deeltijds. ‘Dan verdienen we maar wat minder,’ zegt ze. Ze heeft zelfs haar functie als OCMW-raadslid in Schoten opgegeven. Ze staat op de lijst voor Groen, maar zolang haar kinderen klein zijn, wil ze geen actieve rol meer spelen.»

HUMO Gwendolyn Rutten zal het graag lezen.

VOGELS «Zij heeft niet graag dat mensen hun kinderen zelf willen opvoeden. Iedereen moet de arbeidsmarkt op. Maar investeren in je kinderen is toch de essentie van het leven? We planten ons toch niet voort om onze kinderen zoveel mogelijk elders te dumpen? Als iemand je kind opvangt in de crèche, heet dat werken. Als je zelf je kind opvoedt, zegt onze samenleving dat je niet meer werkt en thuisblijft.»

HUMO Mocht u nu 30 jaar zijn, zou u dan opnieuw voor de politiek kiezen?

VOGELS «Moeilijke vraag. Het is eigen aan mijn leeftijd dat je je moeilijker aanpast aan nieuwe evoluties. Ik haat Twitter. En ik vind het jammer dat de vleugels van politici steeds korter worden geknipt. Europa dicteert de wetten. De politiek is ook te weinig bezig met wat de mensen op straat bezighoudt. Zelfs linkse politici willen vooral scoren met de aanpassing van hun eigen statuut. Zo geef je alleen de mensen gelijk die vinden dat politici allemaal zakkenvullers zijn.»

HUMO Dus de strijd van John Crombez bij de SP.A...

VOGELS «Denkt John Crombez nu echt dat de mensen zullen zeggen: ‘Ze verdienen allemaal te veel, behalve die van de SP.A, die zijn proper’? Bij Groen zijn we in hetzelfde bedje ziek. We doen alsof we heiliger zijn dan de paus. Pak de excessen aan, maar stop met daarmee uit te pakken.»

HUMO Gewezen minister en Eurocommissaris Louis Michel zegt dat hij blij is dat hij weer zijn mening mag zeggen nu hij is gestopt met de actieve politiek.

VOGELS «Dat is zeer herkenbaar. De politiek is veel te clean geworden. De vraag is niet meer: ‘Waar staan we voor?’, maar wel: ‘Wat horen de mensen graag?’ Groen zou anders moeten zijn, maar is het niet. In mijn laatste jaren als parlementslid had ik vaak ruzie met onze communicatiedienst, omdat ik niet in het rijtje wilde lopen. Ik zat dertig jaar in het vak en plots moest ik bellen met een snotneus van 25 die mij vertelde welke woorden ik moest gebruiken. No way! Ik wilde mijn naturel behouden en had geen zin om in elke zin ‘menselijker’, ‘eerlijker’ en ‘gezonder’ te laten vallen.»

HUMO Dit voorjaar hebben de marketeers bij jullie het zinnetje ‘De mensen zijn de bullebakkerij beu’ erin gedramd. Dat kwam plots in elk interview naar boven.

VOGELS «Ja, en dan zegt Bart De Wever dat Kristof Calvo in het parlement ook een bullebak is, waarop die denkt dat hij wat braver moet worden. Néé, Kristof, wees rebels en radicaal! Mijn partij is als de dood om niet au sérieux genomen te worden, maar toen we nog Agalev heetten, werden we nóóit serieus genomen, en toch hebben wij mee bestuurd. Wij vonden het onze taak om buiten de lijntjes te kleuren. En we hebben al vaak gelijk gekregen. In 1987 keurden wij een staatshervorming goed in ruil voor de belofte dat er een ecotaks en statiegeld zou komen op plastic flessen. CD&V ziet daar nu eindelijk het nut van in. Maar destijds had premier Jean-Luc Dehaene op zijn kabinet een oud-directeur van Coca-Cola in dienst.

»Wij zouden vandaag met een megafoon moeten roepen om het basisinkomen. Maar dat durven we niet, want de economisten zeggen dat het onbetaalbaar is.»

HUMO Recent onderzoek toonde aan dat het basisinkomen veel duurder is dan de huidige sociale zekerheid. Zelfs oorspronkelijke voorstanders als professor Ive Marx geven dat toe.

