Mohamed Ridouani en Hans Bonte, SP.A-burgemeesters van Leuven en Vilvoorde: 'Eigenlijk is het crazy om in tijden van terreur een gooi te doen naar het burgemeesterschap met een naam als Mohamed'

De verkiezingen van 14 oktober zijn geen triomftocht geworden voor de SP.A. Slechts twee positieve noten: Leuven krijgt met Mohamed Ridouani als eerste centrumstad een burgemeester van allochtone afkomst, en in Vilvoorde maakt Hans Bonte voor de tweede keer op rij een grote sprong voorwaarts.

'De partij is te veel bezig met de waan van de dag: hoe moeten we op korte termijn scoren? Ma ar eigenlijk tellen we niet mee'

Wanneer Hans Bonte het kantoor van Mohamed Ridouani binnenstapt, klopt hij de Leuvenaar op de rug: ‘Goed gedaan, Mo.’ Mohamed Ridouani: ‘Gij ook, hè.’ Het doet een levenslange camaraderie vermoeden, maar dat blijkt niet te kloppen.

HANS BONTE «Ik ken wel mensen uit zijn entourage, maar Mo zelf ken ik niet zo goed. Er waren enkele vluchtige ontmoetingen, maar we hebben slechts één keer deftig gepraat.»

MOHAMED RIDOUANI «We herkenden elkaar als we elkaar kruisten in de gang (grijnst). Hans heeft me eens uitgenodigd: we zijn in Vilvoorde een steak gaan eten.»

BONTE «Bij De Kuiper, natuurlijk. Maar zoals je ziet: er kan niet veel vlees in Mo.»

RIDOUANI (lacht) «Ik heb Hans leren appreciëren na de aanslagen van 2016, toen hij zich echt als een burgervader heeft gedragen: verantwoordelijk en bezorgd over zijn eigen jongeren, en tegelijk heel kordaat. Dat is me toen opgevallen, net als zijn, euh, aparte stijl.»

BONTE «Ik? Stijl?»

RIDOUANI «Hoe ik die moet definiëren weet ik niet goed, maar er is een stijl.»

BONTE (tegen Humo) «Ik stel voor dat je daar de titel van maakt.»

HUMO Meneer Ridouani, aan de telefoon kon u niet snel genoeg zeggen dat u erg verschilt van Hans Bonte.

RIDOUANI «Ja, dat denk ik wel. Wij zijn twee totaal verschillende karakters in twee totaal verschillende steden: het is mooi dat er meer dan één geslaagde aanpak bestaat.»

BONTE «Mo heeft meer stijl in de klassieke zin van het woord, dat is één. En qua aanpak en temperament zijn we inderdaad totaal verschillend. Ik denk dat Mo doordachter, rustiger en geslotener is dan ik. Maar hij heeft ook visie en beschikt duidelijk over een sterke ruggengraat.»

HUMO Ik gooi voor de helderheid twee clichés op tafel: de straatvechter en de studax.

RIDOUANI «Ik ben geen studax. (Snel) Maar ook geen straatvechter. Ik ben wel constant op straat, te voet of met de fiets: mensen kunnen me altijd aanspreken. Het heeft wel even geduurd voor ze me kenden: als burgemeester heb je een breed forum, als schepen niet. Nu krijg ik veel aanvragen voor grote interviews, maar de voorbije jaren wilden de kranten me niet. Ik heb het anders gedaan, één op één. Zo is schepen Ridouani gaandeweg Mo geworden. Mo is toegankelijk en aanspreekbaar, maar ik combineer dat met een rechttoe rechtaan stijl en visie. Ik probeer op langere termijn te werken. Het is mijn ambitie om van Leuven één van de zorgzaamste, welvarendste en groenste steden te maken. De laatste drie, vier jaar is dat beginnen te renderen.»

HUMO Willen jullie eens de balans opmaken van jullie eigen verkiezingsuitslag?

RIDOUANI «Doe maar, Hans.»

