'Montage of Heck': Johannes Verschaeve over zijn liefde voor Nirvana

Als u zich vanavond in de buurt van de plaastelijke bioscoop een weg moet banen door jofel volk in flanellen hemden en kapotte jeans: vreest niet! En ga hen liever met een besmuikt lachje vervoegen, want om exact 20u15 verandert elke Kinepolis te lande in een waar bedevaartsoord voor Nirvana-fans: dan wordt de HBO-documentaire 'Cobain: Montage of Heck' namelijk éénmalig op het grote scherm vertoond, alvorens hij op 4 mei in première op betaalzender HBO te bekijken valt. Nirvana heeft, zoals u weet, vele verdiensten, maar één daarvan is wellicht toch dat ze The Van Jets-frontman Johannes Verschaeve bij Roxette weggelokt hebben.

Johannes Verschaeve «Ik ben een notoire laatbloeier: ik moet ongeveer veertien geweest zijn toen ik Nirvana leerde kennen. Een vriend kwam langs met een illegale kopie van ‘Nevermind’ op cassette, die hij op de rommelmarkt op de kop had getikt – compleet met de zwemmende baby die op de cover afgebeeld stond. Terwijl ik tot dan toe nog naar groepen als Roxette luisterde (lacht).

'Cobains mix van tristesse en humor; die arty maar tegelijk kwetsbare lyrics: het was alsof Nirvana een Verborgen Geheim met zich meedroeg'

»We zaten er met z’n drieën - mijn broer, die vriend en ik - naar te luisteren, en ik voelde meteen emoties opborrelen die mij voorheen onbekend waren. Het moment dat ik voor het eerst hoorde hoe ‘Smells Like Teen Spirit’ openbrak! Spanning! Extase! Een negatieve energie die paradoxaal genoeg ook verlossend was. Ik wist niet waar ik het had.

»Het was voor mij meteen ook de kennismaking met een heel nieuw muziekgenre. Ik kende wel de groepen waar m’n vader naar luisterde – Dire Straits en consoorten – maar de alternatieve rock: dat was thuiskomen.»

HUMO Nirvana was jouw inwijding in de grunge?

Verschaeve «Goh, ik vond Nirvana vooral de beste grungeband die er was. Soundgarden was best nog te pruimen, maar Pearl Jam vond ik al meteen heel wat minder, en Mudhoney heb ik pas later ontdekt. Het is wel via Nirvana dat ik later bij The Melvins ben terechtgekomen. Maar eigenlijk was ik zo onder de indruk van Nirvana dat ik de nood niet meer voelde om andere bands te gaan checken.

»Ik ben dan ook als een gek alles van Nirvana beginnen te verzamelen: ‘Nevermind’ had me zo nieuwsgierig gemaakt dat ik me meteen ook het debuut ‘Bleach’ aanschafte – wat ik aanvankelijk wat donkerder en moeilijker vond – en ‘In Utero’, hun laatste officiële plaat. Daarna volgden ‘Incesticide’ – tegenwoordig mijn favoriete Nirvana-plaat – ‘Unplugged in New York’, en een hele hoop bootlegs. En er slingert hier ook nog een VHS-cassette rond van het ‘Unplugged’-optreden, destijds nog opgenomen van het toenmalige Kanaal 2.

»Daaraan had ik genoeg: via die liveopnames beeldde ik mij in dat ik erbij was. Toen ze in 1991 op Pukkelpop stonden en later dat jaar ook in de Vooruit, was ik pas 11: ik kende ze toen nog niet eens. Ik heb dus ook niet echt het gevoel dat ik iets gemist heb.

»Nirvana was wel mijn inwijding in het gitaarspel: ik speelde alle nummers na met mijn broer. Goeie, niet al te technische muziek die toch aanstekelijk is: ideaal om zelf te leren spelen. We kochten geen manuals, maar ontdekten alles via die VHS-cassettes. Cobain speelde altijd power chords, maar wij hadden geen flauw benul van wat een power chord precies was: wij noemden dat ‘Het Geheime Akkoord’ (lacht). Aanvankelijk had mijn gitaar zelfs maar twee snaren, die net ver genoeg stonden voor zo’n schuifakkoord.»

HUMO Kortom: je was geobsedeerd door Nirvana.

Verschaeve «Noem het liever geïntrigeerd. Ze hadden een enorme uitstraling: ze gingen trashy, maar tof gekleed. Cobains mix van tristesse en humor vond ik ook aantrekkelijk: hoe hij cynische blikken plots kon afwisselen met een grote smile! Erg mysterieus. Het was alsof de groep een Verborgen Geheim met zich meedroeg, en die sfeer van ‘wij tegen de rest van de wereld’ maakte me vreselijk nieuwsgierig.

»Ik heb ook heel wat interviews met Cobain verslonden, en ik weet nog dat ik verbaasd was toen hij enthousiast over The Beatles aan het vertellen was. Zo’n, eh, pussyband – in vergelijking met Nirvana, dan – associeerde ik niet met hem (lacht). Maar wel chique dat hij openlijk durfde toe te geven dat hij door hen beïnvloed was.

»Met de cd-boekjes op schoot zat ik de lyrics mee te volgen, al kon ik er toen nog niet helemaal aan uit: ik vond ze gewoon crazy. Nu ik zelf een songwriter ben, denk ik vaak: ‘Fuck, zó goed!’ De teksten zijn opgebouwd uit associaties die op het eerste gezicht vergezocht lijken, maar worden op zo’n visuele manier beschreven dat je het je perfect kunt voorstellen. (Citeert uit ‘Heart-Shaped Box’:) ‘Cut myself on angel hair and baby’s breath’, bijvoorbeeld: sterk beeld, multi-interpreteerbaar, en tegelijk erg kwetsbaar. Dat is wellicht het belangrijkste wat Nirvana onderscheidt van de andere grungebands: die arty kant. Flarden als ‘Yeah, yeah, baby I love you’ hoorde je nooit uit de mond van Cobain.»

'Misschien waren ze wel beginnen te slabakken mochten ze langer meegedraaid hebben - neen, dan liever zo'

HUMO Ik veronderstel dat je ondersteboven was van Cobains dood?

Verschaeve «Eigenlijk niet: ik denk zelfs dat ik het pas een week later vernomen heb. Het was dus niet zo dat ik mezelf toen wekenlang in foetushouding in slaap gehuild heb (lacht). Op je veertiende is zoiets ook geen breaking news: veel meer dan een special in de Joepie heb ik daarover toen niet zien passeren. En uiteindelijk hebben we zo wel meer grote songwriters verloren, en altijd is zo’n verlies onlosmakelijk verbonden met persoonlijke issues en strubbelingen.

»Ik heb wel nog tot lang na Cobains dood naar Nirvana geluisterd, want ze hebben nu eenmaal een prachtig oeuvre nagelaten. Wie weet waren ze wel beginnen te slabakken, mochten ze nog langer meegedraaid hebben – neen, dan liever zo.»

HUMO Ben je vanavond in de Kinepolis te vinden?

Verschaeve «Helaas: ik moet zelf optreden. Ik ben zeker geïnteresseerd in de documentaire, maar het is een dubbeltje op z’n kant: wat als het een stuk van de magie wegneemt? Daarom heb ik ook bewust nog geen biografieën over Cobain gelezen: ik wil me hem niet voorstellen als concrete mens, maar liever als de persoon die hij via zijn werk laat doorschemeren. Via zijn nummers wordt er al genoeg verteld.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234