Na 50 jaar wachten, het scott in de roos: Scott Fagan

Sinds het monstersucces van Sixto Rodriguez wordt er elke vijf minuten een vergeten mastertape afgestoft en als verloren gewaand meesterwerk gepresenteerd. Heel af en toe is zo’n plaat ook écht de moeite waard, zoals ‘South Atlantic Blues’ van Scott Fagan uit 1968. Dinsdag staat de nu 70-jarige Fagan in de AB.

'Ik heb eindelijk weer een stem'

In 1966 speelde Scott Fagan in het Café au Go Go in Bleecker Street op hetzelfde podium als ene Jimmy James. Een jaar later was James beroemd onder zijn echte naam (Jimi Hendrix); Fagan brak nooit door. Was hij jong gestorven, zoals Jimi of Nick Drake, dan had de wereld hem en zijn debuut ‘South Atlantic Blues’ misschien veel eerder herontdekt, maar nu heeft hij bijna vijftig jaar moeten wachten. En Fagans leven was al een schrijnende rollercoaster: een alcoholistische moeder, een afwezige vader, pleegouders, weeshuis, geëmigreerd van het tropische eiland Saint Thomas naar de heksenketel Manhattan, daar aan het lijntje gehouden, uitgebuit en genegeerd en pas vijftig jaar na de geboorte herenigd met een zoon van wie hij niet wist dat hij ’m had. De groeven in het gelaat van Fagan, op de hoes van ‘South Atlantic Blues’ nog een charismatische knappe jongeman, zijn dan ook diep.

HUMO Dat ‘South Atlantic Blues’ in 1968 onopgemerkt bleef, is een schande, maar naar mijn gevoel ging het al mis bij de titel: jij maakt geen blues. Jouw muziek is kleurrijker, meer gevarieerd, rijker.

Scott Fagan «Ze hebben van één song de titel van de hele plaat gemaakt, en die song ging over het gevóél van the blues – het ging over verwaarlozing, weeskinderen in de tropen. Maar dat ze niet wisten in welk hokje ze me moesten stoppen, was inderdaad één van de problemen. Ik heb altijd popsongs gemaakt, maar ook ballads, rock, soul, calypso, folk… Dan heeft een metalband het makkelijker.»

HUMO Misschien had jouw warme, menselijke muziek beter gedijd in Californië, waar de sfeer levenslustiger was. In New York, waar jij zat, was alles grimmiger en ging de aandacht naar donkere, cynische bands zoals Velvet Underground.

Fagan «Dat heb ik later ook weleens gedacht. Maar ik kwam uit Saint Thomas, een extreem idyllisch, laidback eiland, en Californië leek me een flauw afkooksel. New York was bruisender, intenser. Ik was een bohemien, maar geen hippie.»

HUMO In de jaren 60 was het summum van de boot missen: bijna samenwerken met de Beatles… Jij hebt het meegemaakt. Wat liep er mis?

Fagan «Ze wilden mij tekenen voor Apple, hun platenfirma, maar ik lag contractueel elders vast. Bovendien moest de tussenpersoon, Peter Asher, kiezen tussen James Taylor, een persoonlijke vriend van ’m, en mij. Buiten mijn weten werd mijn plaat doorverkocht aan een firma die kort daarna failliet ging. Mijn volgende plaat, ‘Many Sunny Places’, werd gefinancierd door een platenfirma uit… Finland. Dat zegt iets.»

HUMO Hoe heb je al die jaren overleefd, als ik vragen mag?

Fagan «Als straatzanger, als schoonmaker in een nachtclub, als koerier… Ik heb posters gedrukt.»

HUMO Er is nog een verloren volledige lp van jou: ‘Ten Great Songs in Search of an Audience’. Een helaas profetische titel.

Fagan «Alweer een verhaal van loze beloften, slechte contacten en foute zakenlui. Ik doe het niet met opzet, geloof me.»

HUMO Alle aandacht gaat nu naar ‘South Atlantic Blues’, maar je hebt nog een hoop vergeten parels op je naam. Zoals ‘Sure Has Been Good’, met de zin: ‘You and I have been hanging on to a place, a time and a world that’s gone.’ Nostalgischer kan haast niet, maar jij schreef die lyrics in 1966!

Fagan «Ja, maar de zogenaamd idyllische jaren 60 waren erg turbulent, hè? De crisis in de Varkensbaai, toen de wereld op de rand van een kernoorlog balanceerde, Vietnam, de rassenrellen… Ik had toen al het gevoel dat er een harder, kouder, minder veilig tijdperk aanbrak. En ik kwam van de Maagdeneilanden – een achtergebleven gebied, maar letterlijk en figuurlijk vele malen warmer dan het kille New York. Het heeft me wel 47 jaar gekost om dat nummer af te krijgen. In een eerste versie liet de man de vrouw in de steek, maar uiteindelijk heb ik ze een happy end gegeven. Hun relatie is een metafoor voor het verlies van onschuld, het verdwijnen van een wereld en een generatie.»

HUMO Wie is de vrouw in ‘Madam-Moiselle’ op ‘South Atlantic Blues’?

Fagan «Mijn overgrootmoeder. Ze was een non in een klooster in New Orleans, maar werd geschaakt door een zeeman uit Marseille die een tijdje in het klooster had gewerkt als tuinman.»

HUMO Ongelofelijk. Dus zonder die bronstige zeeman uit Marseille had ik nu niet zitten praten met een eilandbewoner uit Saint Thomas die in New York woont en nu op tour is door Europa?

Fagan «There’s more. Het koppel emigreerde naar Hell’s Kitchen, toen het Ierse getto van New York. Mijn grootmoeder langs vaderskant was een Schots weesmeisje van wie de ouders waren bezweken aan de Spaanse griep. Zij emigreerde naar New York op haar 18de, zong daar in een bar en werd bezwangerd door een Ierse politicus van derde signatuur. Die vent was getrouwd en wilde met het kind niets te maken hebben. Zij stierf jong, zodat ook mijn vader een weeskind was. Hij werd opgevoed door de dochter van de non en de zeeman. Enzovoort. Samengevat: ik heb tropisch, Welsh, Schots, Iers, zwart en Duits bloed.»

HUMO Tot slot: wat zijn je plannen nu gerechtigheid is geschied en je van je werk kunt leven?

Fagan «Muziek maken met mijn zoon, Stephin Merritt. Ik heb ’m vijftig jaar lang niet gezien – tot 2013 wist ik niet eens dat hij mijn zoon was. Ik heb net een song af die ‘A Hand to Hold’ heet, over alle momenten in het leven waarop je blij bent dat er iemand aan je zij staat. Ik heb nu eindelijk weer een stem, zwijgen is de laatste van mijn ambities.»

Scott Fagan speelt in de AB Club (Brussel) op dinsdag 15 november. Info & tickets: abconcerts.be.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234