Stijn Baert (links). Beeld Shutterstock / Olena Yakobchuk
Stijn Baert (links).Beeld Shutterstock / Olena Yakobchuk

Tussen Hemel & HelStijn Baert

‘Mijn vader is gestorven toen ik achttien was, hij heeft zelf een einde aan zijn leven gemaakt’

‘Ja, maar wie gaat dat betalen?’ Heerlijk toch altijd, hoe professor arbeidseconomie Stijn Baert met één simpel vraagje iedere politicus klemrijdt die het waagt om met hem in debat te gaan in ‘De afspraak’. Vandaag, in zijn spartaans ingerichte kantoor aan het Gentse Sint-Pietersplein, zijn wíj het die de vragen stellen. Te beginnen met:

HUMO Hoe stel je je de hemel op aarde voor?

STIJN BAERT «Onlangs tijdens een wandeling heb ik een lijstje opgesteld van wat me zoal gelukkig maakt. (Leest af van een geprint Word-document) Uitstapjes met mijn beste vriend, frietjes eten met mijn lief, gestructureerd werken, ontbijten met de krant, in mijn eentje naar de bioscoop gaan, in Brussel zijn, met mijn petekind spelen, goed zijn voor wie goed voor me is. Al die zaken geven me een zetje in de richting van wat ik maar de hemel op aarde zal noemen.»

HUMO Wat heb je met Brussel?

BAERT «Ik kom uit Waasmunster, een gemeente waarover ik weleens grap dat het enige interessante eraan is dat ze drie zonenummers heeft: 03, 09 en 052. Toen ik op mijn achttiende in Gent arriveerde om een studie burgerlijk ingenieur aan te vatten, werd ik instant verliefd: deze stad had – heeft – voor mij alles. Maar die verliefdheid is inmiddels grotendeels voorbij: nu ben ik zot van Brussel.

»In de twee jaar na mijn doctoraat, toen ik me kapotwerkte omdat ik prof wilde worden, nam een vriend me regelmatig op vrijdagmiddag mee naar Brussel. We dronken een aperitief en we verorberden een voorgerecht, waarna we naar een ander restaurant trokken voor het hoofdgerecht. En vervolgens ging het richting karaoke, bowling of casino. Sindsdien associeer ik Brussel met ontspanning. ’t Is bovendien een zeer diverse stad, waar het ook nog eens goed tafelen is. Ik hou wel van de eenvoudige kost zoals ze die in sommige Brusselse bistro’s serveren: gevogeltekroketten, balletjes in tomatensaus – dat werk.»

HUMO Zijn dat jouw plats préférés?

BAERT «Ja. Al kan ik zo mogelijk nog enthousiaster worden van een goeie biefstuk-friet. Van nouvelle cuisine en aanverwanten word ik dan weer treurig, en soms zelfs opstandig. Voor mij alsjeblieft geen mousses of crèmes, of bloemetjes in mijn eten, of groenten die met de hand op het bord zijn geschikt en half koud zijn. Ik vorm een eetclubje met Ive Marx en Dave Sinardet, de armoedespecialist en de politicoloog: zij verwachten meer culinaire openheid van mij – vooral met Dave is het altijd een gevecht – terwijl ik het van hun kant zou appreciëren als ze wat minder zouden zagen. Al geef ik toe dat het misschien wat kinderachtig van me is dat ik mijn bord weleens half leeggegeten aan de kant schuif. Nu ja, als ik het niet lust, lust ik het niet.»

HUMO Drink je graag?

BAERT «Zeker. Drinken hoort voor mij bij uit eten gaan, en bij vrienden zien. Rum-Cola Zero: dat is mijn vaste drankje. Een rum-Cola Zero of twee helpt me ook om wat losser te zijn in de omgang, om me wat minder vaak af te vragen of wat ik te vertellen heb wel interessant genoeg zal zijn voor de persoon tegenover mij. Het is wellicht verrassend voor wie me weleens in ‘De afspraak’ bezig ziet, maar eigenlijk ben ik best introvert, of zeg maar gerust sociaal geconstipeerd. Recepties, of smalltalk in het algemeen, zijn niks voor mij, en dat zíé je aan mijn gezicht. Er is ook geen vraag die ik intenser haat dan ‘Hoe is ’t?’ Wat hoopt men daarmee te weten te komen? De ervaring leert dat een serieus antwoord alleszins níét wordt verwacht. Vorig jaar had je zo’n oproep: haal mensen uit hun isolement, en vraag hun hoe het met hen is. Ik ben geen psycholoog, maar volgens mij klapt een introverte mens eerder dicht dan open van zo’n vraag.»

HUMO Wat verschaft je geestelijke verlichting?

BAERT «Een econometrisch model programmeren waarvan je ziet dat het werkt. Of discussiëren met vrienden, waarbij we onszelf bewust de gracht inrijden. Een discussie die bij mijn vrienden al jaren geregeld oplaait, is of Lokeren al dan niet bij het Waasland hoort. We nemen altijd dezelfde posities in, maar de argumenten worden almaar absurder.»

HUMO Hoort Lokeren bij het Waasland?

BAERT «Tuurlijk niet! Als je op de E17 vanuit Gent komt, rijd je pas ter hoogte van Waasmunster voorbij het bord ‘Waasland’: dan ben je Lokeren al voorbij. Tegen zo’n vaststelling kan geen officiële indeling op.»

HUMO Ik zou zeggen: trek dat blik met ergernissen gerust nog wat verder open.

