Beeld ter illustratie Beeld Getty Images
Beeld ter illustratieBeeld Getty Images

Gezondheid

Minder eten is niet voldoende om van uw coronakilo’s af te raken: ‘Stel je doel niet in kilo’s’

Coronakilo’s zijn zorgelijk, vindt diëtist Karine Hoenderdos, want reken maar dat die er moeilijk af gaan. Wie wil afvallen, wil vaak te veel en te snel.

Karine Hoenderdos (54) publiceerde samen met endocrinoloog Hanno Pijl (62) meerdere boeken over het voorkomen en jezelf genezen van diabetes en hart- en vaatziekten, door middel van verandering van leefstijl en eetgewoonten. Overgewicht? Maak jezelf beter is de nieuwste in de reeks. In Nederland heeft de helft van de volwassenen overgewicht, van wie bijna 14 procent lijdt aan de ernstige vorm obesitas. Van alle kinderen tot en met 17 jaar is 15 procent te zwaar.Elke pondje gaat door het mondje, toch?

‘Zo simpel is het niet. Overgewicht ontstaat door een aantal complexe factoren. Je voedingspatroon is er daar een van. Het is heel makkelijk om te veel calorieën binnen te krijgen, zelfs als je weinig geld hebt. Het aanbod in onze supermarkten bestaat voor 70 procent uit sterk bewerkt voedsel; eten dat veel suikers en verkeerde vetten bevat en ontwikkeld is om je er zo veel mogelijk van te laten eten. Die producten dragen bij aan overgewicht.

Je zou denken dat de meeste mensen daarvan op de hoogte zijn, maar dat is niet zo. En veel mensen die het wel weten, laten zich toch verleiden, omdat die producten nu eenmaal goedkoop en lekker zijn.’

- Wat speelt nog meer mee, naast te veel calorieën?

KARINE HOENDERDOS «Veel mensen eten de hele dag door. Dat heeft invloed op je spijsvertering en hormoonhuishouding, waardoor het moeilijker wordt om af te vallen. We pakken vaak de auto en bestellen spullen vanuit onze luie stoel. Ook van medicijnen kom je vaak aan.

»Een andere belangrijke, niet zo bekende oorzaak van overgewicht is de enorme hoeveelheid chronische stress en gebrek aan rust. Het is een samenspel van gewoonten en maatschappelijke factoren. Daarom werken diëten niet.»

- Hoe doorbreek je zo’n patroon?

HOENDERDOS «Ga eerst na wanneer en onder welke omstandigheden je overgewicht is ontstaan. Was er stress of had je blessures? Slik je medicijnen? Is het snel ontstaan of juist langzaam? Na een zwangerschap? Zo krijg je inzicht in de oorzaken.

»Vervolgens kun je kleine aanpassingen doen in je gewoontes. Dus geen streng dieet, maar eerst alleen dat koekje bij de koffie achterwege laten. Spreek met jezelf af dat je na negen uur ‘s avonds niet meer eet.

»Als je meer wilt bewegen, kun je je dag beginnen met een korte wandeling. Denk bij sporten niet automatisch aan de loopband en krachttraining in de sportschool, als je dat niet leuk vindt. Vind uit wat bij je past, zodat je het wel kunt volhouden.»

- Dat klinkt simpel. Waarom is het dan toch zo moeilijk?

HOENDERDOS «Omdat er een valkuil in onze gedachten zit. ‘Nu ga ik het helemaal anders doen. Vanaf maandag ga ik drie keer per week sporten. Vanaf 1 januari ga ik stoppen met roken. Ik ga tien kilo afvallen in tien weken’. Maar in één klap al je gewoontes veranderen houdt niemand vol. Bovendien zegt de innerlijke criticus dan dingen als: ‘Slappeling’ of ‘Zie je wel, dit lukt óók al niet’. Zo wordt afvallen een strafkamp.

»Het is geen kwestie van wilskracht of discipline - gewoontes blijvend veranderen lukt alleen als je de weg ernaartoe zo leuk mogelijk maakt. Als je gewoontes stuk voor stuk een beetje bijstuurt, is het risico op terugval kleiner. Bovendien geeft dat minder het gevoel dat je keihard aan het werk bent, terwijl het op de langere termijn veel effect heeft.»

- En wat als het een keer niet lukt?

HOENDERDOS «Wees dan niet te streng. Onderzoek de reden en kijk naar hoe het morgen weer wel kan lukken. Dus stel, je hebt met jezelf afgesproken dat je elke dag gaat wandelen en na vier dagen lukt dat al niet meer, wees dan eerlijk. Was het een te grote stap en kun je beter beginnen met tweemaal per week? Of vind je er niks aan en moet je iets anders kiezen?»

- Is het realistisch om als doel te stellen: ik wil 5 kilo kwijt?

HOENDERDOS «Als ik iemand vraag wat zijn streven is, dan is het antwoord vaak dat hij of zij zoveel kilo wil afvallen. Maar dat is geen inspirerend doel. En als het 1 of 2 kilo minder wordt, baal je ook nog. Denk liever na over hoe je je voelt als je je doel bereikt. Wat kun je dan wat je nu niet kunt?

»Zo kom je tot antwoorden als: ‘dan kan ik op wandelvakantie met mijn geliefde’ of ‘dan kan ik naar de speeltuin’ of ‘dan kan ik voetballen met mijn kleinkinderen’. Dat beeld kun je steeds weer oproepen. Als je dan toch dat koekje pakt, denk je sneller: wacht even, dit koekje staat dat ideaal in de weg.»

- Wat doet stress met overgewicht?

HOENDERDOS «Stress grijpt in op je hormoonhuishouding. Je lichaam maakt meer cortisol aan en dat geeft het lichaam het seintje vet te gaan opslaan als reserve én het zorgt ervoor dat je sneller honger krijgt. Veel mensen hebben last van chronische stress.

»Nu is het vaak moeilijk om stress- factoren, zoals een drukke baan, geldproblemen of andere zorgen, te beïnvloeden. Wat je wel kunt doen is bewuster omgaan met ontspanning. Dan bedoel ik niet niksen op de bank met een mobiele telefoon erbij. Stel jezelf minder bloot aan prikkels zoals sociale media, ga vaker rustig zitten en haal diep adem, trek de natuur in en luister naar de vogeltjes. Weinig bewegen omdat je moe bent is begrijpelijk, maar werkt averechts, omdat de stress niet uit het lichaam vrij kan komen.»

- En slaaptekort?

HOENDERDOS «Veel en goed slapen is belangrijk om op gewicht te blijven. Mensen in wisseldiensten hebben grotere kans op overgewicht. Stress en slaap kunnen een vicieuze cirkel vormen: door stress ga je vaak slechter slapen en slechter slapen leidt tot meer stress. Het is goed te beseffen dat als je slecht slaapt en stress hebt, het vrijwel onmogelijk is om af te vallen. Daar moet je eerst iets aan doen, daarna volgt je gewicht.»

- Eenmaal overgewicht gehad, maakt op gewicht blijven lastig.

HOENDERDOS «Dat is een pittige boodschap, maar inderdaad wel de waarheid. Als je overgewicht hebt of hebt gehad, is het moeilijk om op een gezond gewicht te komen en te blijven. Daarom zijn coronakilo’s zorgelijk, omdat het zo moeilijk is die er weer af te krijgen. Voorkomen was beter geweest.»

‘Overgewicht? Maak jezelf beter!’ is verschenen bij Fontaine Uitgevers.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234