VOGELS «Het is erg dat de tegenstand tegen een links idee van links komt.»

HUMO Maar dat is toch wetenschap?

VOGELS «De wetenschap is onbetrouwbaar. Het Centrum Sociaal Beleid van de Universiteit Antwerpen is aan het huidige systeem verknocht en durft er niet van af te stappen. Ook de vakbonden en het middenveld zijn defensief. ‘Houden wat we hebben’ is het motto.»

HUMO Is het niet gevaarlijk om de wetenschap onbetrouwbaar te noemen? President Trump doet dat ook met professoren en media, waardoor zijn fans alleen nog hém geloven.

VOGELS «Maar het is toch waar? Vroeger waren twee glazen rode wijn goed voor de gezondheid, tegenwoordig mag je nog maximaal tien glazen per week drinken. Mensen vragen zich af wat ze nog moeten geloven. Dat komt ook door politici die niet durven te beslissen en zich voortdurend achter studies verschuilen. Neem nu de hervorming van de kinderbijslag. Professor Bea Cantillon zei dat dat geen goed systeem was tegen kinderarmoede, waarop Jo Vandeurzen de KU Leuven een onderzoek liet uitvoeren om het tegenovergestelde te bewijzen. Dat is niet geloofwaardig. Een ander voorbeeld: elke Europese instantie zegt dat rekeningrijden kan helpen tegen de files. Wat doet Vlaams minister van Verkeer Ben Weyts (N-VA)? Studies laten uitvoeren, víér jaar lang. Dat is politieke lafheid.»

'Projectontwikkelaars kunnen ook goede ideeën hebben. Waarom zou je hen die niet laten uitleggen bij een maaltijd? ''

HUMO Werken de peilingen ook verlammend voor de partijen?

VOGELS «Absoluut. Hans Bonte, de burgmeester van Vilvoorde, heeft gelijk: de politiek wordt gegijzeld door peilingen en communicatiestrategieën. En als er een peiling tegenvalt, is het grote paniek en moet er dringend bijgestuurd worden. Hoe kun je zo aan langetermijnpolitiek doen?»


witte wijn

HUMO Wat beschouwt u als uw politieke erfenis?

VOGELS «Ik ben apetrots op het vernieuwde Centraal Station van Antwerpen. Weinig mensen weten dat, maar ik heb dat project als schepen van Stadsontwikkeling mee verwezenlijkt. De NMBS wilde het station pimpen en ondertunnelen, maar burgemeester Bob Cools lag dwars. Onder zijn opvolgster, Leona Detiège, mocht ik opnieuw gaan onderhandelen met de NMBS. Al die mannen rond de tafel dachten: ‘Oeioei, één van Groen, nu zijn we nog niet thuis.’ Maar ik zag dat project wel zitten. Toen de plannen rond waren, werden ze door alle betrokken partijen ondertekend, in aanwezigheid van de pers. Normaal moest Leona dat doen, maar ze zei: ‘Zet jij maar die handtekening, ik moet nog pompiers decoreren.’ (lacht)»

HUMO U had toen geen contacten met project-ontwikkelaars?

VOGELS «Toch wel, maar ik dronk altijd spuitwater, ik lust geen Cola Light (lacht). Projectontwikkelaars kunnen ook goede ideeën hebben. Waarom zou je hen die niet laten uitleggen bij een maaltijd? Dat is eigen aan onze cultuur.

»Ik ben er wel dikker van geworden, al kwam dat vooral door de jubilarissen. Midden jaren 90, vijftig jaar na de Tweede Wereldoorlog, waren er veel koppels die vijftig jaar getrouwd waren. Als zij dat wilden, kwam ik als schepen op bezoek, op vrijdagmiddag. Soms had ik er zes op een namiddag. Het eerste koppel had gehoord dat ik graag bier van De Koninck dronk, het tweede had petitfours gekocht en gaf daar een glas zoete witte wijn bij, het derde schonk een martini uit… ’s Avonds zat ik altijd misselijk in de zetel. Voor ik het wist, was ik 10 kilo bijgekomen. Je ziet: eigenlijk is de politiek niet gezond (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234