BONTE «Ik ben bijzonder tevreden, vooral omdat we voor de tweede keer op rij winnen. In 2012 zijn we 6,5 procent vooruitgegaan, nu 7 procent. En telkens tégen de wind in. Ik heb het voordeel dat ik al 23 jaar in het parlement zit. Ik ben misschien geen uitschieter, maar de meeste mensen kennen mij wel. En ik cumuleer dat zitje al achttien jaar, eerst met het ambt van schepen, daarna als OCMW-voorzitter en als burgemeester. Een hels leven.»

HUMO U haalde in Vilvoorde 31,8 procent van de stemmen, dat is prehistorisch naar socialistische normen.

BONTE «Ik heb vóór de verkiezingen elke dag tegen mijn politieke tegenstanders, mijn partijgenoten, mijn vrouw en mijn dochter gezegd: ‘Veel mensen zullen schrikken.’ Ik heb gelijk gekregen. Ik lees nu in allerlei analyses dat ik onzichtbaar was tijdens de campagne. Dat zijn mensen die de straat verwarren met Twitter. Ik heb nog nooit een tweet verstuurd of iets op Facebook gezet, ook al vraagt de partij mij herhaaldelijk om boodschappen te retweeten.»

HUMO Ik heb me laten vertellen dat uw vrouw en uw dochter u verboden hebben om zich op de sociale media te begeven.

BONTE «Klopt: ze willen me beschermen tegen mezelf, en me behoeden voor impulsieve dommigheden. Ik stel vast dat Twitter en Facebook de sfeer en de mentaliteit verzieken, maar dat die stemmingmakerij compleet voorbijgaat aan heel wat mensen. Terwijl mijn tegenstanders over elkaar tuimelden om op Facebook te claimen wie verantwoordelijk was voor de aanleg van de Vilvoordse Grote Markt, ben ik tegen het doktersadvies in – ik heb zeven weken in de lappenmand gelegen met een gebarsten heup – de straat opgegaan. Daar, in de moeilijke wijken, verwachten de mensen mij.»

HUMO Men verweet u weleens dat u alleen in de moskee campagne ging voeren.

BONTE «Die kritiek komt opnieuw van mensen die ver van de straat staan. Ik heb evengoed stemmen gehaald bij bedrijfsleiders. Ik heb mijn campagne heel rationeel gevoerd, ik wilde absoluut dat mijn lijst een afspiegeling was van mijn stad. Dat betekent dat de helft van de kandidaten van allochtone afkomst is. Een Cubaanse mevrouw, een Albanese jongedame, iemand uit Portugal, mensen met Marokkaanse en Turkse roots.»

'We moeten oppassen dat vernieuwen en verjongen geen fetisj wordt' Mohamed Ridouani


HUMO Meneer Ridouani, u hebt wel getwitterd: u was ‘lichtelijk geëmotioneerd’ door uw persoonlijke resultaat.

RIDOUANI «Met enige ironie. Ik was écht aangedaan omdat we voor een geweldig grote uitdaging stonden. De politieke logica zegt dat je nooit mag proberen om in de voetsporen te treden van een illustere voorganger, want dat loopt meestal niet goed af. Ik heb het toch geprobeerd, en we hebben voor de moeilijke weg gekozen: het was makkelijker geweest om na drie jaar de sjerp over te nemen van Louis Tobback. Dat hebben we niet gedaan. Dat maakt het resultaat – ik heb méér voorkeurstemmen gehaald dan Louis in 2012 – des te mooier. Nochtans stonden alle lichten op rood. Men zei dat er achter het monument dat hij is, een grote leegte gaapte. Op nationaal vlak ligt de partij niet goed in de markt, en eigenlijk is het crazy om in tijden van terreur een gooi te doen naar het burgemeesterschap met een naam als Mohamed. Toen we zaterdagavond met de hele ploeg iets gingen drinken op de Oude Markt, werd ik op de terrassen toegejuicht: ‘Mee met Mo! Mee met Mo!’ Toen dacht ik: er hangt iets in de lucht.»

HUMO Wordt uw naam vaak gescandeerd op de Grote Markt van Vilvoorde, meneer Bonte?

