Opbouw van de 74ste editie van het Filmfestival van Cannes, dat als vanouds weer doorgaat op La Croisette.  Beeld Photo News
Opbouw van de 74ste editie van het Filmfestival van Cannes, dat als vanouds weer doorgaat op La Croisette.Beeld Photo News

FilmCannes

Mondmaskers, geen Netflix en een Belg in ‘de beste selectie ooit’: Cannes kent bewogen herstart

Het filmfestival van Cannes pikt de draad weer op. Na een ellenlange coronapauze en een spookeditie vorig jaar – waarbij er geen Gouden Palmen werden uitgereikt – luidt de 74e editie, die vanavond begint, de terugkeer van de grote filmfestivals in. Cannes kiest resoluut voor back to normal, al roept dat heel wat vragen op: spannende, maar ook verontrustende.

Komt het wel goed?

Het is de vraag die we ons sowieso allemaal een beetje stellen dezer dagen, schipperend tussen vaccinoptimisme en variantvrees. Maar in Cannes stelt ze zich nog iets dwingender. De bioscoopzalen zullen namelijk zoals vanouds volgepakt worden, zonder social distancing – al vraagt het festival vreemd genoeg wel om in de wachtrij een meter afstand te houden. Al even incoherent is het testbeleid: wie het enorme festivalgebouw binnen wil, moet ofwel een bewijs van volledige vaccinatie of verworven immuniteit, ofwel een negatieve coronatest (van maximaal 48 uur oud) kunnen voorleggen. Alleen: wie de kleine lettertjes leest, stelt vast dat die erg logische regel niet geldt voor de twee grootste zalen, waar alle galavoorstellingen doorgaan. In de Debussy- en de Louis Lumière-zaal passen respectievelijk 1.000 en 2.300 toeschouwers: die zullen schouder aan schouder zitten, gemaskerd maar niet per se getest of immuun.

Gevraagd naar de veiligheid hiervan, antwoordt de persdienst van het festival ons dat men gewoon de richtlijnen van de regering volgt. Dat klopt, maar die regels lijken niet meteen op maat geschreven van internationale bijeenkomsten zoals Cannes, waar een groot deel van het publiek afkomstig is uit landen die de pandemie nog veel minder onder controle hebben. Als het festival zelf dan ook nog eens uitzonderingen afdwingt op de officiële quarantaineregels voor gasten en geaccrediteerden uit landen als het Verenigd Koninkrijk, dan kun je echt wel van een gewaagde gok spreken. Wordt Cannes een gezellige massa-ervaring waar de zevende kunst eindelijk weer in volle glorie kan schitteren, of een superspreader-evenement? Onze FFP2-maskers liggen alleszins klaar.

Wordt het de beste editie ooit?

De strijd om een plaatsje in de selectie van Cannes is elk jaar bikkelhard, maar dit jaar moesten filmmakers nog net iets harder knokken dan anders. Hun films concurreerden namelijk niet alleen met andere titels die het afgelopen jaar gemaakt werden, maar ook met een hele lading zittenblijvers: films die vorig jaar hun release geannuleerd zagen, en dan maar op het schap gelegd werden totdat de pandemie wat zou kalmeren, en de bioscopen weer open zouden zijn. Een glamoureuze festivalpremière kan immers een enorme boost betekenen aan de box office, dus het zou zonde zijn om daar niet van te kunnen profiteren.

Zo weigerden enkele producenten in 2020 het aanbod om met hun film in de Cannes-selectie te worden opgenomen, en wachtten ze liever tot er weer een fysieke editie kon plaatsvinden. Gevolg: enkele plaatsjes in de selectie waren al op voorhand bezet, terwijl er net meer kandidaten waren. De verwachtingen voor deze 74ste editie zijn dan ook hooggespannen, sommigen hopen zelfs op de beste selectie ooit. De jury, voorgezeten door Spike Lee, zal haar werk hebben.

Met 'Memoria' keert de mysterieuze Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul terug naar Cannes. Hij wordt getipt als kanshebber op de Gouden Palm.  Beeld RV
Met 'Memoria' keert de mysterieuze Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul terug naar Cannes. Hij wordt getipt als kanshebber op de Gouden Palm.Beeld RV

Wie wint de Gouden Palm?

De officiële competitie oogt op papier bijzonder appetijtelijk, met nieuw werk van een hele rist arthousemeesters en Cannes-getrouwen. Met ‘Memoria’ keert de mysterieuze Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul terug naar Cannes, in het gezelschap van actrice Tilda Swinton. Hij won in 2010 de Gouden Palm met ‘Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives’, en mag dus ook dit jaar tot de kanshebbers gerekend worden.

Nog een voormalige winnaar is Jacques Audiard (‘Dheepan’). Hij bundelde de krachten met topregisseuse Céline Sciamma (‘Portrait de la jeune fille en feu’) voor het scenario van ‘Les Olympiades’: een liefdesverhaal tussen drie vrouwen en een man, in het multiculturele 13de arrondissement van Parijs. De Iraanse regisseur Asghar Farhadi, die Oscars won met ‘A Separation’ en ‘The Salesman’, is altijd een naam om rekening mee te houden wanneer de prijzen uitgedeeld worden. Na zijn lauw onthaalde Spaanse avontuurtje ‘Todos lo saben’ keert hij terug naar eigen land met ‘A Hero’, over een man die diep in de schulden zit.

