'Miss Peregrine's Home for Peculiar Children': de fantasie van Tim Burton 

In 2011 liet de Amerikaanse schrijver Ransom Riggs een wonderbaarlijk boek op het universum los: ‘Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children’, het verhaal van een kleine jongen die in een weeshuis op een afgelegen eiland verzeilt en kennismaakt met een groep kinderen met bijzondere krachten.

'Ik maak films voor iedereen die zich uitgesloten voelt'

De plot getuigde van een fabuleuze fantasie, maar de magische kracht van ‘Miss Peregrine’ vloeide vooral voort uit de unieke zwart-witfoto’s die het boek opluisterden; authentieke, op vlooienmarkten gevonden prenten van kinderen die de lezer zo angstaanjagend diep in de ogen kijken dat het lijkt alsof ze hem willen betoveren. ‘Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children’ groeide wereldwijd uit tot een geliefde bestseller (ook bij ons, onder de titel ‘De bijzondere kinderen van mevrouw Peregrine’), kreeg twee vervolgen, en ook de filmrechten waren in een oogwenk verkocht. En wie anders dan Tim Burton, Hollywoods meest bijzondere kind, was geschikter om de verfilming van dit fantastische verhaal te realiseren? Humo trok naar Londen en keek de regisseur van ‘Edward Scissorhands’, ‘Sleepy Hollow’ en ‘Alice in Wonderland’ recht in de ogen.

HUMO Meneer Burton, de fans van het boek zijn bezorgd. Uit de trailer blijkt dat u nogal wat wijzigingen hebt aangebracht aan de plot en de personages.

Tim Burton «Ik heb inderdaad aan de krachten van sommige personages zitten morrelen. In het boek doet Emma wonderlijke dingen met vuur en kan Olive door de lucht zweven. In de film is het net omgekeerd. Ik begrijp dat de fans – voor wie ik eindeloos veel respect heb – dit als heiligschennis beschouwen, maar ik voelde me zeker van mijn zaak. Kijk, het veroorzaakt altijd stress wanneer je je aan de verfilming van een populair boek waagt. Je weet immers op voorhand dat je bepaalde scènes zult moeten schrappen of condenseren, en dat de fans daar niet gelukkig mee zullen zijn. Vandaar dat ik enorm opgelucht was toen Ransom Riggs me zijn zegen gaf. Hij ging onmiddellijk akkoord met de veranderingen die ik wilde aanbrengen – zonder dat ik smeergeld op tafel moest leggen (lacht). Ik veronderstel dat hij voelde dat ik trouw zou blijven aan de geest van zijn boek – wat voor mij ook wel een absolute must was.»

HUMO Hoe hebt u het boek eigenlijk ontdekt? Opgepikt in de boekwinkel?

Burton «Boekwinkel? Hey, ik behoor tot de televisiegeneratie: ik lees geen boeken (lacht). Nee, iemand had me die oude zwart-witportretten laten zien waarop Ransom zijn verhalen heeft gebaseerd. Ik was onmiddellijk in de ban: die foto’s hebben iets buitengewoon poëtisch, iets spookachtigs en iets griezeligs; er hangt een zweem van mysterie rond.

»Op het moment dat ik die foto’s zag, was ik me er niet eens van bewust dat er ook een boek bij hoorde. Maar zodra ik aan ‘Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children’ begon, voelde ik er een diepe band mee.»

'Als mensen me zeggen: 'Maak eens een film over de realiteit,' dan antwoord ik: 'Lees de krant!''

HUMO Een weeshuis vol kinderen met speciale krachten. Het doet denken aan de school voor mutanten uit de ‘X-Men’-reeks.

Burton «Ik denk niet dat je ‘Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children’ als een superheldenfilm kunt bestempelen. Wat die kinderen hebben, zou ik ook geen superkrachten willen noemen, maar eerder aandoeningen. Voor velen onder hen vormen die aandoeningen een zware last, iets waarmee ze moeten leren omgaan. Neem nu die jongen die een zwerm bijen in zijn buik verbergt: zoiets kun je bezwaarlijk een superkracht noemen (lacht). Pas op, de superheldenmythologie zit er zeker in verweven, maar de kern van het verhaal draait toch meer om hoe je je als kind of als tiener weleens kunt voelen: anders, alleen en krachteloos. Eigenlijk gaat ‘Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children’ meer over verschillen dan over superkrachten, over mensen die niet bij de maatschappij horen en nergens in passen. Dat was net wat me zo aantrok in het verhaal.»

HUMO Het lijkt erop dat u een nieuwe muze hebt gevonden. Het is al de tweede keer (na ‘Dark Shadows’) dat u de hoofdrol geeft aan Eva Green.