BONTE «Ik word vooral herkend door peuters en jongeren. Dat komt doordat ik heb meegedaan in de film van de Ketnetreeks ‘D5R’: ze roepen me achterna en willen selfies. Ik wandel graag rond, dezer dagen (lacht).»

HUMO Er zijn wel een aantal van uw verkiezingsborden gesneuveld.

BONTE «Klopt, een traditioneel fenomeen, en de verdienste van Filip De Man van Vlaams Belang. Hij heeft me ook bedacht met de koosnaam Hassan Bonte.»

RIDOUANI (lacht)

BONTE «Toen Vlaams Belang nog in staat was om leesbare folders te produceren, stond er altijd in dat ik de schepen van de Marokkanen was.»

RIDOUANI «Ik heb nooit een punt gemaakt van mijn afkomst, maar dat ik met mijn naam burgemeester kan worden, is een sterk signaal. Ik word op straat ook aangeklampt door jongeren met een migratieachtergrond, die me zeggen dat ze trots op mij zijn.»

'Twitter en Facebook verzieken de sfeer en de mentaliteit, maar die stemmingmakerij gaat compleet voorbij aan heel wat mensen'

HUMO U bent allebei van bescheiden komaf. Meneer Bonte, u rangschikte zichzelf bij de lagere klasse.

BONTE (tot Ridouani) «We hebben ook allebei een mooie vrouw, zag ik in de krant: dat wist ik niet. Maar het klopt: ik ben opgegroeid in een sociale woonwijk in Ingelmunster. Mijn moeder werkte in een café, mijn vader is op zijn 16de vlasarbeider geworden. Later werd hij stratenmaker en vuilnisophaler. Toen hij 40 was en ik 12, heeft hij een zwaar ongeval gehad: toen een zware machine van een vrachtwagen kantelde, heeft hij die proberen tegen te houden. Zijn collega’s zeiden dat ze zijn rug hebben horen kraken. Mijn vader is nooit meer pijnvrij geweest, maar toch is hij een vrolijke burger gebleven, met veel vrienden. Op het einde van zijn leven zat hij in een rolstoel, maar hij heeft nooit geklaagd.

»Onze wijk werd de crapuulwijk genoemd. Zo ging dat in het katholieke Vlaanderen. Naast de wijk lag er een rijksschool, allemaal gele barakken op een rij, waar wij les kregen. Op mijn 11de hebben mijn ouders me naar het internaat gestuurd: toen is het goed gekomen, dan wel fout gelopen, naargelang de versie (lacht). Ik heb er in elk geval wel discipline aan overgehouden. Ik wist dat mijn ouders zich financieel pijn deden voor mijn broer en voor mij. Tegelijk stuurden ze mij tijdens de zomervakantie als 4-jarige kleuter voor twee maanden naar een vakantiekolonie aan zee, want zij moesten werken. Ik noem het een kwetsuur, maar geen trauma. In die periode is mijn karakter voor een groot stuk gevormd.»

HUMO U bent de zoon van een gastarbeider, meneer Ridouani.

RIDOUANI «Mijn vader is in 1970 op zijn 16de uit het Marokkaanse Rifgebergte naar Leuven gekomen. Hij heeft zijn vader nooit meer teruggezien, want die is daarna gestorven.

»Eerst heeft hij bij sauzenfabrikant Vleminckx gewerkt, daarna is hij aan de slag gegaan bij een aannemer uit Halen. Hij polierde betonvloeren: zwaar labeur, en veel nachtwerk. We woonden in de Jozef II-straat, in de Mussenwijk. Ons gezin – moeder, vader en zes kinderen – deelde een arbeidershuisje met twee andere gezinnen en negen kinderen. Mijn ouders hebben ons altijd ingepeperd: ‘Als je er wilt raken, zul je moeten werken.’ Er woonden ook heel wat studenten in de Mussenwijk, ik ben opgegroeid in een bijzondere mix. Er was een vzw actief, De Straatmus, die werd gerund door soixante-huitards zoals Ingrid Pira, de latere burgemeester van Mortsel. Ik liep er binnen en buiten, en ik heb er leren lezen en schrijven vóór ik naar de lagere school ging.»

