‘Stop met te zeggen dat België hopeloos is’Beeld Eric de Mildt

regeringsvormingKarel De Gucht

‘Mijn partij zal haar aversie tegen een vermogenswinstbelasting moeten opbergen’

Er staan veel ‘exen’ op het naamkaartje van Karel De Gucht. Ex-Eurocommissaris, ex-partijvoorzitter, ex-minister. Wat hij niet is, is een ex-waarnemer van het politiek bedrijf. Hij houdt zich zoals vanouds niet in: ‘We moeten af van de mantra dat België een hopeloos geval is.’

- Op 26 mei 2019 hebben de regio’s toch totaal verschillend gestemd? 

KAREL DE GUCHT «Ja, maar uit alle onderzoeken blijkt dat Walen en Vlamingen over de dingen des levens bijna hetzelfde denken. Dat is geen andere etnie of een andere mensensoort, zoals N-VA beweert. Die partij houdt zich bezig met narratieven en niet met feiten. België is niet onbestuurbaar, België wordt nu niet bestuurd.»

- Er is toch een regering?

DE GUCHT «Het zou echt verkeerd zijn wanneer die regering nog maandenlang blijft zitten.»

- Dat zou MR en Open Vld toch goed uitkomen? 

DE GUCHT «Neen. Dat zou het liberalisme niet goed uitkomen. De mensen vragen om een echte regering met een meerderheid. Niet om een minderheidsregering. Misschien maakt Georges-Louis Bouchez die tactische bedenking – sommigen zeggen dat, ik ken hem niet – maar volgens mij kan deze regering niet blijven bestaan zoals ze nu is.»

- Wat stelt u dan voor?

DE GUCHT «Deze hele politieke generatie is enkel bezig met tactiek. Ze gaat ervan uit dat heel Vlaanderen elke avond om zeven uur voor de tv zit en punten geeft aan elke nieuwe tactische zet, terwijl de mensen gewoon afgehaakt hebben. Het hangt hen de keel uit.»

- Rik Van Cauwelaert, politiek commentator bij De Tijd, sprak op Radio 1 over ‘een gevaarlijke woede’.

DE GUCHT «Wat de rest van de wereld voelt, weet ik niet, maar ik ben in ieder geval woedend. Deze politieke klasse faalt collectief. Wie meedraait in die politieke microkosmos, denkt: die anderen zijn verkeerd, ik ga winnen, ik weet nog waar ik mee bezig ben. Fout!»

- N-VA verwijt uw partij dat ze ‘crimineel onverantwoord’ bezig is. 

DE GUCHT «De manier waarop wij geschoffeerd zijn, is ongehoord. Wat geeft PS en N-VA het recht om te zeggen dat Open Vld en MR niet samen mogen meedoen? Ja, Bouchez is soms nogal exuberant. Maar de MR is meer dan Bouchez alleen. Mijn voorzitter heeft helemaal gelijk: ik zou ook niet zonder MR in een regering stappen.»

- Uw voorzitter wordt een ‘tragisch figuur’ genoemd. 

DE GUCHT (gepikeerd) «Er is niks tragisch aan Egbert. Hij doet het goed en vertolkt wat leeft in de partij. Dat Open Vld alleen aan boord stapt met PS en N-VA, is echt uitgesloten.»

- Lachaert wou geen paars-groene coalitie, maar dwarsboomt nu paars-geel waardoor paars-groen weer mogelijk wordt. Is dat niet tragisch?

DE GUCHT «U bent nu met dezelfde tactische bedenkingen bezig als de politici. In november was er veel verzet tegen een paars-groene regering in mijn partij. Ik denk niet dat dit nu anders zou zijn. Open Vld én MR wilden samen gerust naar een vergelijk zoeken met PS en N-VA.

» Kijk, wij staan ook niet achter het volledige, Vlaamse regeerakkoord. Die Vlaamse canon, daar krijgen liberalen de slappe lach van. Maar daar hebben we compromissen gesloten, en dat wilden we nu ook doen.»

'De manier waarop wij geschoffeerd zijn, is ongehoord. Wat geeft PS en N-VA het recht om te zeggen dat Open Vld en MR niet samen mogen meedoen?'Beeld Eric de Mildt

- Stelt u het nu niet te eenvoudig voor? 

DE GUCHT «De politieke partijen zijn allemaal veel te risico-avers geworden. Ze redeneren; we zijn gekrompen, dus we moeten opletten. Maar enkel wanneer je risico’s neemt, groei je opnieuw.

»De omgevingsfactoren voor een regering zijn nochtans gunstiger dan de politici denken. Want er is geen knellend budgettair kader meer. Europa heeft dat kader – terecht overigens – open gebroken. De coronacrisis maakt ook dat de Belgen, die meestal niks willen veranderen, een sense of urgency voelen.