En dan is er nog de onvoorspelbare Leos Carax, die in 2012 al de competitie op haar kop zette met ‘Holy Motors’. Wie weet ontkracht hij wel het cliché dat de openingsfilm van Cannes per definitie geen prijzen wint: ‘Annette’ is een zotte musical met Adam Driver en Marion Cotillard als respectievelijk een onbehouwen comedian en een succesvolle operazangeres.

Welke Belgen gaan schitteren?

Ons land is dit jaar uitstekend vertegenwoordigd, met maar liefst drie Belgische langspeelfilms in de officiële selectie. Eentje speelt mee op het allerhoogste niveau: Brusselaar Joachim Lafosse haalt voor het eerst de competitie en dingt dus mee naar de Gouden Palm, nadat hij met ‘A perdre la raison’ en ‘l’Economie du couple’ al in andere secties geselecteerd was. Zijn negende film ‘Les intranquilles’, over het turbulente gezinsleven van een bipolaire schilder, lijkt zeker niet kansloos: vooral acteurs Leïla Bekhti en Damien Bonnard zouden wel eens indruk kunnen maken.

De Belgische film 'Les intranquilles', over het turbulente gezinsleven van een bipolaire schilder, lijkt zeker niet kansloos.  Beeld DR
De Belgische film 'Les intranquilles', over het turbulente gezinsleven van een bipolaire schilder, lijkt zeker niet kansloos.Beeld DR

In Un Certain Regard, de avontuurlijkere sectie waar Lukas Dhonts ‘Girl’ in 2018 voor sensatie zorgde, zijn dit jaar twee Belgische films te zien: ‘La civil’ is het fictiedebuut van de Vlaams-Roemeense Teodora Ana Mihai, die eerder hoge ogen gooide met haar documentaire ‘Waiting for August’. De film situeert zich in de door drugsgeweld geteisterde grensstreek van Noord-Mexico. Het Franstalige ‘Un monde’ speelt zich dan weer af op een zo mogelijk nog brutaler oord: de speelplaats van een lagere school. Hoofdactrice Maya Vanderbeque was zeven jaar tijdens de opnames, en zet naar verluidt een schitterende vertolking neer. Ook in de openingsfilm ‘Anette’ schitteren trouwens enkele Belgen – zij het maar enkele seconden: kijkers met arendsogen zullen vliegensvlugge cameo’s van Ella Leyers, Wim Opbrouck en Angèle opmerken.

Zullen er sterren zijn?

In de huidige ‘we zijn er bijna, maar nog niet helemaal’-fase van de pandemie staat er nog steeds een rem op het sterrengehalte van Cannes. Hollywoodacteurs voor enkele dagen de oceaan laten overvliegen betekent veel kopzorgen, en sowieso laten veel Amerikaanse studio’s hun paradepaardjes voor de zekerheid nog tot na de zomer op stal. Toch zal er wel degelijk wat te beleven vallen op de rode loper: Sean Penn komt ‘Flag Day’ voorstellen, een drama waarin hij aan de zijde van zijn dochter Dylan speelt, en dat hij ook zelf regisseerde. Moedig van Penn om zich opnieuw in Cannes te vertonen, want zijn vorige film ‘The Last Face’ werd er letterlijk weggelachen – en terecht.

Zijn collega Matt Damon zakt naar Cannes af voor ‘Stillwater’, de nieuwe film van ‘Spotlight’-regisseur Tom McCarthy. Maar het grootste sterrenvehikel is zonder twijfel ‘The French Dispatch’ van Wes Anderson, de Texaanse koning van pasteltinten, symmetrische composities en ironische mutsen. Als alles goed gaat, zullen in zijn kielzog Timothée Chalamet, Frances McDormand, Benicio Del Toro, Saoirse Ronan, Christoph Waltz, Tilda Swinton, Edward Norton en uiteraard Bill Murray de trappen van het festivalpaleis beklimmen.

Sean Penn is een van de weinige Hollywoodsterren die naar Cannes afzakken. Hij komt er zijn film 'Flag Day' voorstellen.  Beeld rv
Sean Penn is een van de weinige Hollywoodsterren die naar Cannes afzakken. Hij komt er zijn film 'Flag Day' voorstellen.Beeld rv

Waar blijft Netflix?

Tijdens de pandemie heeft Netflix grote stappen voorwaarts gezet, maar in Cannes krijgt het maar geen voet tussen de deur. Het conflict tussen de streaminggigant en de festivaldirectie blijft, ondanks herhaaldelijke onderhandelingspogingen, voortduren. Festivaldirecteur Thierry Frémaux en co. werpen zich op als rabiate verdedigers van de bioscoop, en willen alleen Netflix-films in de officiële competitie opnemen als het platform zich ertoe verbindt om die films ook in de Franse cinema’s uit te brengen. Alleen voorziet de Franse wet dat nieuwe films pas drie jaar (!) na hun bioscooprelease naar streaming mogen verhuizen.

Ondenkbaar natuurlijk voor Netflix, dat zijn films dan pas jaren na hun première in Cannes op zijn eigen platform zou mogen zetten. Als compromis wou Frémaux enkele Netflix-films – waaronder wellicht Gouden Palm-winnaar Jane Campions nieuwste ‘The Power of the Dog’ – buiten competitie vertonen. Maar Netflix hield het been stijf: geen competitieslot, geen première in Cannes. In de toekomst zal één van beide partijen moeten buigen, de vraag is wie. Netflix haalt de laatste jaren steeds meer belangrijke filmmakers binnen, en verzamelt elk jaar meer Oscar-nominaties. Kan Cannes daarvoor principieel zijn neus blijven ophalen?

Het filmfestival van Cannes duurt nog tot zaterdag 17 juli.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234