BONTE «Je was toen al een strever (lacht).»

HUMO Ik neem aan dat Leuven toen nog erg blank was?

RIDOUANI «Mijn gezin was één van de migrantenfamilies in de stad. Nu hebben we 171 nationaliteiten in Leuven, maar dat heeft veel met de universiteit te maken.»

HUMO Hebt u ooit racisme ondervonden?

RIDOUANI «Onvermijdelijk. Ik moest mijn mannetje staan op de speelplaats en ik heb vaak mijn jongere broers moeten verdedigen tegen pubers die hen ‘makak’ noemden. Dat moest dan aan de schoolpoort geregeld worden (lacht).»

HUMO Meneer Bonte, uw broer suggereerde in een interview met De Standaard dat u ook een vechtersbaas was.

BONTE «In de cité moet je vechten voor de brokken.»

HUMO Bepaalt jullie afkomst de manier waarop jullie aan politiek doen?

RIDOUANI «Ik heb er geleerd dat je kunt vooruitgaan in het leven. Maar ik heb ook de moeilijkheden ondervonden: je moet ondersteund worden en kansen krijgen. Betaalbaar onderwijs is belangrijk. En ik weet als geen ander dat er ook culturele barrières zijn. Ik ben pas voor het eerst op restaurant gegaan toen ik bij consultancybureau Deloitte begon te werken. Dat was zweten, want ik kende de etiquette niet. Ik zat daar in mijn pak van de C&A – waarvan ik vond dat het al veel geld had gekost – en zag mezelf plots omringd door mensen in strakke pakken van Hugo Boss. Maar mijn afkomst is nooit een issue geweest bij Deloitte. In zo’n internationale omgeving wordt er niet naar je huidskleur gekeken. Toen heb ik echt gevoeld dat je er puur op verdienste kunt raken.»

'We zijn allebei van bescheiden komaf, en we hebben allebei een mooie vrouw' Hans Bonte


ALFA MET RODE ZETELS

HUMO U hebt handelswetenschappen gestudeerd.

RIDOUANI (grijnst) «Ik wilde iets economisch studeren, omdat ik het beter wilde hebben. Ik heb er nooit spijt van gehad. Ik heb daarna ook Internationale Betrekkingen gestudeerd. Ik heb mijn studie zelf betaald door lange uren hamburgers te bakken bij Quick, ik werkte halftijds. Ik wilde mijn diploma halen, de rest kon me niet schelen.»

BONTE «Het verhaal van Mo is erg herkenbaar. In onze sterk verkleurende centrumsteden groeien duizenden jongeren op met ongelofelijk veel talent, een joie de vivre en een sterk karakter. Ze zijn meertalig en flexibel, en ze springen als geen ander om met nieuwe technologieën. Maar de VDAB kan hen blijkbaar moeilijk vinden.»

RIDOUANI «Toen ik al bij Deloitte werkte, heb ik samen met vrienden een vereniging opgericht waarmee we kansarme jongeren bij hun studie hielpen. Als schepen heb ik dat naar een hoger niveau getild. In tien jaar tijd hebben wij jaarlijks 1.500 jongeren begeleid in ons buddyproject, met de vrijwillige medewerking van 800 studenten. Wie dat wil, kan een student-mentor om hulp vragen. Die helpt je niet alleen met de leerstof, maar zegt je ook: ‘Ik geloof in jou.’ Ik kom nu mensen tegen die afgestudeerd zijn aan de universiteit en me zeggen dat dat voor een klik heeft gezorgd.»

HUMO U bent allebei groot geworden onder politieke titanen.