»Een akkoord kan volgens mij perfect op twee A4'tjes. Ten eerste is er nood aan een goed beheer van de coronacrisis, waarbij je de fouten van de laatste maanden niet herhaalt. Ten tweede: kom tot een relanceplan met grote investeringen. In de nota van Magnette en De Wever ging het over 4 procent per jaar. Pomp die in de strijd tegen de klimaatopwarming, zoals het energiezuinig maken van onze sociale woningen. Ten derde: maak een goed uitgedokterde vermogenswinstbelasting. En ja, ik weet dat dit raar klinkt voor een liberaal. Maar de personenbelasting voor de middenklasse moet omlaag, zij betalen nu te veel, wat voor een stuk het succes van de extreme partijen verklaart. Een vermogenswinstbelasting kan dat oplossen, samen met een roerende voorheffing van 20 of 25 procent. Ten vierde: Maak nu geen zevende staatshervorming. Na een aantal mislukkingen in die sector stop je beter eventjes. Welke Vlaming staat er nu trouwens te springen voor een regionalisering van politie en justitie? Of wil opnieuw praten over B-H-V?»

- In de nota van Magnette en De Wever ging het vooral over de gezondheidszorg.

DE GUCHT «Corona heeft voor mij het falen van Vlaanderen in de gezondheidszorg aangetoond: de woon-zorgcentra zijn louter Vlaams. Frank Vandenbroucke stelde onlangs voor om zonder taboes te onderzoeken hoe de organisatie van de gezondheidszorg beter kan. Dat idee ben ik ook genegen. Als dan blijkt dat de regio’s beter zijn, so be it.»

- Uw partij pleit toch voor een herfederalisering? 

DE GUCHT «Je kunt daar hoogstaande intellectuele discussies over voeren, maar die grote herfederalisering is ahistorisch: die komt er niet. Dat idee komt ook meer van MR dan van Open Vld.»

- Welke coalitie heeft eigenlijk uw voorkeur?

DE GUCHT «Belangrijker is hoe je de formatie weer op de rails krijgt. Nu een groene en blauwe partijvoorzitter uitsturen is geen goed idee. Een partijvoorzitter staat te dicht bij zijn partij. Een (pre)formateur moet afstand nemen. Neem beter een older statesman.»

- Johan Vande Lanotte en Didier Reynders – geen partijvoorzitters, geen twintigers – hebben 130 dagen de tijd gehad. 

DE GUCHT «We zijn nu een eind verder. De enige die al een federale regering in elkaar gestoken heeft met volheid van bevoegdheden, is Patrick Dewael. Dat is geen toeval.»

- Maar die regering heeft geen meerderheid. En niemand aan de onderhandelingstafel, behalve Dewael, had midden maart echt door wat er gebeurde.

DE GUCHT «Ze heeft geen meerderheid, maar ze heeft wel volheid van bevoegdheid. En pleit het niet voor hem dat hij het spel perfect beheerst?»

- Moet Dewael dan het veld in?  

DE GUCHT «Ik ben het staatshoofd niet, mevrouw. Ik geef slechts mijn mening over het juiste profiel.»

- Het VBO pleit voor een éminence grise van buiten de politiek.

DE GUCHT «Dat is een typische misvatting van bedrijfsleiders. Die denken: de politiek heeft er niets van begrepen, wij kunnen dat wel eventjes oplossen. Forget about it. Iemand van buitenaf krijgt nooit een regering in elkaar gedraaid. Die kennen het distilleringsproces van een regeerakkoord niet. Elke partij zal ook haar dada’s moeten laten varen. N-VA moet afstappen van die grote staatshervorming. De PS moet haar zeer linkse voorstellen, opgeven. CD&V moet beseffen dat ze haar ethische ideeën niet langer kan opleggen aan de samenleving. En mijn partij zal haar aversie tegen een vermogenswinstbelasting moeten opbergen.»

'Wees gerust: ik heb geen enkele, echt geen enkele ambitie om het over te nemen. Maar ik blijf wel mijn gedacht zeggen.'Beeld Eric de Mildt

- Wil u dan opnieuw paars-geel proberen? In één maand een regering in elkaar boksen?

DE GUCHT «Waarom zou een onderhandeling langer moeten duren dan een maand? Stop toch met die catenaccio. Wat mij nog stoort, is al dat jeunisme. De hang van de traditionele partijen naar alles wat jong is. En ja, ik weet dat dit een gevaarlijk standpunt is voor een man die wat ouder is.»

- Conner Rousseau van sp.a is dus gewoon te jong? 

DE GUCHT «Hij zou wel de eerste zijn die op zijn 28ste al een staatsman is. Deze jonge generatie politici moet opletten dat ze zichzelf niet vernietigt. Ze gooien zich als walvissen op het strand. Ze doen vaak het omgekeerde van wat goed zou zijn voor hen en voor het land. Als zij er niet uitgeraken, is dat meteen het failliet van een hele generatie politici. Deze generatie slaagt collectief of verdwijnt. Er staat ook geen volgende generatie klaar.»

- Kunnen verkiezingen een oplossing bieden?

DE GUCHT «Wanneer deze danse macabre niet ophoudt, dreigt het non governoVergeet niet dat in ons systeem het parlement enkel zichzelf kan ontbinden. Als het parlement niet eens een meerderheid vindt voor verkiezingen, is dat toch een enorme abdicatie? Nogmaals: wil je vermijden dat het de mensen écht de keel gaat uithangen, stap dan over je eigen schaduw.»

- Wilt u het niet eens proberen? 

DE GUCHT «Wees gerust: ik heb geen enkele, echt geen enkele ambitie om het over te nemen. Maar ik blijf wel mijn gedacht zeggen.»

(DM)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234