Burton «Ik had Eva gezien in ‘Casino Royale’, maar was niet vertrouwd met de rest van haar werk. Toch voelde ik tijdens onze eerste ontmoeting op een rare manier een connectie met haar. Ik zag een zielsverwante: iemand die zich misbegrepen voelt. Dat je iemand voor de allereerste keer ontmoet en bijna niet met elkaar hoeft te spreken om elkaar te begrijpen, komt in het leven héél zelden voor. Ik noem haar Scary Poppins: ze ademt mysterie uit, ze kan tijdens de opnamen heel verrassend uit de hoek komen, en ze ziet er écht uit alsof ze ieder moment in een vogel kan transformeren. Eigenlijk is Eva een rariteit in het hedendaagse Hollywood: je komt ze immers nog maar zelden tegen, de actrices die nog de mystery quality van de filmsterren van weleer hebben. Eva is als de schooldirectrice die ik nooit heb gehad. Sterker nog: ze is de schooldirectrice waar ook jíj altijd van hebt gedroomd (lacht).»

HUMO Wat bedoelt u precies met ‘iemand die zich misbegrepen voelt’?

Burton «Ik loop intussen al lang genoeg in Hollywood rond om te weten dat de lui van de studio’s je graag in een hokje steken. Mij noemen ze steevast ‘raar’, ‘donker’, ‘zonderling’ – whatever. En ook Eva staat in Hollywood bekend als ‘raar’. Zoiets maakt mij, ook na al die jaren, nog steeds heel erg boos. Ik ben er enorm gevoelig voor.»

HUMO Wanneer was de laatste keer dat iemand u raar heeft genoemd?

Burton «Vijf minuten geleden, hier in de gang! (lacht) Echt: zodra Hollywood een stempel op je heeft gedrukt, raak je die nooit meer kwijt. Wat ik ook doe, welke film ik ook maak, al mijn hele carrière lang vinden ze mijn werk raar en donker. ‘Batman’? Te donker! ‘Sleepy Hollow’? Te donker! Zelfs als ik volgend jaar een exacte kopie zou maken van ‘The Sound of Music’, de braafste familiefilm ooit, zullen ze het resultaat nóg te donker vinden (lacht).»

HUMO Voor ‘Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children’ diende u een grote groep kinderen te casten. U kent toch het dictaat van de grote komiek W.C. Fields: werk nooit met dieren of kinderen.

Burton «O, ik heb er net van genoten! Ik ben zelf vader van twee kinderen, maar ik vond twee niet genoeg: ik wou er méér. En omdat ik het niet zag zitten om tien kinderen te adopteren, ben ik dan maar een film gaan draaien in een weeshuis (lacht). Nu, die kids waren echt fantastisch. Er zaten ervaren kindacteurs tussen, totaal onervaren kinderen, en ook enkele kinderen die zich griezelig volwassen gedroegen. In die laatsten, die hun personage overigens bijzonder goed aanvoelden, herkende ik mezelf. Ze voerden mij op één of andere manier terug naar mijn eigen kindertijd, toen ik me als een oude ziel in een jong lichaam voelde.»

'Wat die kinderen hebben, zou ik geen superkrachten willen noemen, maar eerder aandoeningen'

HUMO U hebt tot nu toe achttien films gedraaid, en ze horen allemaal thuis in het rijk van de fantasy. Nooit zin gehad in een ander genre?

Burton «Mensen zeggen me soms: ‘Maak eens een film over de realiteit!’ Waarop ik altijd zeg: ‘U wilt realiteit? Lees de krant!’ (lacht) Fantasy is het genre waarmee ik ben opgegroeid, en ik ben er altijd dol op gebleven. Ik vind wel dat een fantasyfilm een stevige fundering moet hebben, zoniet voel ik er maar weinig bij. Het volstaat niet om je verhaal vol te proppen met fantastische wezens of figuren: je moet bij die figuren ook iets vóélen. Ze moeten als het ware symbool staan voor jouw eigen emoties, voor je eigen innerlijke gevoelswereld. Een beetje zoals Edward Scissorhands symbool staat voor iedereen die zich uitgesloten voelt. Wie zich een outcast voelt, wie zich niet thuisvoelt in de maatschappij, voelt zich meestal wel veilig in de wereld van de fantasy. Dát is altijd de grote aantrekkingskracht van het genre geweest – ook voor mij.

»Dat outcastgevoel raak je niet kwijt met ouder worden. Het gevoel dat ik in deze wereld niet op mijn plaats ben, weegt – nu ik bijna 60 ben – zelfs zwaarder dan ooit. Maar ik heb iets dat mij rechthoudt: mijn werk. Dat ik films kan maken voor al die mensen out there die zich uitgesloten voelen, en dat die mensen zich een klein beetje getroost voelen wanneer ze naar mijn films kijken, betekent ontzaglijk veel voor mij.»

HUMO Tot slot: wordt uw volgende film de remake van ‘Dumbo’, of toch ‘Beetlejuice 2’?

Burton «Aangezien ik nog bezig ben met de afwerking van ‘Miss Peregrine’s Home for Peculiar Children’, vind ik het erg moeilijk om iets over mijn toekomstplannen te zeggen. Ik vind het al lastig om iets zinnigs over déze film te vertellen: het is alsof ik moet praten over een prematuurtje. Kijk, het maken van een film is alsof je per schip een reis onderneemt naar de andere kant van de wereld. Pas wanneer ik ‘Miss Peregrine’ definitief heb afgewerkt, zal mijn schip aankomen. En wat ik aan die andere kant zal vinden? Ik weet het niet.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234