BONTE «Op dat punt ben ik een zondagskind. Ik werkte bij de studiedienst van de SP.A toen de Agusta-affaire losbarstte. De directeur was afwezig wegens ziekte en Louis Tobback zei: ‘Doet gij dat maar.’ Dat was een zeer intense periode, en ik heb toen ongelofelijk veel respect gekregen voor hem. De partij lag op apegapen, de messen vlogen heen en weer, maar Louis bleef overeind. Frank Vandenbroucke heeft me nota’s leren schrijven, en in Vilvoorde heb ik lang met Jean-Luc Dehaene samengewerkt. Dat was werken in het kwadraat, maar het was altijd plezant.»

HUMO Meneer Ridouani, Louis Tobback is ook uw politieke vader, ook al bent u via Spirit in de politiek gegaan.

RIDOUANI «Ik was op de radar van Spirit gekomen door mijn vereniging. Ze vroegen me om mee te doen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Ik heb eerst geweigerd – ‘Ik ga mijn foto’s niet uitdelen op de markt’ – maar ik ben van mening veranderd: ‘Dat wordt lachen. En als het lukt, kan ik onderwijs op de agenda zetten.’ Tijdens die campagne heb ik Louis Tobback leren kennen, en we hadden direct een sterke band. Ik was onder de indruk van hoe hij aan politiek deed.»

'Ik doe al twintig jaar aan kungfu: de tijger, de draak, de dronken aap... Ik beheers ze allemaal' Mohamed Ridouani

HUMO Als een brutale machtspoliticus?

RIDOUANI «Als het moet, is hij brutaal. Maar iedereen die hem kent, weet dat hij een klein hartje heeft. Hij is ook oprecht. Bij mijn eerste verkiezingen had ik meteen goed gescoord. Ik stond met een colaatje in ons lokaal toen Louis binnenkwam en op een tafeltje kroop om zijn speech te geven. Op zijn sokken kondigde Louis out of the blue aan dat ik schepen zou worden. Plots keerden al die journalisten zich naar mij: ‘En wie bent u precies?’ (lacht)

»Ik heb dat aanbod eerst geweigerd. Het is ondenkbaar dat je als zoon van gastarbeiders een goedbetaalde job opgeeft om in de politiek te gaan, waar je geen zekerheden hebt. Maar Louis heeft mij overtuigd: ‘Ik garandeer u dat ge er geen spijt van krijgt.’ De dag erna heb ik ontslag genomen bij Deloitte. Later heb ik mijn bedrijfswagen ingeleverd, een Alfa Romeo met rode lederen zetels (lacht). Ik moest met de bus naar huis, op een gure decemberdag. Met opgezette kraag zat ik te wachten op een bus die maar niet kwam. Ik dacht bij mezelf: What have I done? (lacht)»

HUMO U hebt zichzelf als iemand van de rechterflank van de partij omschreven.

RIDOUANI «Dat zou ik nu niet meer doen, het is me te theoretisch. Maar ik ben wel progressief en sociaaldemocraat.»

HUMO Meneer Bonte, u wordt door uw nadruk op recht en orde weleens rechts genoemd.

BONTE «Ja. En toen ik met werkgelegenheid en de vakbonden bezig was, vonden ze mij links. Maar ik vind het een links compliment als men zegt dat ik belang hecht aan law and order. Er is vandaag een probleem met het respect voor regels. Maar die heb je nodig als je wilt dat een samenleving functioneert. Om Louis Tobback te citeren: de wet bevrijdt. Maar dan moet je de wet wel handhaven, zonder onderscheid. Ik ben even allergisch voor extreemrechts fascisme als voor jihadisme. Maar ik merk wel dat we erg focussen op dat laatste, en dat we het probleem van extreemrechts radicalisme erg onderschatten. Onlangs is iemand veroordeeld die hakenkruisen op ons stadhuis heeft geschilderd – natuurlijk had hij banden met Vlaams Belang. Hun lijsttrekker had op Facebook de fanpagina van de NSDAP aangevinkt. Iemand als Jeroen Bergers (voorzitter van Jong N-VA Vilvoorde, red.) is uit de Vlaamse Jeugdraad gezet omdat hij actief was bij Schild & Vrienden, maar de N-VA liet hem op de verkiezingslijst staan, omdat ze weten dat er een markt is voor zo’n radicalisme.»