BAERT «Ik erger me aan mensen die op Twitter of Instagram beweren dat ik het allemaal doe om ooit op een politieke lijst te belanden – de N-VA is momenteel in de mode, al worden ook Open VLD en CD&V genoemd. Ik vind dat ronduit beledigend: alsof het interessanter zou zijn om op een lijst te gaan staan dan wat ik nu doe. Hier, aan de UGent – de énige universiteit ter wereld, wat mij betreft – krijg ik veel vrijheid, mag ik lesgeven en onderzoek doen, en kan ik ook nog eens impact hebben op een wereld die me altijd geboeid heeft: de politiek. Denk je nu echt dat ik dat zou willen inruilen voor een leven als backbencher? In het weekend dat de ministers en de staatssecretarissen van de nieuwe federale regering werden aangeduid, kreeg ik telefoon van een partijvoorzitter van die coalitie. ‘Oei!’, zei ik half lachend tegen mijn lief. ‘Hier komt de vraag waarvan ik hoopte dat ze nooit gesteld zou worden.’ Maar ik miste de oproep, en er is ook niet meer teruggebeld.»

HUMO Wat is voor jou de hel op aarde?

BAERT «Mijn vader is gestorven toen ik achttien was, hij heeft zelf een einde aan zijn leven gemaakt. Soms droom ik dat hij weer leeft en zich opnieuw slecht gedraagt tegenover mijn mama. Dat zou voor mij de hel op aarde zijn. Kijk, ik kan me voorstellen dat hij een goeie broer of vriend is geweest. Maar als vader was hij voor mij een nul. En voor mijn mama, die dat echt niet verdiende, was hij een min honderd. Veel mensen konden onlangs niet begrijpen dat Andy Peelman zijn vader niet meer wilde zien toen die stervende was, maar ik kon het me perfect voorstellen.»

HUMO Lees je graag?

BAERT «Ja, vooral over binnenlands voetbal en binnenlandse politiek. Wat dat laatste betreft, blijf ik de reconstructies van Hugo de Ridder herlezen van de regeringsformaties uit de jaren 80 en de vroege jaren 90. Ik wil alles weten, tot en met wat de protagonisten aten tijdens de onderhandelingen. Wat me fascineert, is hoe vooral menselijke relaties bepalen of een regering al dan niet tot stand komt. Mensen die mekaar iets gunnen, of juist een rekening met mekaar te vereffenen hebben.

»En verder ben ik een liefhebber van de boeken van Herman Brusselmans die níét in de ik-persoon geschreven zijn. ‘De man die werk vond’, bijvoorbeeld, dat ik altijd ten geschenke geef aan mijn mannelijke doctoraatstudenten – met vrouwen vind ik dat iets minder evident, omdat er toch wel wat seksistische passages in voorkomen.»

HUMO Ben je in het algemeen een kunstliefhebber?

BAERT «Goh. Ik moet toegeven dat ik weinig met hoogstaande cultuur heb, wat ik ongetwijfeld deels heb meegekregen uit mijn jeugd. Ja, een welbepaalde passage uit ‘De parelvissers’ van Georges Bizet vind ik mooi, maar in mijn auto liggen al jaren slechts twee cd’s: ‘The Best of Milk Inc.’ en ‘De telefoongrappen van Armand Schreurs’. Ik lieg: Jacques Brel ligt er ook, maar daar luister ik nooit naar. En je zult vast ook wel weten dat ik al eens word opgevoerd als fan annex kenner van ‘F.C. De Kampioenen’. Daar schaam ik me niet voor, al wil ik dat ook weer niet tot in lengte van dagen doen. Trouwens, na het achtste seizoen vond ik het toch niet meer goed. DDT is vertrokken, en door een noodlottige scenaristenwissel is alles veel te karikaturaal geworden. Eén van de grootste problemen was dat Ann ‘Bieke’ Swartenbroekx ervan uitging dat ze het schrijftalent van haar vader René, één van de oorspronkelijke scenaristen, met de genen had meegekregen. Niet, dus.»

HUMO Wat is voor jou het hoogste lichamelijke genot?

BAERT «Met de slappe lach uit een hilarische droom wakker worden. Magisch is dat. Als een arts me zou kunnen leren hoe ik dat vaker zou kunnen opwekken, ik zou daar veel geld voor over hebben. En daarnaast geniet ik steeds meer van kicks in attractieparken. Als kind was ik er bang voor, maar nu doe ik niks liever dan naar Walibi gaan en in De Weerwolf kruipen, een soort houten achtbaan. Om nog te zwijgen over de Dalton Terror, een vrijevaltoren van wel tachtig meter hoog. Da’s ontspanning in zijn puurste vorm: je laat alles los.

»Goed, ik zou oneerlijk zijn wanneer ik niks over seks zou zeggen. Hoewel dat voor mij toch meer een wrijving in de hersenen is dan een wrijving van, euhm, lichaamsdelen.»

HUMO Met wie zou je weleens een avondje geestelijke wrijving willen beleven?

BAERT «Ik ben van de markt, maar gesteld dat ik me daar eventjes niks van zou moeten aantrekken: Leandro Trossard, de voetballer.»

HUMO Een Genkie? Was jij dan geen Anderlecht-supporter?

BAERT «Jawel, maar het ene sluit het andere niet uit. Ik was er zelfs bij toen hij op Anderlecht kampioen is komen spelen met Genk. Maar het is hem gegund, want hij lijkt me een leuke jongen. En ik was echt vertederd toen hij tijdens de eerste lockdown de Taj Mahal namaakte in Lego. Wat ik wel betreur, is dat hij er de laatste tijd wat suf uitziet: niet goed voor een onenightstand. Ik hoop van harte dat alles goed met hem gaat. Anders mag hij me altijd bellen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234