RIDOUANI «Er is toch iets wat ons onderscheidt van de rechterzijde. Onze aanpak op vlak van veiligheid in Leuven is heel succesvol: wij zijn de veiligste stad van Vlaanderen – weinig verkeersdoden, weinig inbraken, enzovoort. 96 procent van de Leuvenaars voelt zich ook veilig. Dat is het resultaat van een streng, krachtdadig beleid achter de schermen en een verzoenend discours voor de schermen: je zult ons nooit bevolkingsgroepen horen stigmatiseren.»

HUMO Op het vlak van algemene tevredenheid doet alleen Zelzate het slechter dan Vilvoorde, volgens de Stadsmonitor van de Vlaamse regering.

BONTE «Als socioloog relativeer ik zulke statistieken graag. Zo’n onderzoek bereikt de nieuwkomers en allochtone Vilvoordenaars niet, en zij zijn net het fierst op hun stad. Doordat ze van elders komen, kunnen ze vergelijken en zien ze dat de realiteit minder erg is dan het imago. Ik heb wel begrip voor de onrust van mensen die zien hoe snel hun stad verandert. Helaas laat de Vlaamse regering Vilvoorde meer en meer aan haar lot over, terwijl de problemen uit Brussel binnensijpelen.»

'Ik ken veel rijke mensen die godverdomme deugd zouden hebben van een sterke sociaaldemocratie'


ZWIJGEN OVER JOHN

HUMO Zullen we eens de balans van de SP.A opmaken?

RIDOUANI «Tot nu toe was het plezant.»

BONTE (staat op) «Saluut, ik laat mezelf wel buiten.»

HUMO De SP.A verloor gemiddeld 3 procent in de gemeenteraadsverkiezingen. Hoe komt dat?

BONTE «Het laatste wat we nu moeten doen, is in een kramp schieten of overhaast overgaan tot de orde van de dag. Maar het was inderdaad slecht.»

HUMO Uw partij is zelfs socialistische bastions als Sint-Niklaas en Lommel kwijt.

BONTE (onverstoorbaar) «Om niet te zeggen: zeer slecht. Dramatisch zelfs.»

RIDOUANI «Brugge. Hasselt.»

BONTE «In Antwerpen zijn we gered door een niet-lid. Het was zondagavond niet door me doorgedrongen, maar op maandag ben ik met een kater wakker geworden. Van de uitslagen, niet van de drank. Doffe ellende. Er is weinig tijd tot aan de volgende verkiezingen, maar we moeten toch de tijd nemen om het debat te voeren: wat doen we fundamenteel verkeerd? Ik denk dat er fouten gemaakt zijn, maar de verantwoordelijkheid is collectief.»

HUMO Welke fouten zijn er gemaakt?

BONTE «Ik denk dat we te snel doen alsof er geen probleem is.»

HUMO Dat is vaag.

BONTE «De partij is te veel bezig met de waan van de dag, vanuit een marketingstrategie op de korte termijn: ‘Hoe moeten we nu reageren om te scoren?’ Maar eigenlijk tellen we niet mee.»

RIDOUANI «In heel Europa slagen de sociaaldemocraten er niet in om de solidariteit tussen de middenklasse en de zorgbehoevenden in stand te houden. De afstand tussen de middenklasse en de rest is groter geworden. In Leuven zijn we er wel in geslaagd om de twee te verzoenen. Kijk naar onze skyline: twee torens steken erboven uit. Ik heb voeling met de doctorandus in de universiteitsbibliotheek én met de scholier die op de tiende verdieping van het sociale woonblok van Sint-Maartensdal worstelt met zijn huiswerk terwijl de tv luid staat te spelen. De mensen die na hun universiteitsstudie in Kessel-Lo gaan wonen, hebben we ook mee in ons verhaal.

»We moeten aandacht hebben voor de penibele omstandigheden waarin mensen terechtkomen door de besparingen van de regering – de kinderopvang ís drie keer zo duur geworden. Maar we hebben ook een geloof in emancipatie nodig. Als de mensen van de middenklasse niet meer geloven dat hun kinderen het morgen beter zullen hebben, of dat ze er zelf beter van worden door solidariteit te tonen, dan dreigen we ze te verliezen. We moeten een optimistisch verhaal over solidariteit vertellen. Mensen verwijten me soms dat ik te veel bezig ben met de KU Leuven en kenniscentrum Imec. Maar door te investeren in de kenniseconomie creëer je welvaart en jobs voor iedereen. Voor de topchirurgen, maar ook voor koeriers en onderhoudsmensen.

»We verliezen mensen die het moeilijk hebben aan de N-VA door het discours over identiteit, en Groen doet het erg goed bij de middenklasse. Maar ik ben ervan overtuigd dat je een verhaal kunt brengen dat beide groepen aanspreekt en met elkaar verbindt.»

'Eigenlijk is het crazy om in tijden van terreur een gooi te doen naar het burgemeesterschap met een naam als Mohamed'

HUMO Is John Crombez de juiste man om dat verhaal te brengen?

BONTE «Ik ben niet geneigd om veel te zeggen over John Crombez.»

RIDOUANI «Het is niet het juiste moment.»

BONTE «Ik ben het eens met Mo: we moeten de bondgenoot zijn van iedereen die in de knoei zit. Maar ik zie evengoed rijke mensen die verdomme veel deugd zouden hebben van een sterke sociaaldemocratie. Omdat hun kind thuiszit met een depressie en suïcidale gevoelens. De jeugdpsychiatrie is een ramp, er zijn de kosten van de gezondheidszorg, er is de werkdruk. Ik ken mensen die omvallen van de stress, de meest getalenteerden het eerst. Als zij niet op ons kunnen rekenen, op wie dan wel?

»Maar ik ben het er niet mee eens dat de sociaaldemocratie hier in de verdrukking zit omdat ze in heel Europa in de verdrukking zit. Als er één plek is waar we rijk zijn, maar waar grote groepen getalenteerde en gemotiveerde mensen uit de boot vallen, dan is het België wel. Nergens is de bodem zo vruchtbaar voor de sociaaldemocratie als bij ons. En wat me nog het meest stoort aan de partijlijn, als die er al is, is dat we vergeten hoe belangrijk het is om als socialist te blijven ijveren voor sterke overheden en sterke collectieve diensten. Dat zijn de pijlers waarop je de solidariteit uitbouwt. Geen enkele van de kerntaken van de overheid functioneert nog deftig. Justitie, politie, kinderopvang, stroomvoorziening, financiën, openbaar vervoer: niets van wat zou moeten werken, werkt voldoende goed.»

HUMO Waren jullie op de zitting van het partijbestuur waarop het vertrouwen in John Crombez is bevestigd?

RIDOUANI «Ik niet, nee. Maar nogmaals: we moeten rustig blijven, de analyse maken en pas dan conclusies trekken.»

BONTE «Ik was er, maar ben niet tot het einde gebleven: ik heb andere dingen te doen. Maar het is dwaas om in deze omstandigheden te discussiëren over de poppetjes. Iedereen, van hoog tot laag, draagt zijn of haar verantwoordelijkheid. Eén van de cruciale zaken is onze geloofwaardigheid. Dat is het begin van alles. John deed soms uitspraken – ‘Ik verbind mijn lot aan het resultaat in de centrumsteden’ – waarvan ik opkeek, maar als hij van oordeel is dat hij geen probleem met geloofwaardigheid heeft: het zij zo. Alleen mag ik wel eens zeggen dat we op álle vlakken geloofwaardig moeten zijn. Ik hoor de partijtop pleiten voor vernieuwing: daar ben ik absoluut een voorstander van. Alleen weet ik dat je pas kunt vernieuwen als de oude generatie voldoende stemmen haalt om de jongelingen binnen te halen. Je hebt iemand als Louis Tobback nodig om schitterende interviews te geven waarin hij Mo de wind onder de vleugels geeft. Ik ben volop aan het vernieuwen in Vilvoorde, er stonden zeven nieuwe krachten op mijn lijst. Maar het is van een ongelofelijke dwaasheid om vanuit het hoofdkwartier aan de Grasmarkt allerlei regels te dicteren: ‘In elke provincie moet er een nieuwe kandidaat op één van de eerste twee plaatsen staan. En er moet ook een arbeider op de lijst.’ Wat een dwaasheid.»

RIDOUANI «Ik heb zelf twaalf jaar moeten rijpen onder de sterke vleugels van Louis. We moeten oppassen dat vernieuwen en verjongen geen fetisj wordt.»

HUMO Van uw partij mag u het burgemeesterschap ook niet meer cumuleren met een parlementair mandaat. U hebt resoluut voor de stad gekozen.

BONTE «De keuze was snel gemaakt: het burgemeesterschap geeft me veel meer voldoening.»

HUMO Maar u was tegen het cumulverbod.

BONTE «Ik was er voorstander van om zo’n verbod wettelijk op te leggen aan alle partijen. Als je het eenzijdig doet, is het puur masochisme. Je krijgt het ook niet uitgelegd. Er zijn mensen die zeggen dat de kiezer mij heeft beloond voor mijn keuze voor de stad. Ik weet zeker dat het mij stemmen heeft gekóst. Mensen spraken mij erop aan: ‘Wie gaat ons nu verdedigen in Brussel?’ Heel Vilvoorde weet dat we onze problemen alleen de baas kunnen als we in de Wetstraat op tafel kloppen.»

HUMO U mag niet meer in het parlement zetelen, maar u mag volgend jaar wel op een lijst gaan staan.

BONTE (diepe zucht) «Dat wel, ja. En ik sluit niet uit dat de voorzitter mij vraagt. Ik ben beschikbaar voor de partij: ik heb er alles aan te danken. Toen ik bij de studiedienst ging solliciteren, zei ik dat ik de job graag wilde, maar dat ik geen partijkaart zou nemen. Waarop Tobback opstond en zei dat ik de job had.»

HUMO Het zou wel kiezersbedrog zijn.

BONTE «Je hebt overschot van gelijk. Ik zou moeten zeggen: ‘Stem op mij, ook al mag ik niet zetelen.’ Tegelijk heb ik bij de gemeenteraadsverkiezingen gemerkt dat veel van onze parlementsleden en onze enige minister het niet nodig vonden om op een lijst te gaan staan. Leven we dan in zo’n weelde?»

HUMO U hebt het over de Brusselse minister van Mobiliteit en Openbare Werken Pascal Smet?

BONTE «Er zijn ook parlementsleden die niet op een lijst stonden. We hebben ze blijkbaar niet nodig, ze blijven aan de zijlijn staan terwijl wij aan onze jonge gasten in Vilvoorde en Leuven vragen om in de bres te springen. Hun mama en papa mogen dan weken aan een stuk folders bussen.»

HUMO Een slotvraag voor meneer Ridouani. Klopt het dat u zich twintig jaar lang hebt bekwaamd in kungfu?

RIDOUANI (enthousiast) «Ja! Wushu-kungfu, de moeder van alle krijgskunsten. Karate is eruit ontstaan, tai chi en yoga ook. Het is meer dan een vechtsport, de stilistiek is ook heel belangrijk. Er zijn verschillende stijlen: de tijger, de draak, de dronken aap... Ik beheers ze allemaal (lacht).»

HUMO Herinner ik me goed dat u aan judo hebt gedaan, meneer Bonte?

BONTE (grote ogen) «Ik? Nooit. Ik had het beter wel gedaan.»

RIDOUANI «Hij ziet er gewoon zo uit (lacht luid).»

BONTE «Mijn broer zegt altijd dat ik mij als kind niet liet doen, maar eigenlijk ben ik een heel vredelievende persoon. Ik ben gewoon allergisch voor ongelijkheid en onrechtvaardigheid.»

RIDOUANI «Dat is een basisgevoel dat we delen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234